Để xử lý dứt điểm tình trạng nước rỉ rác từ bãi rác Rù Rì (phường Bắc Nha Trang) vẫn âm ỉ chảy ra môi trường mỗi khi có mưa kéo dài, UBND tỉnh đã yêu cầu các cơ quan, đơn vị liên quan nhanh chóng xây dựng, đưa công trình xử lý ô nhiễm môi trường tại bãi rác Rù Rì vào hoạt động trong tháng 8-2026.
Ô nhiễm môi trường từ nước rỉ rác
Bãi rác Rù Rì đã đóng cửa từ năm 2014. Đây vốn là bãi rác lộ thiên, công nghệ lạc hậu, không có lớp lót đáy. Khi đóng cửa bãi rác, Ban Quản lý Dự án Cải thiện vệ sinh môi trường TP. Nha Trang (nay là Ban Quản lý Dự án phát triển tỉnh) đã phủ đất và màng chống thấm lên bề mặt bãi rác. Tuy nhiên, lớp đáy của bãi rác Rù Rì không thể cải tạo nên giữ theo hiện trạng cũ. Do đó, nước rỉ rác vẫn chảy tràn theo mương xuống suối Cạn khu vực cầu Giăng Dây trên Quốc lộ 1. Đặc biệt, nước rỉ rác phát sinh khối lượng lớn vào những lần mưa to, chảy xuống khu vực dân cư phía dưới rồi thoát ra biển gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến đời sống người dân.
Khu vực bãi rác Rù Rì và bãi chôn lấp rác Lương Hòa.
Theo bà Nguyễn Thị Lan - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, theo thiết kế, khi đóng bãi rác Rù Rì, một phần nước rỉ rác phát sinh sẽ được thu gom về hố bơm Rù Rì, sau đó bơm chuyển về Trạm xử lý nước rỉ rác Lương Hòa để xử lý cùng với nước rỉ rác của bãi chôn lấp chất thải rắn Lương Hòa. Công suất thiết kế ban đầu của Trạm xử lý nước rỉ rác Lương Hòa là 186m3/ngày đêm. Tuy nhiên, hiện nay, lượng nước rỉ rác từ bãi rác Rù Rì đã đóng cửa và bãi chôn lấp chất thải rắn Lương Hòa trung bình 216m3/ngày đêm; cộng thêm lưu lượng nước mưa bất thường từ thượng nguồn các con suối đổ về nên nhiều thời điểm gây hiện tượng quá tải trong thu gom, xử lý.
Mặt khác, bãi chôn lấp chất thải rắn Lương Hòa đang hoạt động được đầu tư theo tiêu chuẩn của bãi chôn lấp hợp vệ sinh, Công ty Cổ phần Môi trường Đô thị Nha Trang quản lý vận hành từ tháng 3-2014. Bãi chôn lấp này có tổng diện tích 42ha, trong đó diện tích các ô chôn lấp là 12,8ha, xử lý rác thải cho toàn bộ các phường khu vực Nha Trang, khối lượng xử lý rác thải sinh hoạt hiện nay trung bình khoảng 620 tấn/ngày. Theo UBND phường Bắc Nha Trang, với khối lượng rác thải nhiều như hiện nay, dự kiến cuối năm 2027, bãi chôn lấp chất thải rắn Lương Hòa sẽ đầy và phải đóng cửa.
Sẽ xây dựng công trình xử lý nước rỉ rác
Để nhanh chóng xử lý thực trạng môi trường khu vực bãi rác Rù Rì, thời gian qua, lãnh đạo tỉnh cùng các sở, ban, ngành, địa phương đã nhiều lần đi khảo sát thực tế, mời các chuyên gia về môi trường để họp bàn phương án xử lý trước mắt và lâu dài. Ngày 28-4, UBND tỉnh ban hành quyết định về việc bổ sung danh mục nhiệm vụ “Xử lý nước rỉ rác tại bãi rác Rù Rì”, sử dụng kinh phí sự nghiệp bảo vệ môi trường trên địa bàn tỉnh kế hoạch năm 2026 (4,1 tỷ đồng). Mục tiêu nhiệm vụ là điều tra, khảo sát, lập phương án xử lý, triển khai xây dựng công trình, biện pháp xử lý ô nhiễm môi trường tại bãi rác Rù Rì; đơn vị thực hiện là Ban Quản lý Dự án phát triển tỉnh. Công trình sẽ được xây dựng với các đập tràn, mương dẫn nước rỉ rác, hồ sinh học kết hợp thực vật thủy sinh... nhằm hạn chế ô nhiễm cho các khu dân cư ở hạ nguồn, giảm chi phí bơm nước thải về Trạm xử lý nước rỉ rác Lương Hòa.
Tại cuộc họp ngày 21-5, đồng chí Lê Huyền - Phó Chủ tịch UBND tỉnh đã yêu cầu Ban Quản lý Dự án phát triển tỉnh khẩn trương phối hợp với Sở Tài chính để hoàn thiện hồ sơ, bố trí kinh phí thực hiện công trình “Xử lý nước rỉ rác tại bãi rác Rù Rì”, đảm bảo triển khai thực hiện trong đầu tháng 6; hoàn thành đưa công trình vào hoạt động trước ngày 15-8. Đồng thời, UBND tỉnh thống nhất chủ trương chuyển giao nhiệm vụ quản lý, vận hành, bảo trì bãi chôn lấp chất thải rắn Lương Hòa và Trạm xử lý nước rỉ rác Lương Hòa từ Ban Quản lý Hệ thống nhà máy nước thải khu vực Nha Trang (Sở Xây dựng) về UBND phường Bắc Nha Trang quản lý. Việc bàn giao phải đảm bảo các thủ tục pháp lý liên quan và đầy đủ hồ sơ kỹ thuật hiện trạng công trình; đồng thời điều chuyển nguyên trạng nhân sự chuyên môn đang vận hành để bảo đảm hệ thống hoạt động liên tục 24/24 giờ, tuyệt đối không để xảy ra gián đoạn. Đồng chí Lê Huyền giao Sở Tài chính chủ động theo dõi, hướng dẫn UBND phường Bắc Nha Trang có cơ chế sử dụng nguồn vốn và thực hiện thủ tục chuyển giao nguồn kinh phí về địa phương quản lý bảo đảm việc triển khai thực hiện quản lý, vận hành bãi chôn lấp, Trạm xử lý nước rỉ rác Lương Hòa liên tục, đúng quy định.
Về giải pháp lâu dài, UBND tỉnh đã giao Công ty Cổ phần Thành phố mới KH thực hiện Dự án Nhà máy Điện rác Khánh Hòa (ở xã Suối Dầu). UBND tỉnh yêu cầu nhà đầu tư và các sở, ngành, đơn vị liên quan đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án, hoàn thành đưa vào khai thác để kịp thời tiếp nhận nguồn chất thải rắn sinh hoạt khi bãi chôn lấp chất thải rắn Lương Hòa phải đóng cửa.
THÁI THỊNH