Vai diễn khiến tôi ‘sởn da gà’
Tôi nhận vai bà Dung trong Bước chân vào đời với một cảm giác vừa hứng thú, vừa dè chừng. Thoạt nhìn, nhân vật có nét quen thuộc với những người mẹ tôi từng đóng, như mẹ Xuân trong Hương vị tình thân. Nhưng càng đọc kịch bản, tôi càng nhận ra sự khác biệt.
Bà Dung có vị thế, tri thức và đặc biệt là hệ giá trị rất rõ ràng. Bà yêu con nhưng là kiểu yêu mang tính kiểm soát, thậm chí ám ảnh bởi quan niệm “môn đăng hộ đối”. Bà tin rằng sự khập khiễng trong tình yêu của con trai sẽ dẫn đến bi kịch và quyết liệt ngăn cản.
NSƯT Quách Thu Phương thừa nhận có can thiệp thẩm mỹ trong mức độ vừa phải để làm nghề. Ảnh: Đức Nguyễn.
Có những lúc tôi rùng mình khi đọc kịch bản. Sự ghê gớm của bà Dung không phải bề nổi, mà nằm ở những quyết định đầy quyền lực và định kiến. Nhưng điều khiến tôi chấp nhận vai diễn này vì nó rất gần với đời thực. Ngoài kia, có những câu chuyện còn khắc nghiệt hơn cả trên phim.
Khi phim lên sóng, phản ứng của khán giả đi đúng với những gì tôi hình dung từ đầu. Tôi vui vì điều đó. Nghệ sĩ dồn tâm sức vào vai diễn, khán giả cũng dồn cảm xúc vào câu chuyện, tạo nên sự cộng hưởng.
Nhưng cũng có lúc khán giả xem nhập tâm quá. Tôi đọc được những bình luận khiến mình không khỏi chạnh lòng, người ta ghét nhân vật và công kích cả tôi ngoài đời, từ ngoại hình đến tính cách. Có những lời lẽ rất nặng nề, mang tính sát thương.
Tôi tổn thương nhưng không bất ngờ. Điều khiến tôi giữ được cân bằng là khi bước ra ngoài đời, khán giả lại phản ứng hoàn toàn khác. Họ đều nhận ra và dành cho tôi sự yêu mến, trân trọng.
Trong quá trình quay, tôi không thấy áp lực nhưng có những phân đoạn thực sự ám ảnh. Như cảnh bà Dung mong con trai về ăn cơm, chờ đợi đến mất ăn mất ngủ, nhưng khi có cơ hội lại từ chối đón con về. Sự mâu thuẫn đó khiến tôi rùng mình chính nhân vật của mình. Có cảnh khi lên sóng, mọi người nói tôi “diễn như ma”. Còn tôi thì nổi da gà.
Tôi không ngại những vai xấu xí, méo mó hay gây tranh cãi. Tôi từng đóng những người mẹ chịu đựng, hy sinh đến kiệt quệ. Nhưng mỗi vai đều có màu sắc riêng. Điều khiến tôi hứng thú là được biến hóa, được thử thách chính mình.
Mỗi ngày làm việc, tôi dồn đến 200% năng lượng. Có hôm quay từ sáng đến tối, tôi cảm giác đầu như muốn nổ tung. Điều quan trọng nhất là phải biết tách mình ra khỏi nhân vật. Nếu không đủ tỉnh táo, rất dễ bị cuốn vào trạng thái tiêu cực. Tôi luôn giữ cho mình một nguyên tắc là sống hết mình với vai diễn, nhưng phải bước ra được sau khi máy quay dừng lại.
Làm việc với các diễn viên trẻ trong phim cũng mang lại cho tôi nhiều năng lượng. Tôi thấy rõ sự trưởng thành của Quỳnh Kool qua từng dự án. Ở Bước chân vào đời, cô ấy nhanh nhạy hơn, có chính kiến với nhân vật và được công nhận về năng lực. Tôi tin những điều thú vị của nhân vật vẫn còn ở phía sau, không chỉ là những giọt nước mắt như khán giả đang thấy.
Danh hiệu chỉ là một danh xưng, không phải thứ để đánh đổi", NSƯT Quách Thu Phương nói
Danh hiệu, đánh đổi và lựa chọn sống kỷ luật
Danh hiệu NSƯT đến với tôi không phải là một mục tiêu được đặt ra từ đầu. Thực tế, cách đây hơn 10 năm, tôi đã đủ điều kiện nhưng chọn dừng lại để trở về với gia đình. Với tôi khi đó, danh hiệu chỉ là một danh xưng, không phải thứ để đánh đổi.
Nhưng khi quay trở lại nghề, suy nghĩ của tôi thay đổi. Tôi tham gia sân khấu thể nghiệm quốc tế, giành huy chương vàng và được động viên nộp hồ sơ. Năm 2023, tôi được phong tặng danh hiệu NSƯT.
Tôi đón nhận điều đó như một cái duyên. Làm nghệ thuật không chỉ cần nỗ lực mà còn cần may mắn. Tôi không đặt nặng chuyện phải đạt đến danh hiệu nào, kể cả NSND. Điều quan trọng nhất vẫn là làm nghề bằng đam mê và hết mình với từng vai diễn.
Sau khi có danh hiệu, tôi cũng thay đổi phần nào trong cách lựa chọn công việc. Tôi ý thức rõ hơn về trách nhiệm, về hình ảnh của mình. Có thể tôi sẽ xuất hiện ít hơn, nhưng mỗi lần xuất hiện đều phải có sự cân nhắc.
Hiện tại, NSƯT Quách Thu Phương tập trung hơn cho công việc và bản thân.
Nhìn lại hành trình đã qua, tôi thấy bất kỳ vai diễn nào cũng có cái giá của nó. Không chỉ bản thân mình hy sinh mà cả gia đình cũng phải chấp nhận thiệt thòi. Những buổi quay kéo dài đến đêm khuya đồng nghĩa với việc bỏ lỡ thời gian bên con cái, những bữa cơm gia đình.
Có những đánh đổi còn rõ ràng hơn như chấn thương, sức khỏe, những vết sẹo. Tôi từng bị đinh đâm xuyên bàn chân. Có những đồng nghiệp của tôi cũng mang theo vết thương suốt đời.
Có giai đoạn sức khỏe của tôi chạm đáy. Từ đó, tôi thay đổi cách sống. Tôi tập yoga, ăn uống lành mạnh, theo đuổi lối sống xanh và sạch. Tôi học cách kỷ luật với chính mình, từ việc ăn uống đến sinh hoạt.
Tôi tin rằng vẻ đẹp hay sự tự tin, sức khỏe đều có cái giá của nó. Ngay cả việc làm đẹp hay phẫu thuật thẩm mỹ, tôi cũng nhìn nhận rất rõ ràng. Nếu có điều kiện, tại sao không làm để tốt hơn, miễn là vẫn giữ được sức khỏe và phục vụ công việc. Khán giả không nhìn thấy tôi ngoài đời nên đôi khi có những bình phẩm về ngoại hình một cách tiêu cực. Tôi có phẫu thuật thẩm mỹ nhưng trong mức độ để làm nghề.
Nếu không làm diễn viên, có lẽ tôi đã trở thành một chiến sĩ công an - ước mơ từ nhỏ của tôi. Tôi không phải là người có năng khiếu bẩm sinh với nghệ thuật, thậm chí từng có lúc nghĩ mình chọn nhầm nghề.
Nhưng khi đủ trải nghiệm, đủ “độ chín”, tôi hiểu rằng không phải ngẫu nhiên mà mình gắn bó với nghề này. Nếu được chọn lại, tôi vẫn chọn làm diễn viên. Bởi chỉ có nghề này mới cho tôi cơ hội sống nhiều cuộc đời khác nhau - những cuộc đời mà đôi khi, chính tôi cũng phải rùng mình khi bước vào.
Hiện tại, cuộc sống của tôi không có quá nhiều xáo trộn. Tôi tập trung hơn cho công việc và bản thân. Khi đã trưởng thành, tôi có thể tự lập và chủ động trong mọi lựa chọn.
Đỗ Quyên - Đức Nguyễn