Học sinh nên tập trung vào nội dung trọng tâm, bảo đảm học chắc, hiểu sâu và vận dụng thành thạo để có kết quả tốt. Ảnh: HÀ KHUÊ
Ôn tập có trọng tâm, tránh học dàn trải
Đến thời điểm hiện tại, bên cạnh chương trình học chính khóa, nhiều trường tăng cường ôn tập cho học sinh lớp 9 với 2 tiết/môn/tuần để củng cố kiến thức cho học sinh trước kỳ thi.
Theo cô Nguyễn Thị Thanh Vân, giáo viên dạy môn Tiếng Anh, Trường THCS Nguyễn Lương Bằng (phường Liên Chiểu), cấu trúc đề thi năm nay gồm 36 câu, thời gian làm bài 60 phút, kết hợp giữa trắc nghiệm và tự luận, có sự phân hóa rõ rệt theo các mức độ nhận biết, thông hiểu và vận dụng.
Đáng chú ý, đề thi tăng cường tính thực tiễn thông qua các dạng bài nhận diện biển báo, thông báo trong phần đọc hiểu, đòi hỏi học sinh không chỉ nắm kiến thức mà còn biết vận dụng linh hoạt vào các tình huống cụ thể.
Cô Vân cho rằng ở giai đoạn này, học sinh cần tập trung vào củng cố kiến thức trọng tâm thay vì cố gắng học quá nhiều kiến thức nâng cao. Phần ngữ pháp và từ vựng chiếm số lượng câu hỏi lớn, liên quan đến dạng từ, thì của động từ, cấu trúc câu, vì vậy cần được ôn tập kỹ. Bên cạnh đó, kỹ năng đọc hiểu cũng đóng vai trò quan trọng với nhiều câu hỏi, đòi hỏi học sinh biết xác định ý chính, tìm từ khóa và suy đoán nghĩa của từ trong ngữ cảnh. Phần viết tự luận tuy không nhiều câu nhưng chiếm điểm số cao, yêu cầu học sinh nắm chắc cấu trúc và hạn chế các lỗi sai.
Không chỉ nhấn mạnh việc ôn tập theo hướng trọng tâm, giáo viên cũng chỉ ra những sai lầm phổ biến của học sinh trong quá trình ôn luyện như thiếu vốn từ vựng, ít thuộc cụm từ, sai chính tả hoặc chủ quan trong khi làm bài, làm bài nhanh nhưng không kiểm tra lại, dẫn đến mất điểm đáng tiếc…
Theo cô Lương Đoan Phương, giáo viên Tiếng Anh, Trường THCS Huỳnh Thúc Kháng (phường Thanh Khê), một trong những hạn chế lớn là học sinh học dàn trải nhưng không chắc nền tảng. Nhiều học sinh tập trung vào các cấu trúc nâng cao nhưng lại nhầm lẫn những kiến thức cơ bản dẫn đến mất điểm ở những câu hỏi nhận biết.
Bên cạnh đó, nhiều học sinh học thuộc từ đơn lẻ nhưng không biết cách sử dụng trong câu, không nắm được cụm từ cố định, dẫn đến hiểu sai hoặc dùng sai. Kỹ năng đọc còn hạn chế, thói quen đọc lướt, đoán đáp án theo cảm tính hoặc dịch từng từ một cũng khiến học sinh dễ “mắc bẫy” trong các câu hỏi suy luận. Ngoài ra, không ít học sinh chưa biết phân bổ thời gian hợp lý, dễ mất bình tĩnh khi gặp câu hỏi khó hoặc chủ quan, không kiểm tra lại bài làm.
Để cải thiện kết quả trong giai đoạn này, giáo viên khuyến khích học sinh học từ vựng theo chủ đề, chú trọng các cụm từ cố định và luyện tập chuyển đổi dạng từ; luyện đề thường xuyên và chữa bài chi tiết là cách nhanh nhất để học sinh nhận diện lỗi sai và điều chỉnh kịp thời.
Các trường ôn tập tăng cường 2 tiết/môn/tuần cũng góp phần giúp học sinh củng cố kiến thức. Ảnh: HÀ KHUÊ
Rèn kỹ năng tốt, vững tâm lý
Không chỉ với môn Tiếng Anh, các môn thi khác cũng được giáo viên định hướng ôn tập rõ ràng.
Cô Nguyễn Thị Thanh Tâm, giáo viên Ngữ văn, Trường THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm (phường Hòa Khánh) cho biết, những năm gần đây, đề thi tuyển sinh vào lớp 10 có xu hướng ổn định về cấu trúc nhưng tăng cường tính phân hóa, không chỉ kiểm tra kiến thức cơ bản mà còn chú trọng năng lực vận dụng, liên hệ thực tế và tư duy của học sinh. Thông thường, đề gồm các mức độ từ nhận biết, thông hiểu đến vận dụng và vận dụng cao, trong đó tỷ lệ câu hỏi vận dụng ngày càng tăng. Với môn Ngữ văn, học sinh cần nắm chắc kiến thức trọng tâm trong chương trình, biết cách đọc hiểu văn bản theo hướng phát hiện vấn đề, đồng thời rèn luyện kỹ năng làm bài nghị luận xã hội và nghị luận văn học.
Những lỗi dễ khiến học sinh mất điểm như trả lời thiếu ý, diễn đạt lan man, sai chính tả hoặc chưa khai thác hết yêu cầu của đề. Vì vậy, học sinh cần hệ thống lại kiến thức theo từng chuyên đề, thường xuyên luyện đề để làm quen cấu trúc và áp lực thời gian, đồng thời rút kinh nghiệm từ những lỗi sai.
“Thay vì học dàn trải, các em nên tập trung vào những nội dung trọng tâm, các dạng bài quen thuộc nhưng dễ mất điểm, bảo đảm học chắc, hiểu sâu và vận dụng thành thạo. Khi vào phòng thi, việc phân bổ thời gian hợp lý, đọc kỹ đề, làm câu dễ trước, dành thời gian rà soát bài là những kỹ năng cần thiết giúp hạn chế sai sót”, cô Tâm gợi ý.
Còn với môn Toán, cô Lê Thị Thanh Luân, giáo viên Trường THCS Nguyễn Thị Minh Khai (phường Thanh Khê) cho rằng, năm nay kỳ thi diễn ra sớm hơn mọi năm, số lượng học sinh dự thi đông gây tâm lý lo lắng cho học sinh. Tuy nhiên ngay từ sớm, sở đã ban hành cấu trúc đề thi tuyển sinh cho các trường, đồng thời tổ chức tập huấn cách ra đề cho giáo viên theo đúng cấu trúc, bám sát các yêu cầu cần đạt.
Trong quá trình học, Tổ Toán 9 của nhà trường đã thống nhất biên soạn bộ đề, tạo điều kiện cho học sinh ôn luyện từ kho đề do giáo viên xây dựng; có các bài thi, bài kiểm tra, sau khi làm bài học sinh sẽ tự hệ thống lỗi bài làm của mình rồi chia sẻ với bạn. Giáo viên sẽ sửa để học sinh đối chiếu, rút kinh nghiệm, tránh mắc phải những lỗi mình đã gặp hoặc lỗi bạn đã gặp.
Theo cô Luân, học sinh cần chuẩn bị kỹ cả kiến thức, kỹ năng và tâm lý để làm tốt bài thi. Khi làm bài nên dành thời gian đọc kỹ đề, nhận diện dạng bài, xác định câu hỏi và xây dựng hướng làm phù hợp theo nguyên tắc “dễ trước, khó sau”, tránh vội vàng; ưu tiên hoàn thành các câu hỏi cơ bản, phân bổ thời gian hợp lý cho các câu vận dụng. Bên cạnh đó, việc quản lý thời gian hợp lý, dành thời gian cuối để kiểm tra lại bài, rà soát phép tính và cách trình bày là rất cần thiết.
Bên cạnh kiến thức và kỹ năng, yếu tố tâm lý cũng đóng vai trò quan trọng. Do đó, các thầy cô cho rằng học sinh cần giữ tinh thần thoải mái, tránh áp lực, ngủ đủ giấc, ăn uống hợp lý và tin tưởng vào quá trình ôn tập của bản thân. Khi chuẩn bị tốt, học sinh sẽ tự tin hơn, phát huy năng lực và đạt kết quả tốt trong kỳ thi.
HÀ KHUÊ