Trong cuộc trò chuyện với Gia đình&Xã hội, NSƯT Quách Thu Phương chia sẻ về quyết định bước ra khỏi vùng an toàn, những áp lực phía sau mỗi vai diễn cá tính, quãng nghỉ 13 năm để vun vén gia đình và triết lý sống giản dị nhưng sâu sắc sau ánh đèn sân khấu.
NSƯT Quách Thu Phương: "Tôi muốn được sống nhiều cuộc đời hơn"
Thời gian gần đây, chị xuất hiện trong hai bộ phim với những vai diễn gây chú ý. Đây có phải là sự thay đổi có chủ đích trong lựa chọn vai diễn của chị?
- Thực ra, tôi nghĩ mọi thứ đến với mình giống như một cái duyên hơn là sự sắp đặt quá kỹ lưỡng. Nhưng đúng là thời điểm này, khi các bộ phim phát sóng, mạng xã hội như "bùng nổ". Khán giả tương tác rất nhiều, từ Facebook đến TikTok, đâu đâu cũng thấy những đoạn cắt vai diễn của tôi.
Tôi nhìn nhận đó là một may mắn của nghề. Nhưng bên cạnh đó, cũng là kết quả của một quá trình mà bản thân tôi đã chủ động thay đổi. Trước đây, tôi thường gắn với những vai hiền lành, chịu đựng, những người phụ nữ nghèo khổ, cam chịu. Những dạng vai đó không sai, thậm chí rất gần gũi với khán giả, nhưng nếu cứ lặp lại mãi thì bản thân tôi cũng cảm thấy bị giới hạn.
NSƯT Quách Thu Phương trong phân cảnh bà Dung phim "Bước chân vào đời".
Khi vào một vai ghê gớm, có phần "quá lên", chị không sợ khán giả "ném đá", thậm chí tấn công trên MXH sao?
- Đến một thời điểm, tôi tự hỏi: nếu mình là nghệ sĩ mà lại sợ áp lực dư luận, sợ bị khán giả "ghét" thì liệu mình có đang chọn con đường quá an toàn? Và tôi quyết định phải bước ra khỏi vùng an toàn đó.
Tôi muốn thử sức với những nhân vật có cá tính mạnh hơn, có chiều sâu hơn, thậm chí là những nhân vật phản diện. Bởi vì chính những nhân vật ấy mới cho mình cơ hội được khám phá nhiều khía cạnh khác nhau của con người. Với tôi, được hóa thân vào nhiều số phận, được sống nhiều cuộc đời chính là điều thú vị nhất của nghề diễn.
Hai vai diễn gần đây trong phim "Đồng hồ đếm ngược" và "Bước chân vào đời" của chị đều mang màu sắc khá gai góc. Chị nhìn nhận thế nào về những nhân vật này?
- Đúng là hai nhân vật gần đây đều có màu sắc khá "nặng". Khi đọc kịch bản, tôi cũng từng cảm thấy "nổi da gà", bởi đó là những người phụ nữ có thể làm mọi thứ để đạt được mục đích cá nhân.
Nhưng điều quan trọng là tôi không bao giờ nhìn nhân vật của mình theo hướng một chiều. Không ai trong cuộc sống này hoàn toàn xấu. Mỗi hành động đều có nguyên nhân, có động cơ phía sau. Có thể là tham vọng, có thể là tổn thương, cũng có thể là cách họ nhìn nhận cuộc đời.
Quách Thu Phương trong nhân vật bà Dung.
Chẳng hạn như nhân vật bà Dung mà tôi đảm nhận. Nhiều khán giả cho rằng bà quá khắt khe, quá áp đặt. Nhưng nếu nhìn ở một góc độ khác, bà lại là một người mẹ rất thương con. Bà muốn con mình có một cuộc sống tốt hơn, không phải vất vả như mình đã từng trải qua.
Trong xã hội hiện đại, điều này không hề hiếm. Nhiều bậc cha mẹ, đặc biệt là những người có điều kiện, thường muốn định hướng con cái từ rất sớm, từ môi trường học tập cho đến các mối quan hệ. Họ tin rằng "mây tầng nào gặp gió tầng đó", rằng sự tương xứng sẽ mang lại hạnh phúc bền vững hơn.
Vì vậy, bà Dung không hoàn toàn sai. Bà chỉ yêu con theo cách của mình. Vấn đề nằm ở chỗ, cách yêu đó có thể làm tổn thương người khác. Và chính sự xung đột đó tạo nên kịch tính cho bộ phim.
Qua những chia sẻ của chị có thể thấy việc vào những vai diễn khác với tính cách ngoài đời của chị có phần nặng về tâm lý. Chị đã đầu tư vai diễn của mình như thế nào?
- Tôi thấy đóng phim thực sự là rất áp lực. Có những ngày quay xong, tôi cảm thấy kiệt sức, thậm chí đau đầu đến mức không thể nghĩ thêm được gì. Những vai diễn cá tính không chỉ đơn giản là học thuộc thoại rồi thể hiện.
Để làm được, mình phải nghiên cứu rất kỹ tâm lý nhân vật, phải quan sát cuộc sống xung quanh, phải tìm kiếm những chi tiết nhỏ nhất để đưa vào vai diễn. Có những thứ không nằm trong kịch bản, nhưng lại là yếu tố quyết định để nhân vật trở nên sống động.
Khán giả chỉ thấy một vài giây trên màn ảnh, nhưng phía sau đó là cả một quá trình lao động rất khắc nghiệt. Không phải cứ đứng lên nói theo kịch bản là xong. Càng là vai phức tạp, càng đòi hỏi diễn viên phải đầu tư nhiều hơn về trí lực và cảm xúc.
NSƯT Quách Thu Phương cho biết chị may mắn được làm với những đạo diễn kỹ tính để tiến bộ hơn trong mỗi vai diễn.
May mắn là tôi được làm việc với những đạo diễn rất kỹ tính. Có những cảnh chỉ quay một lần là đạt, bởi họ muốn giữ lại cảm xúc chân thật nhất. Nhưng bản thân tôi thì luôn tự đặt yêu cầu cao hơn. Nếu cảm thấy chưa ổn, tôi sẽ chủ động xin quay lại.
Tôi nghĩ, nghệ sĩ phải khó tính với chính mình thì khán giả mới có quyền khó tính lại. Và khi khán giả phản ứng mạnh với nhân vật, thậm chí "ghét" mình, thì đó lại là một dấu hiệu đáng mừng.
NSƯT Quách Thu Phương không tiếc 13 năm rời xa nghệ thuật vì gia đinh
Từng có thời điểm chị "biến mất" 13 năm không tham gia phim ảnh. Điều gì đã khiến chị đưa ra quyết định đó?
- Tôi nghỉ 13 năm để sinh và chăm sóc con thứ hai. Thời điểm đó, tôi đang ở giai đoạn rất "chín" của nghề, nhưng tôi vẫn quyết định dừng lại. Lý do đến từ một trải nghiệm rất ám ảnh. Khi sinh con đầu, vì công việc bận rộn, tôi không có nhiều thời gian ở bên con. Có những lúc tôi đi diễn về, con không nhận ra mẹ. Đó là một cảm giác rất đau lòng.
Vì vậy, khi có con thứ hai, tôi không muốn lặp lại điều đó. Tôi chọn ở nhà, làm một người mẹ, một người nội trợ đúng nghĩa.
Nhiều người hỏi tôi có tiếc không. Tôi nghĩ là không. Mỗi lựa chọn đều có cái giá của nó. Tôi có thể mất đi danh tiếng, thu nhập trong 13 năm đó, nhưng tôi có được sự trưởng thành của con cái, có được một gia đình trọn vẹn.
Hai con của tôi giờ đã trưởng thành, học hành tốt, sống tự lập. Với tôi, đó là niềm tự hào lớn nhất. Ở thời điểm đó, với tôi, gia đình là số một. Và tôi tin rằng mình đã lựa chọn đúng.
NSƯT Quách Thu Phương không tiếc thời gian 13 năm ở nhà chăm con.
Vậy sau khi trở lại, chị nhìn nhận thế nào về môi trường làm nghề hiện nay?
- Tôi thấy mọi thứ thay đổi rất nhiều, nhưng có một điều không thay đổi, đó là giá trị của sự chân thành. Trong nghề hay trong cuộc sống, tôi luôn nghĩ đơn giản: cứ sống chân thành với người khác. Khi mình trao đi sự chân thành, mình sẽ nhận lại điều tương tự.
Nếu bước vào một mối quan hệ với sự tính toán, vụ lợi thì chắc chắn sẽ không bền. Cuộc sống vốn đã đủ áp lực rồi, không cần phải làm khó nhau thêm.
Tôi không quá quan tâm đến chuyện hơn thua hay cạnh tranh. Tôi tin rằng mỗi người có một con đường riêng, "lộc" của ai thì người đó hưởng. Điều quan trọng là mình sống tử tế, làm nghề nghiêm túc và hết mình.
Là một nghệ sĩ gạo cội, chị có chia sẻ kinh nghiệm lẫn trải nghiệm nghề đến lứa "đàn em" sau này?
- Tôi nghĩ không chỉ riêng nghệ thuật, mà bất cứ ngành nghề nào cũng vậy. Trước hết, bạn phải yêu nó, phải đam mê nó.
Sau đó là trách nhiệm. Khi đã chọn một nghề, hãy sống với nó một cách trọn vẹn. Đừng chỉ nhìn vào những hào quang bên ngoài mà quên mất những nỗ lực phía sau.
Hiện tại chị trở lại rực rỡ với công việc diễn xuất và kinh doanh.
Hãy nhìn vào chính mình, xem mình đang thiếu gì, cần bổ sung gì. Và quan trọng nhất là phải kiên trì. Nghề nào cũng có khó khăn, nhưng nếu đủ đam mê và đủ bền bỉ, bạn sẽ tìm được chỗ đứng của mình.
Cảm ơn NSƯT Quách Thu Phương về cuộc trò chuyện này!
NSƯT Quách Thu Phương chia sẻ về việc rèn luyện yoga của chị. Clip: Đỗ Quyên