Ông Donald Trump công khai tuyên bố không loại trừ khả năng sử dụng quân đội Mỹ để chiếm Greenland và không chấp nhận bất kỳ giải pháp nào khác ngoài việc có được hòn đảo này cho nước Mỹ.
Đảo Greenland thuộc chủ quyền của Đan Mạch. Đan Mạch và Mỹ đều là thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). NATO ra đời và tồn tại cho tới nay nhằm mục đích bảo đảm an ninh cho các thành viên. Nếu Mỹ dùng quân đội đánh chiếm đảo Greenland thì có nghĩa là thành viên NATO này xâm hại an ninh của thành viên NATO khác. Điều này khiến chính Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen phải công khai tuyên bố rằng nếu Mỹ tấn công để chiếm Greenland thì chẳng khác nào khai tử luôn NATO.
Ông Trump đã biến những biểu lộ chủ định thuần túy của mình thành cuộc khủng hoảng chính trị và lòng tin thực sự nghiêm trọng trong NATO và giữa Mỹ với các đồng minh ở châu Âu. Điều này khiến cho NATO, Liên minh châu Âu (EU) và các đồng minh khác nữa của Mỹ phải tỉnh ngộ và hết ảo tưởng, phải lo xa và ứng phó gần. Nước đã đến chân rồi nên họ buộc phải nhảy.
Về lý thuyết, ông Trump có ba cách để thu phục đảo Greenland về cho nước Mỹ.
Cách thứ nhất là Mỹ bỏ tiền ra mua đảo. Tuy nhiên, phương án này hiện không khả thi, bởi cả Chính phủ Đan Mạch lẫn chính quyền đảo Greenland đều không đồng ý.
Cách thứ hai là chiêu “mưa dầm thấm lâu”, tức tăng cường đầu tư phát triển đảo, dành nhiều hỗ trợ và ưu đãi để chính quyền và người dân Greenland dần trở nên thân thiết, gắn bó với Mỹ hơn, đồng thời ngày càng xa cách Đan Mạch, rồi vào một thời điểm nào đó trong tương lai, xa hoặc gần, sẽ quyết định ngả hẳn về phía Mỹ. Cách này không phải là hoàn toàn bất khả thi đối với Mỹ, nhưng rất khó thành công, đòi hỏi nhiều thời gian và tiềm ẩn kết quả hết sức bất định.
Cách thứ ba là sử dụng vũ lực quân sự để chiếm đảo. Sau những gì Mỹ đã làm với Venezuela, cùng với chiến lược an ninh quốc gia mới của Mỹ và định hướng chính sách của ông Trump đối với NATO và EU, phía Mỹ hiện dường như không còn ngần ngại khả năng hành xử theo cách này.
Chính vì thế mà NATO, EU, Chính phủ Đan Mạch và chính quyền đảo Greenland phải rốt ráo hành động ứng phó. Về chính trị, tất cả đều biểu lộ thái độ phản đối dự định của ông Trump và những cách thức phía Mỹ đã áp dụng để gây áp lực và chiến tranh tâm lý với Đan Mạch, đảo Greenland cũng như tranh thủ dư luận quốc tế trong chuyện này. Về ngoại giao, Chính phủ Đan Mạch và chính quyền đảo Greenland đã cử đoàn sang đàm phán với Mỹ để thể hiện quan điểm không để mất đảo Greenland và đồng thời ổn định quan hệ với Mỹ.
Về chính trị an ninh, EU và NATO đã nhanh chóng có những quyết sách cụ thể nhằm tăng cường hiện diện quân sự trực tiếp của Đan Mạch, NATO và của một số thành viên EU và NATO trên đảo Greenland để tăng cường năng lực bảo đảm an ninh cho đảo Greenland - qua đó vô hiệu hóa biện luận của Mỹ - để tạo vật cản đối với các cuộc tấn công quân sự của Mỹ. EU và Chính phủ Đan Mạch cùng tăng cường đầu tư phát triển đảo Greenland để vừa củng cố chủ quyền, vừa làm người dân trên đảo tăng cường gắn kết với Đan Mạch và EU.
Mỹ đánh chiếm đảo Greenland sẽ đẩy EU và NATO vào thảm họa. Thậm chí, với những gì Tổng thống Mỹ tuyên bố như hiện tại thôi cũng đã thách thức nghiêm trọng sự tồn vong và tương lai của cả EU và NATO chứ không chỉ có Đan Mạch và đảo Greenland.
Đại sứ Trần Đức Mậu