Ông Hoàng Minh Chiến: Chuyển Chiến lược Thương hiệu Quốc gia từ lượng sang chất

3 giờ trướcBài gốc

Ấn tượng cả quy mô và lợi thế

Diễn đàn Thương hiệu Quốc gia Việt Nam năm 2026 diễn ra sáng 15/4 tại Hà Nội, ông Hoàng Minh Chiến – Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương đã khái quát một bức tranh toàn diện về hành trình phát triển Thương hiệu Quốc gia, đồng thời chỉ rõ những điểm nghẽn và định hướng chiến lược đến năm 2035, tầm nhìn 2045.

Theo ông Hoàng Minh Chiến, sau hơn 20 năm triển khai, Chương trình Thương hiệu Quốc gia đã đạt được những kết quả ấn tượng cả về quy mô và vị thế. “Nếu như năm 2003, Chương trình chỉ có 30 doanh nghiệp tham gia thì đến năm 2026 đã có 190 doanh nghiệp được công nhận. Đây là bước tiến rất lớn, phản ánh sự trưởng thành của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam”, ông Hoàng Minh Chiến chia sẻ.

Ông Hoàng Minh Chiến phát biểu tại sự kiện - Ảnh: Nam Nguyễn

Không chỉ dừng ở số lượng doanh nghiệp, giá trị Thương hiệu Quốc gia Việt Nam cũng tăng trưởng mạnh mẽ. Năm 2025, giá trị này đạt 519,6 tỷ USD, xếp thứ 32 trong tổng số 193 nền kinh tế, tăng hơn 200 tỷ USD so với năm 2020. Cùng với đó, sức mạnh mềm quốc gia và trụ cột kinh doanh - thương mại đều có sự cải thiện đáng kể về thứ hạng.

Đáng chú ý, nhiều doanh nghiệp Việt đã từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ thương hiệu toàn cầu. Các ngân hàng như Vietcombank, BIDV, VietinBank lọt Top 500 thương hiệu ngân hàng giá trị nhất thế giới; Vinamilk vào Top 50 thương hiệu sữa hàng đầu; Viettel trở thành doanh nghiệp viễn thông dẫn đầu khu vực Đông Nam Á. “Những thành công này là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của Chương trình Thương hiệu Quốc gia trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh doanh nghiệp”, ông Chiến nhấn mạnh.

Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại cũng thẳng thắn chỉ ra một nghịch lý đáng suy ngẫm khi các sản phẩm Thương hiệu Quốc gia đang tăng nhanh về lượng, nhưng chưa thực sự mạnh về chất. Tổng giá trị của 100 thương hiệu doanh nghiệp hàng đầu Việt Nam năm 2025 chỉ đạt khoảng 38,4 tỷ USD, thậm chí giảm 14% so với trước đó.

Thực tế này phản ánh việc Việt Nam vẫn chủ yếu tham gia ở các khâu giá trị thấp trong chuỗi cung ứng toàn cầu, thiên về gia công (OEM), trong khi năng lực thiết kế (ODM) và xây dựng thương hiệu riêng (OBM) còn hạn chế.

Định vị lại vai trò Thương hiệu Quốc gia trong bối cảnh mới

Bước sang giai đoạn phát triển mới, theo ông Hoàng Minh Chiến, Thương hiệu Quốc gia không thể chỉ đóng vai trò “bộ mặt” đối ngoại, mà phải trở thành đòn bẩy thực chất cho năng lực cạnh tranh quốc gia. Điều này càng trở nên cấp thiết khi Việt Nam đặt mục tiêu trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045.

Ông Hoàng Minh Chiến khẳng định, Thương hiệu Quốc gia không thể chỉ đóng vai trò “bộ mặt” đối ngoại, mà phải trở thành đòn bẩy thực chất cho năng lực cạnh tranh quốc gia - Ảnh: Nam Nguyễn

Ông Hoàng Minh Chiến nhấn mạnh, hệ thống các Nghị quyết của Đảng đã tạo ra một “kim chỉ nam” rõ ràng cho chiến lược Thương hiệu Quốc gia. Trong đó, hội nhập quốc tế mở ra không gian phát triển; doanh nghiệp là trung tâm; khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực; còn văn hóa là nền tảng.

“Thương hiệu mạnh không thể dựa mãi vào tài nguyên hay lao động giá rẻ. Nó phải được xây dựng trên hàm lượng tri thức, công nghệ và bản sắc văn hóa”, ông Chiến khẳng định.

Một điểm mới quan trọng được là sự ra đời của Chương trình “Vươn ra thị trường quốc tế” (Go Global) giai đoạn 2026-2030 theo Quyết định 626/QĐ-TTg. Theo đó, tư duy chính sách đã có sự chuyển dịch căn bản, từ hỗ trợ sang đồng hành và chia sẻ rủi ro với doanh nghiệp. Điểm đột phá là Nhà nước không chỉ tạo điều kiện, mà còn đồng hành với doanh nghiệp trên tinh thần chia sẻ rủi ro. Đây là bước tiến rất quan trọng trong tư duy phát triển.

Chương trình Go Global đặt ra nhiều mục tiêu cụ thể như đào tạo 10.000 lượt doanh nghiệp, hỗ trợ 1.000 doanh nghiệp xây dựng kế hoạch quốc tế hóa, hỗ trợ 100 doanh nghiệp đầu tư ra nước ngoài và tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Tuy nhiên, theo ông Chiến, thách thức lớn nhất vẫn là làm sao để doanh nghiệp Việt không chỉ tham gia mà còn định vị được vai trò trong chuỗi giá trị.

Trên cơ sở phân tích bối cảnh và yêu cầu mới, ông Hoàng Minh Chiến đề xuất xây dựng Chiến lược Thương hiệu Quốc gia Việt Nam đến năm 2035, tầm nhìn 2045 theo ba giai đoạn rõ ràng.

Cụ thể, giai đoạn 2026-2030 được xác định là giai đoạn “đặt nền tảng - chuyển đổi căn bản”. Trọng tâm là hoàn thiện hệ thống tiêu chí Thương hiệu Quốc gia theo hướng thực chất hơn, hướng tới 1.000 sản phẩm đạt Thương hiệu Quốc gia, đồng thời đẩy mạnh số hóa, đưa gian hàng Thương hiệu Quốc gia lên các nền tảng số toàn cầu và tổ chức các hoạt động xúc tiến thương mại trực tuyến quy mô lớn.

“Đây là giai đoạn chúng ta phải thay đổi cách làm, nâng cao chất lượng và từng bước chuyển dịch từ OEM sang ODM trong các ngành chiến lược”, ông Chiến nhấn mạnh.

Giai đoạn 2030-2035 sẽ tập trung hình thành đội ngũ doanh nghiệp có thương hiệu mạnh ở cấp khu vực và quốc tế. Mục tiêu là có từ 5-10 thương hiệu doanh nghiệp Việt lọt Top 500 thế giới, đồng thời nâng giá trị Thương hiệu Quốc gia Việt Nam lên Top 25 toàn cầu.

Tuần lễ Thương hiệu Quốc gia Việt Nam 2026 là một trong những giải pháp góp phần nâng tầm thương hiệu cho doanh nghiệp Việt (Ảnh: Nam Nguyễn)

Ở tầm nhìn xa hơn đến năm 2045, ông Chiến cho rằng Thương hiệu Quốc gia Việt Nam cần phản ánh rõ hình ảnh một nền kinh tế hiện đại, sáng tạo và có trách nhiệm. Khi đó, sản phẩm Việt Nam không chỉ xuất khẩu về mặt thương mại mà còn xuất khẩu giá trị, tư duy thiết kế và chuẩn mực phát triển bền vững.

“Chúng ta hướng tới việc mỗi sản phẩm Việt Nam khi ra thế giới đều mang theo một câu chuyện Việt Nam có chất lượng, có bản sắc và có giá trị”, ông Chiến nêu rõ.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, lộ trình triển khai sẽ được chia thành các giai đoạn cụ thể, bắt đầu từ năm 2026 với việc hoàn thiện cơ chế phối hợp liên ngành, đổi mới phương thức triển khai Chương trình Thương hiệu Quốc gia và hoàn thiện bộ nhận diện Thương hiệu Quốc gia.

Giai đoạn 2027-2030 sẽ tập trung hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng thương hiệu theo ngành, thúc đẩy sản phẩm giá trị gia tăng cao và đẩy mạnh số hóa hoạt động xúc tiến thương mại. Sau năm 2030, trọng tâm sẽ là nâng tầm và khẳng định vị thế thương hiệu Việt trên trường quốc tế.

Chiến lược Thương hiệu Quốc gia không chỉ là một chương trình xúc tiến, mà là chiến lược quốc gia về năng lực cạnh tranh và vị thế của Việt Nam. Định hướng cho việc xây dựng Thương hiệu Quốc gia giai đoạn tới không còn là có làm hay không, mà là chúng ta có đủ năng lực để đi xa và đi bền hay không.

Nhóm phóng viên

Nguồn Công Thương : https://congthuong.vn/ong-hoang-minh-chien-chuyen-chien-luoc-thuong-hieu-quoc-gia-tu-luong-sang-chat-452236.html