Nỗi lo khi con lớn trước tuổi

8 giờ trướcBài gốc

Nhiều trường hợp dậy thì sớm

Không ít bậc cha mẹ giật mình khi con mới ở độ tuổi tiểu học đã xuất hiện những thay đổi về thể chất, vốn chỉ gặp ở giai đoạn dậy thì. Từ những băn khoăn ban đầu, nhiều gia đình buộc phải đưa con đi khám, bước vào hành trình điều trị kéo dài với không ít lo lắng về sức khỏe và tâm lý của trẻ.

Bác sĩ Phạm Xuân Trường (Bệnh viện Sản - Nhi Bắc Ninh số 2) tư vấn điều trị cho trẻ dậy thì sớm.

Chị Nguyễn Thị H ở xã Liên Bão cho biết, con gái 10 tuổi có thể trạng gầy, chiều cao không vượt trội nhưng khi cháu bắt đầu có kinh nguyệt từ năm 9 tuổi, chị đã lập tức đưa con đi khám. Kết quả xét nghiệm cho thấy hormone của cháu tăng cao so với lứa tuổi, buộc phải can thiệp điều trị nhằm hạn chế nguy cơ ảnh hưởng lâu dài.

Tương tự, anh Nguyễn Đức T ở xã Phù Lãng chia sẻ nỗi lo khi con gái bỗng nhiên cao lớn, phổng phao hơn hẳn các bạn cùng lớp. “Thấy con cao hơn bạn bè cả cái đầu, gia đình vừa mừng vừa lo, chỉ mong con phát triển bình thường để không chịu áp lực tâm lý”, anh T nói.

Một trường hợp đặc biệt khác là con gái chị Nguyễn Thị Ngọc A ở xã Bắc Lũng, bệnh nhi điều trị dậy thì sớm nhỏ tuổi nhất tại Bệnh viện Sản - Nhi Bắc Ninh số 1. Khi cháu chưa đầy 3 tuổi, gia đình nhận thấy biểu hiện phát triển ngực rõ rệt, chiều cao vượt trội kèm theo tình trạng thừa cân. Qua thăm khám chuyên sâu, các bác sĩ chẩn đoán cháu bị dậy thì sớm. Đến nay, dù mới gần 5 tuổi, cháu bé đã được điều trị gần 2 năm, các chỉ số xét nghiệm dần trở về ngưỡng bình thường, tốc độ phát triển thể chất ổn định hơn, các biểu hiện dậy thì sớm được kiểm soát.

Gia tăng trẻ đến khám, điều trị dậy thì sớm

Tại Bệnh viện Sản - Nhi Bắc Ninh số 1, từ tháng 3/2025, đơn vị triển khai hoạt động khám, chẩn đoán và điều trị dậy thì sớm cho trẻ em. Đến nay, bệnh viện đang theo dõi và điều trị cho gần 30 trẻ, chủ yếu là bé gái, độ tuổi phổ biến từ 6 - 9 tuổi. Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Văn Sang, Trưởng khoa Nội Nhi tổng hợp, Bệnh viện Sản - Nhi số 1 cho biết, số trẻ đến khám dậy thì sớm rải rác có chỉ định điều trị chiếm hơn một nửa. “Phần lớn trẻ được phát hiện khi biểu hiện đã rõ rệt nên việc theo dõi và can thiệp sớm có ý nghĩa rất quan trọng” - bác sĩ Sang nói.

Trong khi đó, tại Bệnh viện Sản - Nhi Bắc Ninh số 2, hoạt động điều trị ngoại trú cho trẻ dậy thì sớm được triển khai từ năm 2016. Riêng năm 2025, bệnh viện điều trị cho khoảng 70 trẻ, trong đó chỉ có 2 trẻ trai. Độ tuổi đến khám và điều trị phổ biến 6 - 8 tuổi song cũng ghi nhận những trường hợp được đưa đến khám rất sớm, từ 4 - 5 tuổi. Thống kê sơ bộ, bác sĩ chuyên khoa I Phạm Xuân Trường, Bệnh viện Sản - Nhi Bắc Ninh số 2 thông tin: “Số trẻ đến khám dậy thì sớm tăng khoảng 30 - 40% mỗi năm, trong khi số trẻ có chỉ định điều trị tăng khoảng 20%”.

Nguyên nhân dậy thì sớm hiện chưa được xác định hoàn toàn rõ ràng. Tuy nhiên, nhiều yếu tố nguy cơ được ghi nhận như thừa cân, béo phì; chế độ ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhanh, nước ngọt; tiếp xúc với thực phẩm, mỹ phẩm không an toàn; lối sống ít vận động; sử dụng thiết bị điện tử sớm và kéo dài. Yếu tố di truyền cũng có thể đóng vai trò nhất định.

Xu hướng gia tăng không chỉ phản ánh nhận thức của phụ huynh được nâng lên, mà còn cho thấy dậy thì sớm đang dần trở thành vấn đề sức khỏe cần được quan tâm. Theo các bác sĩ, dậy thì sớm không đơn thuần là việc trẻ lớn nhanh hơn bình thường. Nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời, tình trạng này có thể ảnh hưởng đến sức khỏe lâu dài. Ở trẻ gái, dậy thì sớm có thể dẫn đến kinh nguyệt sớm, rối loạn nội tiết, tăng nguy cơ mắc các bệnh lý phụ khoa và ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản sau này. Ở trẻ trai, dậy thì sớm thường liên quan đến các rối loạn phát triển sinh dục và nguy cơ bệnh lý tuổi trưởng thành.

Trong một số trường hợp hiếm gặp, dậy thì sớm là biểu hiện của các bệnh lý tiềm ẩn như u não, u tuyến yên hoặc u vùng dưới đồi. Cách đây 4 năm, khi thấy con trai mới 7 tuổi xuất hiện mụn trứng cá ở trán và mép, chị Nguyễn Thị T ở xã Đông Cứu đưa con đi khám. Kết quả cho thấy trẻ có khối u não, buộc phải phẫu thuật kết hợp hóa trị và xạ trị. Sau khi điều trị ổn định bệnh lý nền, trẻ tiếp tục được theo dõi và điều trị dậy thì sớm gần 4 năm nay.

Theo chia sẻ của chị T hiện nay con trai đáp ứng thuốc tốt, chiều cao và cân nặng tăng trong ngưỡng cho phép, các biểu hiện dậy thì sớm chậm lại rõ rệt. Gia đình chủ động điều chỉnh chế độ sinh hoạt, hạn chế đồ ăn nhanh, đồ chiên rán, nước ngọt, tăng cường rau xanh và các món hấp, luộc để hỗ trợ quá trình điều trị.

Bên cạnh ảnh hưởng thể chất, nhiều trẻ có biểu hiện tự ti, xấu hổ khi cơ thể phát triển khác biệt so với bạn bè cùng lứa, dễ bị trêu chọc, dẫn đến thu mình, rối loạn cảm xúc. Một số trường hợp còn tiềm ẩn nguy cơ bị xâm hại do phát triển sớm về hình thể nhưng chưa hoàn thiện về nhận thức và kỹ năng tự bảo vệ.

Theo các chuyên gia, những dấu hiệu dậy thì sớm phụ huynh cần đặc biệt lưu ý gồm: Phát triển tuyến vú, đau ngực ở trẻ gái, thay đổi giọng nói, nổi mụn trứng cá, chiều cao tăng nhanh bất thường, trẻ thừa cân béo phì. Nguyên nhân dậy thì sớm hiện chưa được xác định hoàn toàn rõ ràng. Tuy nhiên, nhiều yếu tố nguy cơ được ghi nhận như trẻ sử dụng nhiều thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhanh, nước ngọt; tiếp xúc với thực phẩm, mỹ phẩm không an toàn; lối sống ít vận động; sử dụng thiết bị điện tử sớm và kéo dài. Ngoài ra, yếu tố di truyền cũng có thể đóng vai trò nhất định.

Các chuyên gia y tế khuyến cáo, việc phát hiện và điều trị dậy thì sớm kịp thời giúp kiểm soát hormone, làm chậm quá trình dậy thì, hạn chế nguy cơ trẻ phát triển sớm về thể chất nhưng chưa sẵn sàng về tâm lý, đồng thời góp phần bảo vệ tầm vóc và sức khỏe lâu dài. Đối với trẻ gái, cần can thiệp trước 8 tuổi, trẻ trai là trước 9 tuổi để đạt hiệu quả tốt nhất. Song song với điều trị, phụ huynh cần xây dựng cho trẻ chế độ ăn uống lành mạnh, tăng cường vận động thể lực, quản lý thời gian sử dụng thiết bị điện tử và theo dõi sát những thay đổi bất thường để đưa trẻ đi khám kịp thời.

Bài, ảnh: Huệ Nguyễn

Nguồn Bắc Ninh : https://baobacninhtv.vn/noi-lo-khi-con-lon-truoc-tuoi-postid438875.bbg