Ông Nguyễn Kim Vinh, phường Phan Đình Phùng mượn sách tại Thư viện tỉnh Thái Nguyên.
Không gian của sách
Chiều đông, không gian yên tĩnh của Thư viện tỉnh Thái Nguyên chỉ còn lại vài bạn đọc quen. Phần lớn trong số đó tóc đã đổi màu, đây là những người vẫn đều đặn tìm đến thư viện như một thói quen không thể thiếu.
Ngồi bên giá sách, ông Nguyễn Kim Vinh, tổ 70, phường Phan Đình Phùng vừa hoàn tất thủ tục làm thẻ đọc mới. Ông Vinh chia sẻ: Thư viện lưu trữ cả sách mới, sách cũ là tốt nhất. Có những cuốn sách rất khó tìm, trên mạng có nhưng không phải nguồn chính thống. Mong thư viện luôn ở vị trí thuận lợi để mọi người đến tìm sách.
Cách đó không xa, ở kho mượn, chị Nguyễn Thị Nội, viên chức đã gắn bó gần 18 năm với công việc cho mượn sách, tất bật tìm tài liệu theo yêu cầu bạn đọc. Chị kể, vào mùa hè, thư viện đông kín học sinh, ngày thường, những người đến mượn chủ yếu là bạn đọc quen. Giọng chị Nội tràn đầy hứng khởi: Có độc giả coi thư viện như ngôi nhà thứ hai, như người bạn thân. Các bạn trẻ cuối tuần lại đến trả và mượn sách. Nhất là các cô chú lớn tuổi, đến đây ngồi đọc báo mới, mượn sách mang về. Có cụ ông, cụ bà có hoa quả nhà trồng được cũng mang đến cho chúng tôi lấy thảo.
Chính từ những mối quan hệ thân quen ấy, thư viện dần trở thành một không gian đặc biệt, nơi con người tìm thấy sự sẻ chia qua từng trang sách. Không cần quá hiện đại, không quá ồn ào, thư viện vẫn giữ được sức hút riêng bằng sự gần gũi, tận tình trong phục vụ.
Ở tầng 2, phòng đọc thiếu nhi những ngày trong tuần khá vắng, sách được xếp ngay ngắn, không gian thoáng đãng như chờ đợi sự trở lại của các em vào cuối tuần, kỳ nghỉ hè. Dưới tầng 1, góc đọc mở, khu trải nghiệm và trưng bày sách có phần lặng lẽ sau ảnh hưởng của bão lũ số 11, song vẫn được gìn giữ cẩn thận, sẵn sàng phục vụ bạn đọc khi điều kiện cho phép.
Qua những câu chuyện đời thường ấy, có thể thấy thư viện được làm nên không chỉ bởi cơ sở vật chất hay số lượng đầu sách, mà trước hết bởi con người, những bạn đọc thân thiết và các cán bộ thư viện tận tâm.
Chính sự gắn bó đã tạo nên một không gian văn hóa đọc bền vững lan tỏa sâu rộng trong cộng đồng. Giữa nhịp sống hiện đại nhiều đổi thay, Thư viện tỉnh là điểm tựa tri thức quen thuộc, nơi người yêu sách tìm thấy niềm tin vào giá trị của sách và cảm hứng đọc được bồi đắp theo thời gian.
Lan tỏa văn hóa đọc
Thư viện tỉnh Thái Nguyên đưa sách đến trường học thông qua hoạt động luân chuyển và xe thư viện lưu động.
Trong năm 2025 Thư viện tỉnh đã có nhiều kết quả rõ nét trong hoạt động chuyên môn và phục vụ cộng đồng. Những kết quả ấy cho thấy nỗ lực thích ứng, đổi mới và lan tỏa văn hóa đọc trong bối cảnh còn không ít khó khăn.
Công tác phục vụ bạn đọc tiếp tục là nhiệm vụ trọng tâm. Trong năm, thư viện đã cấp mới 700 thẻ bạn đọc; phục vụ gần 38 nghìn lượt bạn đọc tại thư viện; luân chuyển hơn 76 nghìn lượt sách, báo, tạp chí.
Hoạt động phục vụ trên môi trường số cũng đạt hiệu quả tích cực, với hàng nghìn lượt bạn đọc tra cứu tại phòng Internet và hàng trăm nghìn lượt truy cập trang thông tin điện tử của thư viện. Những con số này phản ánh nhu cầu tiếp cận tri thức đa dạng của người dân, đồng thời cho thấy vai trò ngày càng rõ của thư viện trong đời sống học tập, nghiên cứu.
Song song với đó, công tác tuyên truyền, phát triển văn hóa đọc được triển khai phong phú, lan tỏa rộng khắp. Thư viện phối hợp thực hiện hàng chục đợt giới thiệu sách trên Báo và Phát thanh, Truyền hình tỉnh; tổ chức và tham gia nhiều hoạt động gắn với các sự kiện chính trị, văn hóa lớn của đất nước và địa phương. Các không gian trưng bày sách, báo xuân, hội báo, ngày sách, lễ hội thơ, hội thi kể chuyện theo sách, cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc… đã góp phần đưa sách đến gần hơn với mọi tầng lớp nhân dân, đặc biệt là học sinh, thiếu nhi.
Công tác xây dựng và phát triển vốn tài liệu tiếp tục được chú trọng. Năm 2025, thư viện bổ sung hàng nghìn bản sách mới, tiếp nhận nhiều nguồn sách biếu tặng, đồng thời hoàn thành việc xây dựng và hỗ trợ nghiệp vụ cho một số thư viện cơ sở. Qua đó, nguồn tài liệu ngày càng đa dạng, đáp ứng tốt hơn nhu cầu đọc, học tập, tra cứu của bạn đọc ở cả trung tâm và cơ sở.
Một điểm nhấn đáng ghi nhận là hoạt động đưa sách về cơ sở. Hàng nghìn bản sách được luân chuyển đến các điểm đọc; xe thư viện lưu động tiếp tục phát huy hiệu quả tại nhiều địa phương, trường học. Những chuyến xe mang theo tri thức đã góp phần thu hẹp khoảng cách tiếp cận thông tin, từng bước hình thành và nuôi dưỡng thói quen đọc trong cộng đồng.
Ngày hội đọc sách của học sinh Trường Tiểu học Lương Sơn (phường Bách Quang). Ảnh: T.L
Năm 2025 cũng ghi dấu nỗ lực của thư viện trong công tác chuyển đổi số, sáp nhập tổ chức và ứng phó, khắc phục hậu quả sau bão số 11. Dù chịu ảnh hưởng của thiên tai, tập thể cán bộ, viên chức thư viện đã nhanh chóng khắc phục khó khăn, sắp xếp lại kho sách, sửa chữa cơ sở vật chất, sớm đưa hoạt động trở lại ổn định, phục vụ bạn đọc.
Ông Phạm Minh Tuấn, Phó Giám đốc Thư viện tỉnh cho biết: Chúng tôi muốn tiếp tục được đầu tư xây dựng thiết chế thư viện đạt chuẩn, phát triển hệ thống thư viện số, mở rộng mạng lưới thư viện cơ sở, đưa sách và nguồn tri thức chính thống đến gần hơn với người dân ở mọi địa bàn.
Có thể thấy, thời gian qua Thư viện tỉnh Thái Nguyên đã hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao, nhiều chỉ tiêu đạt và vượt kế hoạch. Từ những kết quả cụ thể ấy, thư viện tiếp tục khẳng định vai trò là thiết chế văn hóa quan trọng, góp phần lan tỏa tri thức, phát triển văn hóa đọc và nâng cao dân trí trên địa bàn tỉnh.
Bích Phượng