Nông nghiệp Hà Nội không thể đi theo lối cũ

3 giờ trướcBài gốc

Không thể chỉ tiếp cận theo hướng làm ra sản phẩm, nông nghiệp Thủ đô cần chuyển mạnh sang mô hình đô thị, sinh thái và đa giá trị.

Không thể chỉ chạy theo sản lượng

PGS.TS. Đào Thế Anh (ngoài cùng phía trái màn hình) và PGS.TS Đặng Văn Đông (ngoài cùng phía phải màn hình) trao đổi về chủ đề Phát triển nông nghiệp đô thị - Thay đổi tư duy trong kỷ nguyên mới trong Chương trình thời sự đặc biệt tối 3-4 của Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội. Ảnh: Phan Anh

Đối với một đô thị lớn như Hà Nội, nông nghiệp không còn có thể được nhìn nhận đơn thuần dưới góc độ sản xuất. Theo PGS.TS Đặng Văn Đông (Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu rau quả, Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam), nông nghiệp đô thị phải gắn với nhu cầu của thị trường đô thị, tập trung vào các sản phẩm chất lượng cao, an toàn, có giá trị gia tăng lớn và phù hợp với điều kiện đất đai ngày càng hạn chế.

PGS.TS Đặng Văn Đông cho rằng, nông nghiệp đô thị phải gắn với nhu cầu của thị trường đô thị, tập trung vào các sản phẩm chất lượng cao, an toàn, có giá trị gia tăng lớn. Ảnh: Phan Anh

Từ cách tiếp cận đó, yêu cầu đặt ra không còn là nâng năng suất đơn thuần, mà là nâng giá trị tạo ra trên một đơn vị diện tích. Muốn vậy, phải đầu tư mạnh hơn vào công nghệ, giống cây trồng, quy trình sản xuất hiện đại và tổ chức lại sản xuất theo hướng gắn với chuỗi giá trị. Nông nghiệp Hà Nội không chỉ hướng tới sản lượng, mà phải tạo ra hiệu quả kinh tế cao hơn, bền vững hơn và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người tiêu dùng đô thị.

Nhu cầu đổi cách làm nông cũng xuất phát từ chính sức ép phát triển của Thủ đô. Theo PGS.TS Đào Thế Anh (Chủ tịch Hội Khoa học phát triển nông thôn Việt Nam), Hà Nội đang hướng tới mô hình đô thị văn hiến, xanh và đáng sống, nhưng quá trình đô thị hóa nhanh đã làm không gian xanh bị thu hẹp đáng kể. Hiện, diện tích cây xanh bình quân đầu người của Hà Nội mới đạt khoảng 2m², thấp hơn nhiều so với khuyến nghị tối thiểu 10m²/người của Liên hợp quốc. Cùng với đó là sức ép về ô nhiễm môi trường, chất lượng không khí, úng ngập và hạ tầng đô thị.

PGS.TS Đào Thế Anh cho rằng Hà Nội đang hướng tới mô hình đô thị văn hiến, xanh và đáng sống. Ảnh: Phan Anh

Trong bối cảnh dân số khoảng 10 triệu người và còn có thể tiếp tục tăng, yêu cầu bảo đảm an ninh lương thực, thực phẩm cho Thủ đô trở nên cấp thiết hơn. Nông nghiệp Hà Nội vì thế không chỉ phải đáp ứng nhu cầu về số lượng, mà còn phải bảo đảm chất lượng, dinh dưỡng và an toàn thực phẩm, qua đó nâng giá trị gia tăng của nông sản và cải thiện thu nhập cho người sản xuất.

Mở đường cho nông nghiệp đa giá trị

Nhiều mô hình nông nghiệp của Hà Nội đã tạo giá trị lớn về kinh tế, đáp ứng nhu cầu của đô thị. Ảnh: Phạm Hùng

Cùng với chuyển đổi về tư duy kinh tế, hướng đi được các chuyên gia nhấn mạnh là phát triển nông nghiệp sinh thái. Theo PGS.TS Đào Thế Anh, đây không chỉ là một phương pháp kỹ thuật mà là một cách tiếp cận tổng hợp, gắn sản xuất với môi trường, sức khỏe, dinh dưỡng và niềm tin của người tiêu dùng.

Nông nghiệp sinh thái được đặt trên các nguyên tắc như bảo vệ đất, nước, hạn chế ô nhiễm môi trường, tăng cường đa dạng sinh học, sử dụng giống bản địa, đồng thời bảo đảm an toàn thực phẩm và sức khỏe con người, vật nuôi. Với Hà Nội, dù là mô hình nông nghiệp công nghệ cao hay hữu cơ, mục tiêu cuối cùng vẫn phải hướng tới những nguyên tắc cốt lõi ấy. Thực tế, nhiều mô hình như sản xuất rau hữu cơ, nông nghiệp công nghệ cao đã được triển khai hiệu quả và cần tiếp tục nhân rộng.

Điều đáng chú ý là khi phát triển theo hướng sinh thái, nông nghiệp không chỉ tạo ra sản phẩm mà còn có thể mở rộng thêm nhiều nguồn thu như du lịch nông nghiệp, trải nghiệm sinh thái và các dịch vụ gắn với cảnh quan, đời sống nông thôn.

Theo các chuyên gia, Hà Nội có nhiều lợi thế với những sản phẩm đặc sản như bưởi, cây cảnh, rau quả đặc trưng. Không chỉ phục vụ người dân Thủ đô, đây còn là những sản phẩm có thể đáp ứng nhu cầu của khách du lịch trong và ngoài nước.

Hà Nội hiện có nhiều diện tích sản xuất nông nghiệp sạch, an toàn, đáp ứng nhu cầu của người dân. Ảnh: Phạm Hùng

Từ góc độ khác, PGS.TS Đặng Văn Đông cho rằng trong bối cảnh ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng, sản xuất nông nghiệp hiện nay không thể chỉ dừng ở mục tiêu tạo ra sản lượng để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng. Quan trọng hơn là phải bảo đảm an toàn, hiệu quả và tính bền vững; đồng thời phát triển theo hướng thông minh, xanh, có khả năng kết nối chuỗi và giảm phát thải.

Đáng chú ý, Hà Nội đã có những bước đi cụ thể để hiện thực hóa định hướng này. Việc thành phố ban hành Quyết định số 1193 cho giai đoạn 2026-2030 cho thấy sự chuyển biến từ tư duy sang hành động.

Theo PGS.TS Đặng Văn Đông, điểm mới là thành phố không giải quyết vấn đề theo từng phần việc đơn lẻ trong nội bộ ngành nông nghiệp như trước, mà đặt ra “bài toán lớn” với cách tiếp cận tổng hợp, liên ngành, gắn nông nghiệp với môi trường, an toàn thực phẩm, logistics và những vấn đề tác động trực tiếp đến đời sống người dân.

Nhìn từ yêu cầu phát triển một đô thị xanh, văn hiến và đáng sống, nông nghiệp Hà Nội rõ ràng không thể đi theo lối cũ. Khi không còn chỉ được nhìn như lĩnh vực sản xuất đơn thuần, mà là không gian tạo ra giá trị kinh tế, môi trường, xã hội và dịch vụ, nông nghiệp sẽ có thêm dư địa để nâng giá trị gia tăng trên từng đơn vị diện tích, góp phần bảo đảm thực phẩm an toàn, cải thiện môi trường sống và phát triển bền vững hơn cho Thủ đô trong tương lai.

Nhóm phóng viên

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/nong-nghiep-ha-noi-khong-the-di-theo-loi-cu-743022.html