Ông Đỗ Đức Hiển đề xuất sử dụng AI trong quy trình lập pháp để rà soát mâu thuẫn, chồng chéo

3 giờ trướcBài gốc

Vừa qua, các ứng viên đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 tại TP.HCM đã có các buổi tiếp xúc cử tri để vận động bầu cử trước thềm bầu cử ngày 15-3. Tại các buổi tiếp xúc, nhiều cử tri đã bày tỏ quan tâm đến quá trình xây dựng pháp luật.

Các ứng viên đại biểu Quốc hội đơn vị bầu cử số 6, TP.HCM, tại buổi tiếp xúc cử tri phường Tân Sơn Hòa và Tân Sơn Nhất, ngày 10-3. Ảnh: N.THẢO

Không để luật "hiểu thế nào" cũng được

Theo đó, tại các buổi tiếp xúc ứng viên, cử tri ở phường Bình Tiên, Cầu Kiệu, Đức Nhuận… đề nghị khi xây dựng luật cần có tầm nhìn dài hạn để luật có "vòng đời" lâu hơn, tránh tình trạng luật vừa ban hành đã phải sửa đổi ngay. Đồng thời, cần bổ sung tiêu chí "dễ hiểu" vào yêu cầu đối với các văn bản luật.

Cử tri cho rằng luật pháp không chỉ cần rõ ràng, ổn định mà phải thực sự dễ hiểu để cả cán bộ thực thi và người dân đều có chung một cách hiểu.

Đặc biệt, cử tri mong luật pháp phải rõ ràng, ổn định lâu dài và dễ thực hiện. Không để xảy ra tình trạng quy định chồng chéo, một quy định nhưng hiểu theo nhiều cách khác nhau dẫn đến đùn đẩy trách nhiệm, tạo tâm lý sợ sai, không dám làm trong đội ngũ cán bộ.

Cử tri TP.HCM cũng đặt hàng, gửi gắm đến các đại biểu khi trúng cử cần tham mưu tốt hơn cho Quốc hội trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật.

Trao đổi với Pháp Luật TP.HCM, ông Đỗ Đức Hiển, Ủy viên Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, ứng cử viên đại biểu Quốc hội đơn vị bầu cử số 6 tại TP.HCM, cho biết trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV, Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành 269 luật, pháp lệnh, nghị quyết, trong đó có 150 luật. Đáng chú ý, số lượng luật được thông qua tăng gấp hai lần so với nhiệm kỳ khóa XIV (72 luật) và 1,4 lần so với nhiệm kỳ khóa XIII (107 luật).

Theo ông Hiển, dù số lượng luật được thông qua rất lớn, có nhiều luật khó, phức tạp nhưng đều được thảo luận kỹ, bảo đảm chất lượng, đạt được sự đồng thuận cao.

Hệ thống pháp luật đã điều chỉnh khá toàn diện các lĩnh vực, định hình rõ hơn thể chế, khung khổ pháp lý để thúc đẩy đất nước phát triển theo tinh thần đổi “đổi mới tư duy pháp luật, cải cách thể chế, bảo đảm pháp luật đi trước mở đường cho phát triển”.

Các chính sách ban hành đều lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm…, góp phần giải phóng sức sản xuất và khơi thông nguồn lực, bước đầu phản ứng kịp thời với các tình huống mới, điều chỉnh hiệu quả các vấn đề mới, xu thế mới.

Ông Đỗ Đức Hiển cũng chia sẻ với ý kiến của các cử tri về việc còn có những mâu thuẫn, chồng chéo, chưa sát thực tiễn trong công tác lập pháp. Cạnh đó, tư duy xây dựng pháp luật còn nặng về quản lý hơn là kiến tạo phát triển. Việc giải thích, hướng dẫn thi hành luật chưa được chú trọng, kỹ thuật lập pháp có lúc chưa rõ nghĩa, gây khó hiểu hoặc dẫn đến nhiều cách hiểu khác nhau.

Nguyên nhân khách quan được ông Hiển chỉ ra là do bối cảnh thay đổi khó lường, nhiều việc chưa có tiền lệ. Hệ thống pháp luật quy mô lớn, có tính liên thông cao, nhất là ở các lĩnh vực trọng yếu như đất đai, đầu tư, tài chính, xây dựng… đòi hỏi sự đồng bộ cao giữa các văn bản

Về chủ quan, kỷ cương, kỷ luật trong quy trình lập pháp có nơi chưa nghiêm; đội ngũ làm công tác xây dựng pháp luật chưa được quan tâm đúng mức và việc ứng dụng công nghệ, nhất là trí tuệ nhân tạo (AI) còn hạn chế…

Ông Đỗ Đức Hiển, Ủy viên Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, ứng cử viên đại biểu Quốc hội đơn vị bầu cử số 6 tại TP.HCM. Ảnh: THANH THÙY

Đề án Hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật - bản "thiết kế" tổng thể cho tương lai

Trên cơ sở thực tiễn cùng những đặt hàng, gửi gắm của cử tri, đồng thời hướng tới mục tiêu năm 2030 Việt Nam có hệ thống pháp luật dân chủ, công bằng, đồng bộ, minh bạch; đến năm 2045 có hệ thống pháp luật chất lượng cao, tiệm cận chuẩn mực, thông lệ quốc tế, ông Đỗ Đức Hiển đề xuất một số nhóm giải pháp trọng tâm.

Trước hết là tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy, coi xây dựng pháp luật là nhiệm vụ chính trị quan trọng nhất. Cần chú trọng phòng ngừa, xử lý nghiêm các biểu hiện tiêu cực, lợi ích cục bộ, "lợi ích nhóm" trong xây dựng pháp luật. Trách nhiệm người đứng đầu phải gắn liền với chất lượng và tiến độ của công tác xây dựng pháp luật.

Tiếp theo, cần hoàn thiện quy trình lập pháp theo hướng rút ngắn thời gian soạn thảo nhưng vẫn bảo đảm nâng cao chất lượng xây dựng, đánh giá tác động chính sách. Phải khắc phục triệt để tình trạng nợ đọng văn bản quy định chi tiết. Đồng thời, xây dựng cơ chế đánh giá hiệu quả của thi hành luật; cơ chế tiếp nhận, xử lý thông tin phản hồi từ người dân và doanh nghiệp.

“Tăng cường công tác phối hợp giữa các cơ quan trong soạn thảo, thẩm định, thẩm tra văn bản quy phạm pháp luật” – ông Hiển nói.

Một giải pháp đột phá khác được ông Đỗ Đức Hiển nêu ra là đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và AI vào các khâu của quy trình lập pháp. Việc sử dụng AI và dữ liệu lớn sẽ giúp đánh giá, thử nghiệm chính sách, hỗ trợ soạn thảo, rà soát và cảnh báo sớm các mâu thuẫn, chồng chéo trong dự thảo với hệ thống pháp luật hiện hành.

“Tôi cho rằng chúng ta cần kiện toàn, nâng cao chất lượng đội ngũ làm công tác xây dựng pháp luật theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại, thường xuyên được bồi dưỡng kỹ năng nghề nghiệp, cập nhật kiến thức chuyên môn và thực tiễn” – ông nói.

Cuối cùng và rất quan trọng là cần sớm có Đề án Hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật. Đây sẽ là bản "thiết kế", “quy hoạch tổng thể" cho việc xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật thời gian tới theo định hướng vừa quản lý, vừa thúc đẩy, kiến tạo cho sự phát triển của đất nước.

Đơn vị bầu cử số 6 của TP.HCM gồm các phường: Tân Định, Sài Gòn, Bến Thành, Cầu Ông Lãnh, Bàn Cờ, Xuân Hòa, Nhiêu Lộc, Hòa Hưng, Diên Hồng, Vườn Lài, Phú Nhuận, Cầu Kiệu, Đức Nhuận, Tân Sơn Nhất, Tân Sơn Hòa, Chợ Quán, An Đông, Chợ Lớn, Bình Tây, Bình Tiên, Bình Phú.

Năm ứng cử viên đại biểu Quốc hội tại đơn vị này, gồm ông Trần Lưu Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP.HCM; ông Đỗ Đức Hiển, Ủy viên Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội; bà Trịnh Thị Hiền Trân, Phó Bí thư Thành đoàn TP.HCM; bà Vương Thanh Liễu, Chủ tịch UBND phường Bình Tiên và PGS.TS Nguyễn Vũ Trung, Viện trưởng Viện Pasteur TP.HCM.

NGUYỄN THẢO

Nguồn PLO : https://plo.vn/video/ong-do-duc-hien-de-xuat-su-dung-ai-trong-quy-trinh-lap-phap-de-ra-soat-mau-thuan-chong-cheo-post898916.html