Ô nhiễm sông Đáy: Báo động nguồn nước, môi trường

một ngày trướcBài gốc

Mùi xú uế bủa vây khu dân cư, đồng ruộng

Những ngày đầu năm 2026, dọc các tuyến đường ven kênh dẫn nước sông Đáy trên địa bàn xã Quảng Bị (Hà Nội), mùi hôi thối nồng nặc bao trùm không gian sống. Mùi xú uế phát tán mạnh, nhất là khi thời tiết lặng gió hoặc vào thời điểm các trạm bơm vận hành, khiến người dân cảm thấy ngột ngạt, khó chịu.

Trạm bơm Chi Lăng lấy nước từ sông Đáy gây ô nhiễm khu dân cư. Ảnh: Kim Nhuệ

Ghi nhận thực tế cho thấy, tại nhiều đoạn kênh dẫn nước lấy từ Trạm bơm tưới Chi Lăng, dòng nước có màu đen sẫm, sủi bọt trắng dày. Không khí xung quanh bể xả, kênh dẫn nặng mùi hôi thối, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt của các hộ dân.

Theo người dân địa phương, tình trạng ô nhiễm này đã kéo dài nhiều năm. “Cứ mỗi lần trạm bơm hoạt động là cả khu dân cư nồng nặc mùi xú uế, người dân mất ăn, mất ngủ. Trẻ con thường xuyên ho, viêm mũi; người lớn thì đau đầu, buồn nôn”, ông Nguyễn Văn Hùng, người dân thôn Thụy Ứng (xã Quảng Bị) phản ánh.

Không riêng Quảng Bị, tình trạng tương tự cũng được ghi nhận tại nhiều khu dân cư thuộc phường Chương Mỹ và xã Hòa Phú. Người dân các địa phương này cho biết, nguồn nước tưới lấy từ sông Đáy ngày càng ô nhiễm, vừa ảnh hưởng đến sinh hoạt, vừa tiềm ẩn nguy cơ lâu dài đối với sức khỏe cộng đồng.

Nhiều nông dân ở Quảng Bị cho biết, cây trồng sinh trưởng kém, năng suất giảm; một số diện tích rau màu bị ảnh hưởng do nguồn nước tưới không bảo đảm chất lượng. “Chúng tôi được vận động sản xuất rau an toàn, nhưng nước tưới như thế này thì rất khó làm. Nuôi cá cũng không sống được. Dân thuần nông, chỉ trông vào đồng ruộng nên ai cũng lo”, bà Nguyễn Thị Lụa, nông dân xã Quảng Bị bày tỏ.

Trao đổi với phóng viên Báo Hànôịmới, Giám đốc Xí nghiệp Đầu tư phát triển thủy lợi Chương Mỹ Đỗ Việt Dũng thừa nhận, nguồn nước sông Đáy hiện đang bị ô nhiễm nghiêm trọng, không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng nước phục vụ sản xuất nông nghiệp, mà còn tác động tiêu cực đến môi trường sống của người dân ven kênh. Nhiều năm qua, đơn vị liên tục kiến nghị kiểm soát xả thải vào hệ thống công trình thủy lợi, song hiệu quả xử lý vẫn chưa đạt yêu cầu.

Theo thống kê của Công ty TNHH MTV Đầu tư phát triển thủy lợi sông Đáy, trên địa bàn đơn vị quản lý hiện có 295 điểm xả nước thải vào hệ thống công trình thủy lợi. Trong đó, nguồn xả từ chăn nuôi chiếm 109 điểm; xả thải sinh hoạt 63 điểm; xả tiêu dân sinh 25 điểm; xả thải sản xuất 25 điểm; còn lại là các nguồn xả hỗn hợp từ làng nghề, giết mổ gia súc, kinh doanh, y tế.

Đáng chú ý, trong tổng số 295 điểm xả thải này, chỉ khoảng 30 điểm có giấy phép; còn lại chủ yếu là các nguồn xả sinh hoạt và chăn nuôi nhỏ lẻ trong khu dân cư. Việc xả thải trực tiếp, không qua xử lý hoặc xử lý sơ sài, khiến chất lượng nước sông Đáy và các tuyến kênh dẫn ngày càng suy giảm, đặc biệt nghiêm trọng vào mùa kiệt.

Cần giải pháp căn cơ, đồng bộ

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, toàn hệ thống công trình thủy lợi trên địa bàn thành phố hiện có 2.716 điểm xả thải; riêng lưu vực sông Nhuệ - Đáy có 1.280 điểm xả, trong đó phần lớn là các cống tiêu dân sinh và nguồn xả từ khu đô thị, làng nghề, hoạt động sản xuất.

Nguồn nước sông Đáy chảy tới đâu bốc mùi xú uế tới đó. Ảnh: Kim Nhuệ

Kết quả quan trắc tại 34 vị trí lấy mẫu cho thấy, trên trục chính sông Đáy, 100% mẫu nước có thông số Amoni vượt quy chuẩn, nhiều vị trí vượt từ hàng chục đến hơn một trăm lần. Các thông số Nitrit, Asen, sắt, dầu mỡ và vi sinh (E.coli) cũng vượt quy chuẩn ở tỷ lệ cao. Chỉ số chất lượng nước (WQI) tại phần lớn các vị trí được đánh giá ở mức C và D, đặc biệt nghiêm trọng trong mùa khô. Thực tế này cho thấy, việc tồn tại số lượng lớn các điểm xả thải chưa được kiểm soát chặt chẽ là nguyên nhân trực tiếp, khiến chất lượng nước sông tiếp tục suy giảm.

Về giải pháp lâu dài, Chủ tịch Công ty TNHH MTV Đầu tư phát triển thủy lợi sông Đáy Trần Đình Cường cho biết, đơn vị đã kiến nghị phương án bổ cập nước sông Hồng vào sông Đáy, nhằm duy trì dòng chảy, cải thiện chất lượng nước và giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Việc xây dựng trạm bơm bổ cập, kết hợp gia cố hệ thống kênh dẫn, được kỳ vọng sẽ góp phần cải thiện căn cơ nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp và đời sống dân sinh.

Từ thực tế tại Quảng Bị, Hòa Phú, Chương Mỹ và nhiều địa phương khác cho thấy, bảo vệ nguồn nước công trình thủy lợi không chỉ là trách nhiệm của riêng ngành thủy lợi, mà cần sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành, đặc biệt là trong quản lý, cấp phép và giám sát xả thải tại khu dân cư, làng nghề. Người dân mong muốn các cơ quan chức năng sớm rà soát toàn bộ các điểm xả thải, kiểm soát chặt chẽ nguồn gây ô nhiễm, xử lý nghiêm các vi phạm và triển khai các giải pháp kỹ thuật cần thiết, trả lại dòng nước sạch cho sông Đáy.

Kim Nhuệ

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/o-nhiem-song-day-bao-dong-nguon-nuoc-moi-truong-729405.html