Nông dân xứ trà làm chủ 'cánh đồng số'

2 giờ trướcBài gốc

Người dân xã Hợp Thành livestream quy trình chế biến, đóng gói cốm nếp vải Sơn Vinh (sản phẩm OCOP 3 sao), góp phần quảng bá sản phẩm và mở rộng tệp khách hàng.

Từ bờ xôi ruộng mật bước vào "trường quay ảo"

Nhắc lại những ngày đầu tỉnh triển khai Nghị quyết về chuyển đổi số, tôi vẫn nhớ nụ cười xua tay của các lão nông ở Đại Từ, Võ Nhai: “Cái điện thoại biết nghe gọi là quý rồi, bảo lên mạng bán hàng chẳng khác nào đánh đố người già”. Ấy vậy mà, cuộc “cách mạng mềm” đã thẩm thấu vào tư duy của họ như mạch ngầm mùa xuân, từng chút từng chút một nhưng không kém phần quyết liệt.

Về vùng chè đặc sản Trại Cài (xã Đồng Hỷ) những ngày xuân Bính Ngọ 2026, tôi gặp bà Vũ Thị Hảo. Giữa không gian thơm nồng hương chè mới sao, bà không còn tất tả ngóng đợi thương lái.

Một tay nâng chén trà, một tay hướng về ống kính điện thoại, dõng dạc: “Trại Cài chúng em là một trong ngũ đại danh trà Thái Nguyên. Các bác xem, trà Trại Cài nước xanh, vị ngọt hậu sâu, hương thơm tự nhiên như khí trời vùng núi, đặc biệt rất bền nước. Các bác ạ, trà này mà đãi mười khách thì mười khách ưng, dâng cúng tổ tiên thì thật lòng thành kính. Các bác chốt đơn em sẽ đóng gói cả hương xuân vùng Trại Cài gửi đến tận bàn trà nhà các bác!”.

Chẳng cần kịch bản cầu kỳ, chính cái vẻ mộc mạc, khuôn mặt rám nắng và câu nói "chạm" đến tâm thức văn hóa ấy lại trở thành một thứ "chứng chỉ" uy tín nhất. Khách hàng chốt đơn không đơn thuần vì một thức quà, họ đang mua sự tử tế và cái tâm của người làm trà giữa thời đại số.

Thời gian qua, ngành Công Thương và các đơn vị liên quan tích cực tổ chức các chương trình xúc tiến thương mại, đưa nông sản Thái Nguyên lên “không gian số”.

Không kém phần rộn ràng là không khí tại cơ sở của chị Đàm Thị Lý ở xã Bạch Thông. Giữa những tán cam trĩu quả đang vào độ chín vàng, chị Lý chủ động dùng công nghệ để “kể chuyện” thay vì chỉ bán hàng.

Mỗi phiên livestream là một thước phim thực tế chị đưa khách hàng đi thăm gốc cây, xem cách chăm sóc theo quy trình an toàn. Qua sóng wi-fi, trái cam OCOP không còn là một thức quả bình dân, mà trở thành thông điệp về sự an lành, một câu chuyện văn hóa được chị gói ghém gửi đi khắp mọi miền.

"Bệ phóng" từ chính sách và sự giao thoa thế hệ

Để có được những phiên livestream “nổ đơn” tí tách vui tai như tiếng pháo Tết, cuộc đổi vai từ người làm vườn thuần túy sang “người truyền tin” trên không gian số không hề trải sẵn hoa hồng. Đó là một cuộc bứt phá ngoạn mục khỏi những nếp nghĩ đã hằn sâu qua bao thế hệ.

Những phiên livestream nông sản ngay tại vườn, với sự tham gia trực tiếp của người nông dân làm ra sản phẩm, luôn thu hút sự quan tâm của đông đảo người tiêu dùng.

Bởi với những lão nông U50, U60, cầm cái cuốc, cái cán sao chè thì đôi tay thanh thoát là thế, nhưng khi phải nhìn vào mắt camera để nói chuyện một mình, ai nấy đều không tránh khỏi những phút giây ngượng nghịu.

Trong cuộc "vượt vũ môn" ấy, chính quyền các cấp và cơ quan chuyên môn đã "nhập cuộc" cùng dân bằng những hành động thiết thực nhất. Các lớp tập huấn được đưa thẳng ra tận bờ xôi ruộng mật. Các hội trường thông thường biến thành phòng livestream thực chiến.

Cán bộ ngành nông nghiệp cùng các chuyên gia công nghệ về tận vườn na, đồi chè, xưởng sản xuất nông sản để “cầm tay chỉ việc”. Họ dạy bà con từ cách đặt góc máy, cách tương tác giữ chân khách cho đến việc vận hành đơn hàng. Sự tiếp sức ấy chính là “luồng gió mạnh” đẩy con thuyền nông sản Thái Nguyên ra khơi, giúp những nông dân vốn chỉ quen với đất đai nay tự tin làm chủ không gian số.

Sức mạnh ấy còn được tiếp thêm lửa bởi sự giao thoa thế hệ. Những người con Gen Z rành công nghệ trở thành “đạo diễn”, hỗ trợ cha mẹ, ông bà về mặt kỹ thuật, ánh sáng. Bố mẹ giữ hồn cốt sản phẩm, con cái lo đưa sản phẩm đi xa. Sự kết hợp này, dưới sự đồng hành của chính quyền, đã biến những hộ nông dân nhỏ lẻ thành những “đơn vị kinh doanh số” đầy năng động.

Những "trường quay ảo" giúp người nông dân xứ trà tự tin sải bước trên "cánh đồng số".

Nhìn những chuyến xe vận chuyển hối hả rời Thái Nguyên mang theo đầy ắp thùng hàng OCOP, lòng người thêm rộn ràng. Việc livestream bán hàng đã giúp người nông dân thoát khỏi phần nào nỗi lo "được mùa mất giá", thoát khỏi sự lệ thuộc hoàn toàn vào thương lái. Họ đã thực sự làm chủ quy trình từ lúc ươm mầm đến khi chạm tay người tiêu dùng.

Chiều cuối năm, giữa những nương chè xanh ngát và những nhà xưởng thơm nồng hương mới, tiếng chuông báo đơn hàng "ting ting" vang lên rộn rã, liên hồi. Người nông dân Thái Nguyên hôm nay, chân vẫn có thể lấm bùn, nhưng tư duy đã chạm đến những "đám mây số". Họ đang chủ động tạo ra sự no ấm và giá trị mới trên chính quê hương "Đệ nhất danh trà".

Những con số "biết nói"

- Vị thế OCOP: Toàn tỉnh hiện có trên 500 sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên. Trong đó, có 10 sản phẩm đạt chuẩn 5 sao cấp Quốc gia.

- Top đầu chuyển đổi số: Thái Nguyên duy trì vị thế vững chắc trong Top 10 tỉnh, thành phố dẫn đầu cả nước về chỉ số vhuyển đổi số.

- Kinh tế số bứt phá: Tỷ trọng kinh tế số đóng góp khoảng 31,4% vào GRDP của tỉnh, đứng thứ 3 toàn quốc.

- Lên sàn: 100% sản phẩm OCOP của tỉnh đã có mặt trên các sàn thương mại điện tử lớn và có tài khoản thanh toán không dùng tiền mặt.

Minh bạch số: Hàng chục mã số vùng trồng (chè, cây ăn quả...) được quản lý và giám sát trên hệ thống số, đảm bảo truy xuất nguồn gốc minh bạch cho người tiêu dùng.

Sa Mộc

Nguồn Thái Nguyên : https://baothainguyen.vn/kinh-te/202602/nong-dan-xu-tra-lam-chu-canh-dong-so-f8a270b/