Trước đó, bệnh viện tiếp nhận nữ bệnh nhân 63 tuổi (trú phường Đông Hòa, TPHCM), người phải nhập viện trong tình trạng nôn ra máu đỏ bầm kèm thức ăn, chóng mặt, mệt nhiều.
Ghi nhận bệnh sử cho thấy, bệnh nhân có tiền sử đái tháo đường, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu và thường xuyên dùng thuốc giảm đau do đau khớp. Thời điểm nhập viện, bệnh nhân còn tỉnh táo. Tuy nhiên, nội soi dạ dày cấp cứu không phát hiện được vị trí chảy máu.
Trước diễn tiến chưa rõ nguyên nhân, các bác sĩ chỉ định chụp CT mạch máu bụng. Kết quả ghi nhận phình động mạch chủ bụng dạng túi ngay dưới động mạch thận – một tổn thương tiềm ẩn nguy cơ cao.
Bệnh nhân được bác sĩ Bệnh viện Đa khoa khu vực Thủ Đức thăm khám, dặn dò sau can thiệp.
Chỉ sau thời gian ngắn, tình trạng người bệnh diễn biến nhanh chóng: Da xanh, niêm nhợt, tiêu phân đỏ tươi, mạch tăng, huyết áp sụt giảm. Nhận định đây có thể là trường hợp rò động mạch chủ – tá tràng, ê-kíp lập tức hội chẩn liên chuyên khoa và chuyển mổ cấp cứu.
Trong quá trình phẫu thuật, các bác sĩ xác định túi phình động mạch chủ bụng đã vỡ và thông vào tá tràng đoạn D3 – nguyên nhân trực tiếp gây xuất huyết tiêu hóa ồ ạt và sốc mất máu.
Ê-kíp tiến hành khâu lỗ thủng tá tràng và thay đoạn động mạch bị phình bằng mảnh ghép mạch máu nhân tạo. Ca mổ kéo dài gần 7 giờ, do ê-kíp Ngoại Lồng ngực – Mạch máu và Gây mê hồi sức thực hiện thành công.
"Sau phẫu thuật, bệnh nhân được hồi sức tích cực, theo dõi chặt chẽ nguy cơ nhiễm trùng. Hiện người bệnh đã tỉnh táo, tình trạng ổn định và dự kiến xuất viện trong thời gian tới" - BS.CKII Phạm Đình Hưng, bác sĩ chính của ca mổ thông tin.
Theo chuyên gia Bệnh viện Đa khoa khu vực Thủ Đức, rò động mạch chủ – tá tràng là biến chứng hiếm của phình động mạch chủ bụng và có tỷ lệ tử vong rất cao nếu không được phát hiện, can thiệp kịp thời.
Bệnh thường có dấu hiệu cảnh báo sớm gọi là "herald bleed" – một đợt xuất huyết tiêu hóa nhẹ trước khi xảy ra chảy máu ồ ạt. Tuy nhiên, triệu chứng này dễ bị bỏ qua hoặc nhầm lẫn với các bệnh lý tiêu hóa thông thường.
Đáng lưu ý, nội soi tiêu hóa có thể không phát hiện được nguyên nhân trong những trường hợp này. Trong khi đó, chụp CT mạch máu (CTA) đóng vai trò then chốt giúp phát hiện tổn thương và định hướng xử trí.
Theo chuyên gia khuyến cáo, ở người lớn tuổi có bệnh lý tim mạch nền, khi xuất hiện xuất huyết tiêu hóa không rõ nguyên nhân - đặc biệt khi nội soi không phát hiện tổn thương - cần nghĩ đến các nguyên nhân hiếm nhưng nguy hiểm như rò động mạch chủ - tá tràng.
Đây là tình trạng cấp cứu ngoại khoa tối khẩn, đòi hỏi chẩn đoán nhanh, phối hợp đa chuyên khoa và phẫu thuật kịp thời.
Người dân không nên chủ quan khi có dấu hiệu nôn ra máu hoặc đi ngoài ra máu, dù ít hay nhiều. Đặc biệt, nhóm có bệnh nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu cần theo dõi sức khỏe định kỳ và tuân thủ điều trị.
Ngoài ra, việc tự ý sử dụng thuốc giảm đau kéo dài có thể làm che lấp triệu chứng và làm nặng thêm tình trạng xuất huyết. Khi xuất hiện các biểu hiện như đau bụng dữ dội, chóng mặt, mệt lả, da xanh hoặc vã mồ hôi, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay để được xử trí kịp thời.
Đỗ Bá