Ông Cô Gia Thọ thành lập Thiên Long vào năm 1981, từ 1 xưởng sản xuất bút bi nhỏ trở thành thương hiệu lớn gắn bó với nhiều thế hệ người tiêu dùng Việt Nam. Ảnh: TLG.
Công ty CP Văn hóa Phương Nam (HoSE: PNC) - chủ chuỗi nhà sách cùng tên - vừa công bố danh sách ứng viên HĐQT, Ban kiểm soát nhiệm kỳ 2022-2026 gồm 4 cái tên, trong đó có ông Cô Gia Thọ, Chủ tịch Tập đoàn Thiên Long.
Động thái này diễn ra đầy bất ngờ khi Thiên Long đã lên kế hoạch thoái vốn khỏi Nhà sách Phương Nam như một phần trong chiến lược tái cấu trúc danh mục đầu tư.
Bên cạnh ông Thọ, danh sách HĐQT của Phương Nam nhiệm kỳ này còn xuất hiện ông Nguyễn Đình Thứ, hiện là Giám đốc chiến lược và đầu tư Thiên Long, kiêm Giám đốc Công ty Tân Lực Miền Nam, công ty con của Thiên Long.
Sự xuất hiện của ông Cô Gia Thọ và ông Nguyễn Đình Thứ trong danh sách ứng viên HĐQT Phương Nam vì vậy đặt ra nhiều câu hỏi về vai trò của Thiên Long tại doanh nghiệp này trong giai đoạn chuyển giao, đặc biệt khi quá trình thoái vốn vẫn đang được triển khai.
Mối quan hệ giữa hai doanh nghiệp bắt đầu từ giữa năm 2025, khi Tân Lực Miền Nam nâng tỷ lệ sở hữu tại Phương Nam lên gần 75%. Thương vụ này giúp Thiên Long nhanh chóng nắm quyền chi phối hệ thống gần 50 nhà sách của Phương Nam trên toàn quốc, đồng thời đưa loạt nhân sự cấp cao sang điều hành doanh nghiệp.
Thời điểm đó, Phương Nam được xem là mảnh ghép quan trọng trong chiến lược mở rộng hệ sinh thái tiêu dùng - giáo dục của Thiên Long, tận dụng mạng lưới bán lẻ để phân phối văn phòng phẩm, đồ chơi và các sản phẩm lifestyle.
Tuy nhiên, kế hoạch này nhanh chóng thay đổi. Đầu năm 2026, Thiên Long công bố tái cấu trúc danh mục đầu tư, trong đó có việc thoái vốn khỏi Phương Nam nhằm tối ưu hiệu quả tài chính và tạo dư địa cho đối tác chiến lược nước ngoài, đặc biệt là thương vụ bán cổ phần cho tập đoàn Kokuyo (Nhật Bản).
Song song với quyết định này, hàng loạt lãnh đạo có liên quan đến Thiên Long tại Phương Nam cũng đã nộp đơn từ nhiệm, cho thấy quá trình rút lui đang được triển khai.
Hồi tháng 3, thông qua công ty con Tân Lực Miền Nam, Thiên Long đã góp gần 145 tỷ đồng, tương đương 99,94% vốn, để thành lập CTCP Đầu tư Evertrust. Doanh nghiệp này được sử dụng làm pháp nhân trung gian nhằm tiếp nhận toàn bộ phần vốn của Thiên Long tại Phương Nam.
Sau đó, Thiên Long dự kiến chuyển nhượng Evertrust cho đối tác với mức giá không thấp hơn 144 tỷ đồng. Theo doanh nghiệp, cách tiếp cận này giúp gia tăng tính linh hoạt trong giao dịch, cho phép thanh toán theo nhiều đợt và mở rộng khả năng tiếp cận nhà đầu tư.
Diệu Thanh