Sau nhiều năm chuẩn bị, chương trình hiện đại hóa oanh tạc cơ chiến lược B-52 của Mỹ đang bước vào giai đoạn quan trọng nhất khi Không quân Mỹ vừa hoàn tất đợt đánh giá kỹ thuật đối với động cơ phản lực cánh quạt Rolls-Royce F130.
Đây là nền tảng then chốt để biến những chiếc B-52H đã phục vụ từ thời Chiến tranh Lạnh thành phiên bản B-52J, có thể hoạt động tới khoảng giữa thế kỷ 21.
Các cuộc thử nghiệm vừa được tiến hành tại tổ hợp thử nghiệm khí động học Arnold Engineering Development Complex ở bang Tennessee.
Trong môi trường mô phỏng độ cao lớn và áp suất thấp, động cơ F130 đã hoàn thành các bài kiểm tra về khả năng vận hành, độ ổn định luồng khí và hiệu suất trong điều kiện tác chiến đường dài.
Động cơ phản lực cánh quạt F130 được phát triển từ dòng BR725 dân dụng nổi tiếng của Rolls-Royce.
Loại động cơ này có lực đẩy khoảng 76 kN, tiết kiệm nhiên liệu hơn đáng kể so với động cơ Pratt & Whitney TF33 đã được sử dụng trên oanh tạc cơ chiến lược B-52H suốt nhiều thập kỷ qua.
Theo kế hoạch, toàn bộ 76 máy bay ném bom chiến lược B-52H của Không quân Mỹ sẽ được thay mới 8 động cơ TF33 bằng 8 động cơ F130.
Mỹ từng cân nhắc phương án chuyển sang cấu hình 4 động cơ để giảm chi phí vận hành, nhưng cuối cùng quyết định giữ nguyên cấu hình 8 động cơ nhằm tránh phải thay đổi sâu thiết kế khí động học và cấu trúc khung thân máy bay.
Song song với quá trình thử nghiệm động cơ, Không quân Mỹ cũng đã hoàn tất giai đoạn đánh giá thiết kế tới hạn đối với chương trình thay động cơ thương mại CERP.
Điều này đồng nghĩa thiết kế kỹ thuật của dự án đã được khóa lại, cho phép hãng Boeing bắt đầu cải hoán các máy bay nguyên mẫu đầu tiên trong năm 2026 tại cơ sở ở San Antonio, bang Texas.
2 oanh tạc cơ chiến lược B-52H đầu tiên sẽ được chuyển đổi thành nguyên mẫu B-52J để phục vụ thử nghiệm mặt đất và thử nghiệm bay.
Sau khi hoàn tất cải tạo, các máy bay này sẽ được chuyển tới căn cứ Edwards ở bang California để tiến hành các chuyến bay thử nghiệm.
Ngoài động cơ mới, phiên bản B-52J còn được tích hợp hàng loạt công nghệ hiện đại như radar mảng quét điện tử chủ động AESA, hệ thống điện tử hàng không số hóa, liên kết dữ liệu chiến thuật Link-16 cùng hệ thống tác chiến điện tử thế hệ mới.
Những nâng cấp này cho phép oanh tạc cơ chiến lược B-52J tiếp tục đảm nhận vai trò mang tên lửa hành trình tầm xa, bom dẫn đường chính xác và cả vũ khí siêu vượt âm trong tương lai.
Máy bay có thể mang tải trọng vũ khí khoảng 31 tấn với tầm bay hơn 14.000 km khi không tiếp dầu.
Không quân Mỹ đánh giá việc thay động cơ là yêu cầu bắt buộc vì các động cơ TF33 hiện nay đang tiến gần giới hạn tuổi thọ kỹ thuật.
Chi phí bảo dưỡng ngày càng tăng trong khi khả năng cung cấp phụ tùng trở nên khó khăn hơn theo thời gian.
Giới quân sự Mỹ coi chương trình B-52J là giải pháp chiến lược nhằm duy trì năng lực răn đe hạt nhân và tấn công tầm xa trong bối cảnh các oanh tạc cơ tàng hình mới như B-21 Raider vẫn cần thêm thời gian để đạt khả năng hoạt động đầy đủ.
Nếu chương trình diễn ra đúng tiến độ, biến thể B-52J sẽ trở thành một trong những máy bay quân sự có thời gian phục vụ dài nhất lịch sử thế giới.
Những chiếc oanh tạc cơ chiến lược đầu tiên của dòng B-52 được đưa vào biên chế từ năm 1955, đồng nghĩa nhiều máy bay có thể đạt gần 100 năm tuổi khi vẫn còn hoạt động trong Không quân Mỹ.
Việt Hùng