trang 38
* Trong kỷ nguyên mới, kinh tế tư nhân được xác định là đội ngũ quan trọng nhất của nền kinh tế, đó cũng là sứ mệnh của doanh nhân kiến quốc, ông tâm niệm điều này như thế nào?
- Tôi thường tự hỏi mình: Nếu một ngày nào đó nhìn lại chặng đường làm doanh nghiệp, điều gì sẽ còn lại? Là doanh thu? Là quy mô? Hay là những công trình, những con người, những giá trị mình đã để lại cho xã hội?
Với tôi, doanh nhân kiến quốc không phải là một mỹ từ. Nó là một trạng thái ý thức. Khi người doanh nhân hiểu rằng mỗi quyết định kinh doanh của mình, từ đầu tư, sản xuất, tuyển dụng, cho đến cách đối xử với môi trường đều đang góp phần định hình tương lai đất nước thì từ khoảnh khắc đó, doanh nghiệp không còn là câu chuyện riêng.
Kiến quốc không chỉ là xây dựng hạ tầng, mà là xây dựng nền tảng đạo đức kinh doanh, nền tảng niềm tin và nền tảng phát triển bền vững. Doanh nhân, nếu chỉ làm giàu cho bản thân thì mới đi được một đoạn ngắn. Nhưng nếu làm giàu trong sự gắn bó với vận mệnh quốc gia, thì con đường sẽ dài hơn, khó hơn và cũng có ý nghĩa hơn rất nhiều.
* Theo ông, để doanh nhân hành động kiến quốc, cần điều gì ngoài cơ chế, chính sách?
- Kiến quốc trong kỷ nguyên mới không thể được thực hiện bởi những doanh nghiệp đơn lẻ mà phải được đặt trên nền tảng của một hệ sinh thái doanh nghiệp liên kết, cùng nâng chuẩn và cùng phát triển. Một doanh nghiệp mạnh có thể tạo ra thành công cục bộ, nhưng chỉ khi các doanh nghiệp kết nối với nhau thành hệ sinh thái, sức mạnh quốc gia mới được nhân lên.
Trong các ngành nền tảng như xây dựng và vật liệu xây dựng, sự liên kết giúp doanh nghiệp chia sẻ nguồn lực, công nghệ, chuẩn mực và trách nhiệm, từ đó hình thành năng lực cạnh tranh bền vững cho cả ngành. Quan trọng hơn, hệ sinh thái tạo điều kiện để doanh nghiệp không chỉ cạnh tranh, mà cùng nhau giải quyết những vấn đề lớn của đất nước như môi trường, hạ tầng và chất lượng sống. Đó chính là cách doanh nhân chuyển từ vai trò người làm kinh tế sang chủ thể kiến tạo quốc gia.
* Sau Đại hội XIV với làn gió tư duy đổi mới và thông suốt từ Chính phủ đến xã hội và doanh nhân. Tuy nhiên, để hành động đúng, doanh nhân cần thay đổi tư duy ra sao?
- Khi kinh tế tư nhân được xác định là một động lực quan trọng của nền kinh tế, doanh nhân Việt Nam cần chuyển từ tư duy thụ hưởng chính sách sang tư duy đồng kiến tạo phát triển. Không chỉ chờ đợi hay phản ứng trước chính sách, doanh nhân cần chủ động đề xuất giải pháp, tham gia định hình luật chơi và chuẩn mực thị trường.
Bên cạnh đó là tư duy quản trị hiện đại, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số, thay vì chỉ chạy theo tăng trưởng ngắn hạn. Quan trọng hơn, doanh nhân cần đặt doanh nghiệp của mình trong tầm nhìn dài hạn của quốc gia, gắn lợi ích doanh nghiệp với lợi ích xã hội và sự phát triển bền vững của đất nước.
Chỉ khi doanh nhân hành động với tinh thần trách nhiệm công dân và khát vọng phụng sự, kinh tế tư nhân mới thật sự trở thành lực lượng kiến tạo quốc gia.
* Theo ông, điều gì doanh nhân quan tâm và mong mỏi nhất sau làn gió mới Đại hội Đảng?
- Mùa Xuân này, cộng đồng doanh nhân vui mừng và hồ hởi khi Đại hội Đảng đã thổi vào làn gió mới một tinh thần hành động quyết liệt chứ không còn là chủ trương. Vì thế, điều doanh nhân quan tâm nhất hiện nay chính là niềm tin vào môi trường kinh doanh dài hạn. Thể chế, nguồn lực hay nhân lực đều rất quan trọng, nhưng tất cả những yếu tố đó chỉ phát huy hiệu quả khi doanh nhân có niềm tin rằng luật chơi ổn định, chính sách nhất quán và định hướng phát triển đủ dài để họ yên tâm đầu tư.
Doanh nhân có thể chấp nhận khó khăn ngắn hạn, thậm chí hy sinh lợi ích trước mắt, nhưng rất khó đưa ra những quyết định lớn nếu tương lai luôn trong trạng thái bất định. Khi niềm tin được củng cố, doanh nghiệp mới dám đầu tư công nghệ, đào tạo nhân lực, chuyển đổi xanh và mở rộng quy mô.Vì vậy, niềm tin không chỉ là cảm xúc, mà là điều kiện nền tảng để kinh tế tư nhân phát triển bền vững, và cũng là yếu tố quyết định để doanh nhân gắn bó lâu dài với sự nghiệp kiến tạo đất nước.
* Để tinh thần “đồng kiến tạo phát triển” giữa Nhà nước và doanh nghiệp được thực hiện hiệu quả theo đúng tinh thần Nghị quyết 79 mới ban hành, các hiệp hội cần chuyển mình ra sao?
- Theo tôi, các hiệp hội cần chuyển từ “đại diện” sang “dẫn dắt tư duy”, từ “phản ánh” sang “đồng kiến tạo”. Nghĩa là không chỉ nói doanh nghiệp cần gì mà còn phải chủ động đề xuất mô hình, giải pháp, chuẩn mực mới cho chính sách.
Hiệp hội phải làm nhiệm vụ dẫn dắt tư duy thay vì chỉ phản ánh ý kiến; Kiến tạo chuẩn mực thay vì chỉ chạy theo thị trường; Đồng hành cùng chính sách thay vì chỉ đứng ngoài phản biện. Hiệp hội phải đứng ở điểm giao thoa giữa Nhà nước và thị trường, đủ gần doanh nghiệp để hiểu khó khăn thực tế và đủ bản lĩnh để nói những điều dài hạn, đôi khi không dễ nghe nhưng cần thiết cho sự phát triển bền vững.
* Cụ thể, trước yêu cầu phát triển đất nước giai đoạn 2025-2030, các hiệp hội và riêng SACA đã làm gì để đồng hành cùng mục tiêu phát triển bền vững của doanh nghiệp?
- Chúng ta đang bước vào một giai đoạn rất khác. Tăng trưởng không còn dễ dàng. Nguồn lực không còn dồi dào. Áp lực từ môi trường, biến đổi khí hậu, chuyển dịch chuỗi cung ứng toàn cầu ngày càng rõ nét. Trong bối cảnh đó, một doanh nghiệp đơn lẻ rất dễ bị tổn thương.
Hiệp hội doanh nghiệp, vì thế, không thể chỉ là nơi gặp gỡ xã giao hay phản ánh kiến nghị. Hiệp hội phải trở thành không gian tập hợp trí tuệ, kinh nghiệm và trách nhiệm của cộng đồng doanh nhân. Hiệp hội phải trở thành một “thiết chế mềm” của nền kinh tế, nơi doanh nghiệp cùng nhau hình thành tiếng nói chung, chuẩn mực chung và tầm nhìn chung.
Với Hiệp hội Xây dựng và Vật liệu xây dựng TP.HCM (SACA), chúng tôi đang đứng trước một trách nhiệm rất lớn, đó là đồng hành cùng quá trình tái cấu trúc ngành xây dựng theo hướng xanh hơn, bền vững hơn và có trách nhiệm hơn. Đây là ngành nền tảng của nền kinh tế, nếu không thay đổi từ gốc, thì tăng trưởng sẽ rất mong manh.
* Sứ mệnh “kiến quốc” trong kỷ nguyên vươn mình của doanh nhân còn là đẩy nhanh tiến trình chuyển đổi xanh, để đồng hành với các doanh nghiệp, các hiệp hội thể hiện vai trò như thế nào, thưa ông ?
- Theo tôi, lãnh đạo Hiệp hội không chỉ là người điều hành, cũng không chỉ là người truyền cảm hứng mà là người đại diện cho tiếng nói chiến lược của cộng đồng doanh nhân. Điều hành là nền tảng, truyền cảm hứng là phương tiện, nhưng cốt lõi là kết tinh được thực tiễn của doanh nghiệp thành những kiến nghị có tầm nhìn dài hạn, góp phần hoàn thiện chính sách và môi trường kinh doanh.
Trong bối cảnh chuyển đổi xanh và chuyển đổi số đã trở thành yêu cầu bắt buộc, vai trò quan trọng nhất của hiệp hội là làm cầu nối và bệ đỡ tri thức cho doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Rất nhiều doanh nghiệp hiểu rằng phải chuyển đổi, nhưng lại thiếu thông tin, thiếu năng lực triển khai và thiếu niềm tin để bắt đầu. Chúng tôi xác định hiệp hội phải trở thành nơi chia sẻ tri thức, kinh nghiệm và các mô hình thực tiễn đã được kiểm chứng, từ công nghệ, tài chính xanh, đến quản trị và tiêu chuẩn mới. Quan trọng hơn, hiệp hội cần tạo ra không gian để doanh nghiệp đi cùng nhau, học hỏi lẫn nhau, thử nghiệm từng bước phù hợp với quy mô và nguồn lực của mình.
Chuyển đổi chỉ thật sự thành công khi không ai bị bỏ lại phía sau. Và hiệp hội có trách nhiệm bảo đảm con đường chuyển đổi ấy là con đường có thể đi được, chứ không chỉ là một khẩu hiệu đẹp trên giấy.
* Ông kỳ vọng gì vào mối quan hệ giữa hiệp hội và cơ quan hoạch định chính sách để hỗ trợ doanh nghiệp phát triển?
- Tôi mong mối quan hệ giữa hiệp hội doanh nghiệp và cơ quan hoạch định chính sách sẽ phát triển theo hướng đối thoại thực chất, tin cậy và dài hạn, thay vì chỉ dừng lại ở việc tham vấn theo vụ việc. Khi hiệp hội được lắng nghe từ sớm trong quá trình xây dựng chính sách, tiếng nói của doanh nhân sẽ không chỉ là phản ánh khó khăn, mà trở thành một phần của giải pháp.
Hiệp hội cần đóng vai trò cầu nối, chuyển tải trung thực những vấn đề từ thực tiễn sản xuất - kinh doanh, đồng thời có trách nhiệm chắt lọc, phân tích và đề xuất các kiến nghị mang tính hệ thống vì lợi ích chung của nền kinh tế. Ở chiều ngược lại, chính sách chỉ thật sự đi vào cuộc sống khi được xây dựng trên nền tảng hiểu biết sâu sắc về doanh nghiệp.
Khi hai bên coi nhau là đối tác cùng kiến tạo, chứ không phải hai chủ thể đối diện, thì niềm tin sẽ được củng cố và năng lực phát triển quốc gia sẽ được nhân lên.
Lữ Ý Nhi