Ông Lại Minh Duy - Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc TST Tourist: 'Kinh tế cuối tuần TP.HCM: Để nhiều mảnh ghép thành bức tranh…'

7 giờ trướcBài gốc

Nói vậy nhưng khi đặt câu hỏi: “Vì sao TP.HCM luôn được xem là đầu tàu kinh tế, nhưng du lịch lại chưa thật sự bứt phá tương xứng. Điểm cần giải nằm ở đâu?”, ông không ngần ngại đưa ra quan điểm và góc nhìn khá thẳng thắn của một người có mấy chục năm gắn với lĩnh vực du lịch và tâm huyết với sự phát triển kinh tế chung của Thành phố:

“Ở góc độ của người làm nghề, tôi nghĩ chúng ta chưa thật sự tổ chức được giá trị từ những tài nguyên mình đang có. Thành phố không thiếu chất liệu. Ngược lại, chất liệu ở đây rất dày: Một nền văn hóa đô thị nhiều lớp, đời sống ẩm thực phong phú, nhịp sinh hoạt thương mại rất riêng, khả năng kết nối vùng mạnh, vị thế cửa ngõ quốc tế, rồi những nhóm sản phẩm mà cơ quan quản lý cũng đang thúc đẩy như MICE, đường thủy, mua sắm, văn hóa, ẩm thực, sinh thái hay chăm sóc sức khỏe….

Tuy nhiên, giữa rất nhiều lợi thế ấy, điều còn thiếu là một cấu trúc đủ mạch lạc để mọi trải nghiệm nối nhau thành một hành trình. Du khách có thể vui ở từng khoảnh khắc nhưng nếu các khoảnh khắc không được dẫn dắt thành một “dòng chảy giá trị”, thì họ sẽ khó ở lại lâu hơn, khó chi tiêu sâu hơn và càng khó quay lại với một lý do mới. Nói cách khác, chúng ta không thiếu mảnh ghép mà đang thiếu những bàn tay sắp đặt, phối chúng thành một bức tranh tinh tế, hoàn chỉnh”.

* Một thực tế khác là du lịch đang phải cạnh tranh gay gắt với các trung tâm du lịch khu vực như Bangkok hay Singapore, theo ông, TP.HCM cần định vị lại mình như thế nào để trở thành điểm đến thu hút?

- Trong cạnh tranh khu vực, tôi nghĩ rằng chúng ta không nhất thiết phải làm tốt hơn các điểm đến khác ở tất cả mọi thứ mà cần tập trung vào việc làm cho TP.HCM khác biệt đủ rõ và có chủ đích. Nó giống như chúng ta không cần phải trở thành học sinh xuất sắc toàn diện mà chúng ta phải thật sự xuất sắc ở những điểm chúng ta khác biệt (cười). Cạnh tranh của TP.HCM trong tương lai không nằm ở các “điểm nhấn” đơn lẻ mà sẽ nằm ở khả năng tích hợp đô thị và vận hành như một hành trình liên tục. Du khách đến đây không chỉ để xem mà để tham gia. Không chỉ để ghé mà để sống trong nhịp của Thành phố. Tôi hình dung khi ấy du khách đến Thành phố không cần phải có trong tay một “danh sách nơi cần đến” mà họ đã ở trong một “hệ sinh thái trải nghiệm” - nơi giao thông, ẩm thực, văn hóa, thương mại, di sản, con người và dịch vụ cùng nói một ngôn ngữ.

Một điểm rất quan trọng là hiện nay, lãnh đạo TP.HCM đang quyết liệt và khẩn trương xây dựng quy hoạch tổng thể Thành phố với các quan điểm mới mẻ, tầm nhìn trăm năm và xa hơn theo hướng Thành phố là siêu đô thị bền vững, sáng tạo và đáng sống hàng đầu khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Đây là cơ hội cho ngành du lịch. Tuy nhiên, để đi từ “đa dạng” đến “không thể thay thế”, chúng ta cần cùng nhau bắt tay vào làm một việc khó: Biến mọi lợi thế rời rạc thành một lối sống đô thị đặc trưng mà khi rời đi rồi, du khách vẫn còn thấy thiếu.

* Theo ông, chiến lược phát triển du lịch đô thị của TP.HCM hiện nay đã đủ tầm để thu hút dòng khách chi tiêu cao chưa?

- Tôi nghĩ chúng ta đang đi đúng nhưng vẫn phải tăng tốc hơn nữa để đạt tới cấp độ mà phân khúc khách chi tiêu cao đòi hỏi. Trong bối cảnh du lịch toàn cầu đang chuyển mạnh sang phân khúc giá trị cao, câu hỏi không còn chỉ là “chọn đúng lĩnh vực hay chưa”, mà là mỗi lĩnh vực đó đang tạo ra giá trị ở cấp độ nào. Nhóm khách này không đến một điểm đến chỉ vì danh mục sản phẩm nghe phong phú. Họ chọn điểm đến và sản phẩm dựa trên cảm nhận rất tổng thể: Lưu trú ra sao, di chuyển thế nào, ăn uống có gì đặc sắc không, có không gian tiêu tiền cho trải nghiệm hay không, các lớp dịch vụ có ăn khớp với nhau không và quan trọng hơn cả là họ có cảm thấy thời gian của mình được trân trọng và đáng giá không.

TP.HCM rõ ràng có nhiều lợi thế để bước vào cuộc chơi ấy, kể cả ở mảng MICE - nơi Thành phố hiện cũng đã triển khai chính sách hỗ trợ cho những đoàn quy mô lớn. Nhưng để thu hút và giữ chân khách chi tiêu cao một cách bền vững, tôi nghĩ chúng ta phải chuyển thật nhanh sang tư duy “có một hệ trải nghiệm đủ sâu để người ta sẵn sàng chi tiêu”.

“

Tôi tin rằng khi chính quyền và doanh nghiệpthật sự nhìn nhau như những đối tác cùng kiến tạo - nhất là trong những câu chuyện như kinh tế cuối tuần, sản phẩm đô thị, liên kết vùng và chất lượng trải nghiệm thì du lịch TP.HCM mới có thể đi theo chiều sâu, chứ không chỉ đi theo bề rộng.

Ông Lại Minh Duy

* Nếu được quyền đề xuất một chính sách mang tính “đột phá”, ông sẽ kiến nghị gì để tạo cú hích cho du lịch TP.HCM trong vài năm tới?

- Sự đột phá, theo tôi, nên bắt đầu từ việc thiết kế cơ chế vận hành để các giá trị du lịch được kết nối với nhau trơn tru hơn. Thành phố cần một không gian đủ thông suốt để doanh nghiệp thử nghiệm, liên kết, chia sẻ dữ liệu, kéo dài vòng đời tiêu dùng của du khách và tạo ra những hành trình không bị đứt đoạn.

Ở bình diện chính sách quốc gia, đề án phát triển kinh tế ban đêm đã mở ra cơ sở cho một số đô thị lớn, trong đó có TP.HCM, thí điểm kéo dài hoạt động dịch vụ ban đêm đến 6 giờ sáng trong những khu vực phù hợp. Vì thế, đột phá thật sự nằm ở chỗ tổ chức được một mô hình vận hành an toàn, hấp dẫn, có bản sắc và đủ tin cậy để doanh nghiệp yên tâm đầu tư dài hạn.

Vẫn từ góc độ người làm nghề, sự đột phá, theo tôi, nên bắt đầu từ việc thiết kế cơ chế vận hành để các giá trị du lịch được kết nối với nhau trơn tru hơn. Chúng ta cần chung tay xây dựng một không gian đủ rộng để doanh nghiệp thử nghiệm, liên kết, chia sẻ dữ liệu, kéo dài vòng đời tiêu dùng của du khách và tạo ra những hành trình không bị đứt đoạn. Mới nhất, Tạp chí Doanh Nhân Sài Gòn cũng chủ động nghiên cứu mở rộng kinh tế đêm thành kinh tế cuối tuần cho TP.HCM. Tôi hy vọng chúng ta có thể có thêm nhiều trao đổi của các bên để cùng xây dựng giải pháp.

* Ở nhiều đô thị lớn trên thế giới, kinh tế cuối tuần cũng đang là xu hướng. Theo ông, TP.HCM đang đứng ở đâu trong cuộc chơi này?

- Với những tiềm năng đang có, TP.HCM không hề thiếu hoạt động cuối tuần. Thậm chí, đây có thể là một trong những đô thị có nhịp sống mạnh và dày nhất cả nước. Chỉ cần bước ra đường vào tối thứ Sáu hay thứ Bảy là đủ thấy năng lượng tiêu dùng của Thành phố: Ánh đèn, dòng người, quán xá, chợ, sự kiện, trung tâm mua sắm, các không gian ẩm thực và giải trí gần như nối nhau không dứt. Nhưng trong “cuộc chơi” rộng hơn của kinh tế cuối tuần, vấn đề không nằm ở việc có nhiều hoạt động, mà ở chỗ những hoạt động ấy đã được tổ chức thành một trải nghiệm 48-72 giờ hay chưa. Chúng ta vẫn đang ở trạng thái “có nhiều mảnh ghép nhưng chưa thành bức tranh”. Chính sách về kinh tế ban đêm đã có từ những năm 2020 và cũng đã nêu TP.HCM trong nhóm địa phương có thể thí điểm kéo dài dịch vụ đêm. Điều đó cho thấy dư địa là có. Vấn đề còn lại là làm sao chúng ta huy động được các bàn tay thiết kế, sắp đặt đa ngành để biến năng lượng sẵn có của thành phố thành giá trị tiêu dùng có chủ đích.

* Vậy để kích hoạt kinh tế cuối tuần thành một bức tranh, Thành phố nên bắt đầu từ hạ tầng, chính sách hay tư duy làm sản phẩm?

- Nếu buộc phải chọn một điểm khởi đầu, tôi vẫn chọn tư duy tổ chức sản phẩm theo chiều thời gian. Hạ tầng rất quan trọng, chính sách cũng vậy nhưng hạ tầng có thể từng bước hoàn thiện, chính sách có thể điều chỉnh theo giai đoạn nhưng nếu thiếu một cách nhìn mới về sản phẩm - coi cuối tuần là một “đơn vị trải nghiệm hoàn chỉnh” thì rất khó để tạo ra sự bứt phá.

Khi tư duy thay đổi, mọi thứ khác sẽ kéo theo: Chúng ta sẽ không còn phát triển từng sản phẩm đứng riêng mà bắt đầu thiết kế những “hành trình cuối tuần” có mở đầu, cao trào và phần dư âm. Chúng ta không còn đo hiệu quả bằng số điểm check-in mà bằng thời gian lưu trú, chiều sâu trải nghiệm và khả năng tạo thêm tiêu dùng tự nhiên. Với du lịch đô thị, đó mới là bước chuyển thật sự.

* Nhiều người vẫn luôn thắc mắc: Vì sao TP.HCM - một đô thị năng động lại chưa hình thành rõ nét các sản phẩm du lịch cuối tuần đủ sức giữ chân người dân và du khách… ông có cùng suy nghĩ?

- Chúng ta không thiếu cái để làm, cái thiếu là kịch bản trải nghiệm được thiết kế tốt để người ta cảm thấy nên dành trọn hai hoặc ba ngày cho Thành phố. Một đô thị có kinh tế cuối tuần phát triển không chỉ bày ra “điểm đến” mà nó phải tạo ra “kịch bản tiêu dùng”. Sáng ở đâu, chiều làm gì, tối ăn gì, khuya trải nghiệm ra sao, hôm sau chuyển mạch thế nào - mọi thứ đều có logic về thời gian, không gian và cảm xúc cho du khách và cả người dân Thành phố. TP.HCM hiện vẫn mạnh ở từng lát cắt riêng lẻ hơn là ở một hành trình đủ liền mạch. Khi mỗi phần đều hay nhưng không gợi, không liền mạch được với phần tiếp theo thì trải nghiệm dễ bị đứt và dòng chi tiêu cũng vì thế bị phân tán.

* Doanh nghiệp lữ hành như TST có thể đóng vai trò gì trong việc “đánh thức” thị trường du lịch cuối tuần tại TP.HCM?

- Tôi nghĩ doanh nghiệp lữ hành không chỉ bán dịch vụ. Nếu làm tốt, doanh nghiệp có thể trở thành chủ thể kiến tạo thị trường. TST có lợi thế hiểu hành vi khách hàng, quen làm việc với nhiều mắt xích dịch vụ, có kinh nghiệm tổ chức tour, MICE, vé máy bay, visa, lưu trú và những giải pháp đồng bộ cho khách cá nhân lẫn khách doanh nghiệp.

Trong thời gian qua, có rất nhiều khách hàng đặt ra những yêu cầu như: Thiết kế những gói cuối tuần trọn vẹn, có chủ đề, có lộ trình cảm xúc, có độ linh hoạt để người dân, du khách nước ngoài, trong nước và ngay cả cư dân Thành phố có thể trải nghiệm. Điều đó có nghĩa là chúng tôi đang góp phần “định nghĩa lại” cách người dân nhìn về cuối tuần - không chỉ là thời gian nghỉ ngơi đơn thuần mà là một khoảng thời gian đáng để đầu tư, khám phá và tận hưởng một cách có chủ đích.

* Hiện nay, hành vi khách du lịch đang thay đổi, điều đó buộc doanh nghiệp phải thay đổi ra sao và các hoạt động kinh tế cuối tuần phải thay đổi thế nào để đáp ứng?

- Theo tôi, thay đổi lớn nhất không nằm ở điểm đến mà nằm ở cách khách hàng ra quyết định. Trước đây, nhiều người chọn một chương trình du lịch. Bây giờ, họ chọn cho mình cách tận hưởng thời gian. Họ cá nhân hóa hơn, quyết định nhanh hơn nhưng cũng khó tính hơn. Họ không còn trung thành với một công thức du lịch cố định mà trung thành với những trải nghiệm thực sự có giá trị đối với nhịp sống của họ. Điều đó buộc doanh nghiệp, rộng hơn là các hoạt động cuối tuần cũng phải thay đổi từ gốc: Không thể chỉ làm sản phẩm đại trà rồi đẩy ra thị trường như trước mà phải hiểu sâu hơn về quỹ thời gian, lối sống, trạng thái cảm xúc, mức độ linh hoạt và ngưỡng chi trả của từng nhóm khách. Nói cách khác, doanh nghiệp không chỉ bán “chuyến đi” mà phải hiểu “người ta muốn trải nghiệm thế nào trong chuyến đi đó”.

* Một chút riêng tư về cá nhân ông và TST. Ông đang dẫn dắt TST theo triết lý phát triển khác biệt mà vẫn phát triển bền vững, có thách thức gì với ông và TST trong bối cảnh doanh nghiệp du lịch đang cạnh tranh về số lượng?

- Tôi lớn lên trong một gia đình có gốc là nhà giáo nên có lẽ từ khá sớm, tôi đã bị ảnh hưởng bởi ý nghĩ rằng tăng trưởng phải đi cùng với chuẩn mực. Với TST, chúng tôi không đặt mục tiêu trở thành doanh nghiệp lớn nhất mà hướng đến trở thành một doanh nghiệp được tin cậy trong cách làm nghề. Điều đó có nghĩa là có những lúc phải chấp nhận đi chậm hơn, không chạy theo vài xu hướng ngắn hạn nếu thấy điều đó có thể làm xói mòn chất lượng dịch vụ hoặc làm nhòe đi tiêu chuẩn mình theo đuổi. Tôi luôn tâm niệm, thương hiệu được tạo ra bằng trải nghiệm thật của khách hàng, lặp lại đủ lâu để niềm tin tích lũy thành vốn. Tinh tế, sáng tạo, tận tâm - chính là những gì tôi nghĩ một thương hiệu du lịch muốn đi xa phải giữ được mỗi ngày, chứ không chỉ giữ trên giấy.

Trong du lịch, công nghệ không thay thế cảm xúc, nhưng nó có thể giúp doanh nghiệp chạm đến cảm xúc ấy đúng lúc hơn, chính xác hơn và nhất quán hơn

* Công nghệ và chuyển đổi số đang tác động thế nào đến mô hình kinh doanh của TST? Đây là cơ hội nhưng cách làm mới quan trọng, có đúng không?

- Tôi nghĩ công nghệ và chuyển đổi số đúng là một cơ hội lớn nhưng chỉ là cơ hội chỉ có thật nếu doanh nghiệp chấp nhận thay đổi từ bên trong.

Công nghệ trong du lịch hiện diện ở mọi điểm chạm: Tiếp cận khách hàng, bán hàng, quản trị dữ liệu, phối hợp vận hành, chăm sóc sau dịch vụ. Thành phố cũng triển khai đề án du lịch thông minh với trọng tâm là cơ sở dữ liệu dịch vụ du lịch. Nhưng áp lực thực sự không nằm ở công nghệ mới đến mức nào. Nó nằm ở chỗ doanh nghiệp có đủ quyết tâm để thay đổi quy trình, tư duy quản trị và năng lực đội ngũ hay không.

Với TST, tôi nhìn chuyển đổi số như một công cụ giúp phục vụ trải nghiệm tốt hơn, chứ không phải như một món trang sức công nghệ. Trong du lịch, công nghệ không thay thế cảm xúc, nhưng nó có thể giúp doanh nghiệp chạm đến cảm xúc ấy đúng lúc hơn, chính xác hơn và nhất quán hơn.

* TST vừa được đề cử giải thưởng World Travel Awards 2026 ở hai hạng mục Asia’s Leading Travel Agency và Vietnam’s Leading Travel Agency. Với ông, sự ghi nhận này mang ý nghĩa cá nhân hay là một tín hiệu cho vị thế mới của du lịch Việt?

- Với tôi, mọi sự ghi nhận trước hết là niềm vui của tập thể, chứ không phải câu chuyện cá nhân. Nhưng nếu nhìn rộng hơn, những đề cử hay giải thưởng như thế có một ý nghĩa đáng quý, cho thấy doanh nghiệp du lịch Việt Nam đang dần được nhìn nhận trong một mặt bằng cạnh tranh rộng hơn thị trường nội địa.

Việc TST từng có các dấu mốc như World Travel Awards, TTG Travel Awards, rồi tiếp tục được xướng tên trong Top 10 Công ty Du lịch Uy tín và gần đây là chứng nhận về văn hóa kinh doanh, theo tôi, đó không chỉ là chuyện thành tích mà cho thấy doanh nghiệp Việt hoàn toàn có thể bước vào câu chuyện “giá trị cao”, nơi người ta được đánh giá bằng chất lượng dịch vụ, năng lực quản trị, độ bền thương hiệu và trải nghiệm khách hàng. Và đó mới là nền tảng để đi xa.

* Trong những năm khó khăn của du lịch, đâu là quyết định khó khăn nhất mà ông từng đưa ra và bài học lớn nhất rút ra từ quyết định đó là gì?

- Tôi nghĩ, quyết định khó nhất bao giờ cũng xuất hiện khi doanh nghiệp đứng giữa hai áp lực: Một bên là nhu cầu tăng trưởng rất mạnh của thị trường, một bên là những nguyên tắc mình không muốn đánh đổi. Có những thời điểm phải chọn giữa việc mở rộng thật nhanh để nắm bắt cơ hội, hay giữ lại những chuẩn mực về chất lượng và cách làm nghề, dù điều đó khiến doanh nghiệp đi chậm hơn. Những lựa chọn như vậy không dễ vì kết quả ngắn hạn thường không đứng về phía sự kiên nhẫn. Nhưng bài học tôi rút ra rất rõ: Giá trị dài hạn phải được bảo vệ, kể cả khi điều đó khiến mình chậm lại trong ngắn hạn. Trong du lịch, niềm tin của khách hàng là tài sản quan trọng nhất, đã mất rồi thì rất khó lấy lại.

* Cuối cùng, nếu gửi một thông điệp tâm tư nhất đến lãnh đạo Thành phố về tương lai ngành du lịch, ông sẽ nói điều gì, với tư cách một doanh nhân trực tiếp “sống” trong thị trường này?

- Du lịch là ngành phải đầu tư dài hơi: Đầu tư vào sản phẩm, con người, thương hiệu, đối tác, dữ liệu, thói quen khách hàng. Vì vậy, doanh nghiệp rất cần một không gian đủ rộng để thử nghiệm, sáng tạo và nâng chuẩn dịch vụ, thay vì chỉ xoay xở trong những giới hạn ngắn hạn.

Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp cũng phải trưởng thành hơn trong vai trò đồng hành cùng thành phố, không thể chỉ chờ cơ chế rồi mới hành động. Tôi tin rằng khi chính quyền và doanh nghiệp thật sự nhìn nhau như những đối tác cùng kiến tạo - nhất là trong những câu chuyện như kinh tế cuối tuần, sản phẩm đô thị, liên kết vùng và chất lượng trải nghiệm thì du lịch TP.HCM mới có thể đi theo chiều sâu, chứ không chỉ đi theo bề rộng.

* Xin cảm ơn ông về những chia sẻ thẳng thắn và cởi mở!

Lữ Ý Nhi

Nguồn DNSG : https://doanhnhansaigon.vn/ong-lai-minh-duy-chu-tich-hdqt-kiem-tong-giam-doc-tst-tourist-kinh-te-cuoi-tuan-tp-hcm-de-nhieu-manh-ghep-thanh-buc-tranh-335846.html