Tuy nhiên, bối cảnh thị trường hiện nay cho thấy “tân binh” này sẽ bước vào một cuộc chơi đầy thách thức, khi lợi thế lắp ráp trong nước dần suy giảm và áp lực cạnh tranh ngày càng gia tăng.
Hiện Thaco đang phân phối hàng loạt thương hiệu quốc tế như Kia, Mazda, Peugeot, BMW và MINI, đồng thời chuẩn bị đưa Jeep và RAM về Việt Nam. Không chỉ dừng ở vai trò phân phối, Thaco còn vận hành nhiều nhà máy lắp ráp, góp phần gia tăng tỷ lệ nội địa hóa và từng hưởng lợi từ chính sách ưu đãi phí trước bạ cho xe lắp ráp trong nước.
Tuy nhiên, lợi thế thuế quan – động lực quan trọng thúc đẩy nội địa hóa – đang dần thu hẹp. Theo Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN, xe nhập khẩu từ ASEAN tiếp tục được hưởng thuế suất 0% đến hết năm 2027. Với thị trường châu Âu, lộ trình của Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam – EU giúp thuế nhập khẩu giảm mạnh và nhiều dòng xe sẽ về 0% trong giai đoạn 2027-2029. Tương tự, Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương cũng đưa thuế nhập khẩu ôtô Nhật Bản về 0% theo lộ trình đến 2029-2032.
Khi rào cản thuế hạ thấp, xe nhập khẩu gia tăng sức ép. Ngay cả Mercedes-Benz – thương hiệu từng tiên phong lắp ráp tại Việt Nam – cũng sẵn sàng đẩy mạnh nhập khẩu trở lại. Các hãng như Toyota, Honda hay Mitsubishi hoàn toàn có thể mở rộng danh mục xe nhập. Trong khi đó, thị trường Việt Nam dù quy mô còn khiêm tốn nhưng đã có gần 20 thương hiệu phổ thông cạnh tranh gay gắt, chưa kể làn sóng xe điện và xe Trung Quốc ồ ạt gia nhập.
Áp lực không chỉ đến từ đối thủ mà còn từ thị hiếu người tiêu dùng. Khách Việt ngày càng đòi hỏi xe rộng rãi, công nghệ cao, an toàn tốt, thương hiệu uy tín nhưng giá phải cạnh tranh và chi phí sở hữu thấp. Các chương trình giảm giá, hỗ trợ lệ phí trước bạ hàng trăm triệu đồng đã trở thành “bình thường mới”, khiến biên lợi nhuận ngành bị bào mòn.
Trong bối cảnh đó, thương hiệu nội địa mới của THACO nhiều khả năng phải “đốt tiền” cho R&D, sản xuất, marketing và khuyến mại để thuyết phục khách hàng. Nếu lựa chọn phân khúc SUV cỡ B – khu vực cạnh tranh khốc liệt nhất – hãng sẽ đối đầu hàng chục mẫu xe xăng, hybrid và thuần điện. Xu hướng điện hóa dự báo đạt cao điểm vào 2027 càng buộc THACO phải tính toán kỹ lưỡng chiến lược sản phẩm.
Cơ hội không phải không có, nhưng rủi ro tài chính trong giai đoạn đầu là rất lớn. Bài toán đặt ra không chỉ là ra mắt một mẫu xe, mà là khả năng chịu lỗ bao lâu để xây dựng thương hiệu và đạt quy mô đủ lớn nhằm cân bằng tài chính. Thành bại của thương hiệu ôtô nội địa thứ hai sẽ phụ thuộc vào việc THACO có sẵn sàng bước vào cuộc cạnh tranh khốc liệt nhất lịch sử thị trường xe Việt hay không.
Nhật Minh