Ông Trump áp dụng 'học thuyết Donroe', các công ty dầu mỏ Mỹ có thể gánh hậu quả

một ngày trướcBài gốc

Tổng thống Donald Trump có kế hoạch nhập khẩu dầu mỏ của Venezuela – mặt hàng vốn trước đây bị Mỹ trừng phạt. Động thái này sẽ làm đảo lộn cục diện năng lượng toàn cầu và nhấn mạnh mức độ nghiêm túc của Mỹ đối với tham vọng thống trị Tây bán cầu.

Trung Quốc có thể là mục tiêu cuối cùng của “Học thuyết Donroe” - tên gọi mới của ông Trump cho một học thuyết từ thế kỷ 19 khẳng định vùng ảnh hưởng của Washington ở châu Mỹ. Nhưng các công ty dầu mỏ của Mỹ có thể trở thành nạn nhân ngoài ý muốn.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: AP.

Caracas đã đồng ý xuất khẩu lượng dầu thô trị giá lên tới 2 tỷ USD từ Venezuela sang Mỹ, ông Trump cho biết hôm 6/1. Điều này diễn ra chỉ vài ngày sau khi Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro và bắt đầu yêu cầu quốc gia Mỹ Latinh này mở cửa ngành công nghiệp năng lượng cho các công ty dầu mỏ của Mỹ – hoặc đối mặt với nguy cơ can thiệp quân sự sâu rộng hơn nữa.

Venezuela sẽ “chuyển giao” từ 30 triệu đến 50 triệu thùng dầu bị trừng phạt cho Mỹ, Tổng thống Trump cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội. Thời gian thực hiện thỏa thuận chưa được tiết lộ, nhưng các chuyến hàng có thể sẽ bắt đầu sớm.

Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright cho biết Mỹ cần kiểm soát việc bán dầu và doanh thu của Venezuela vô thời hạn để thúc đẩy những thay đổi mà họ muốn thấy ở quốc gia này.

Kế hoạch của Tổng thống Trump được cho là chủ yếu sẽ gây thiệt hại cho Trung Quốc, quốc gia chiếm khoảng 400.000 thùng dầu xuất khẩu mỗi ngày của Venezuela trong năm ngoái. Theo dữ liệu của Kpler, con số này chiếm hơn 50% tổng lượng xuất khẩu và khoảng 2/3 lượng dầu xuất khẩu bị trừng phạt của Venezuela.

Bằng cách chuyển hướng 50 triệu thùng dầu bị trừng phạt của Venezuela khỏi Trung Quốc, Mỹ sẽ tịch thu lượng dầu tương đương khoảng bốn tháng nguồn cung của Trung Quốc và khoảng 55 ngày sản lượng hiện tại của Venezuela (khoảng 900.000 thùng/ngày).

Thêm vào đó, chính quyền Trump được cho là đã yêu cầu tổng thống lâm thời của Venezuela, Delcy Rodriguez, cắt đứt quan hệ kinh tế với Trung Quốc, Nga, Iran... Tài sản dầu khí quan trọng nhất thuộc sở hữu của Trung Quốc tại Venezuela là PetroSinovensa, một liên doanh lớn với công ty nhà nước Venezuela PDVSA và Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Trung Quốc (CNPC). Liên doanh này hoạt động tại vành đai Orinoco, sản xuất khoảng 65.000 thùng dầu mỗi ngày.

Nhìn chung, các hành động của chính quyền ông Trump tại Venezuela dường như là một phần của chiến lược địa chính trị rộng lớn hơn nhiều.

"Đây không chỉ đơn thuần là việc chuyển hướng các thùng dầu ban đầu hướng đến các nhà máy lọc dầu của Trung Quốc. Nó báo hiệu ý định của Tổng thống Trump nhằm đẩy Trung Quốc, Nga và Iran ra khỏi vị thế vững chắc của họ ở Venezuela", Bob McNally - Chủ tịch công ty tư vấn Rapidan Energy Group và cựu quan chức Nhà Trắng cho biết.

“Học thuyết Donroe” trong thực tiễn

Những diễn biến trong tuần qua phù hợp với tài liệu Chiến lược An ninh Quốc gia mà Nhà Trắng công bố vào cuối năm ngoái. Tài liệu này kêu gọi củng cố sự thống trị của Mỹ ở Tây bán cầu bằng cách loại bỏ các đối thủ cạnh tranh và khôi phục quyền kiểm soát của Mỹ đối với chuỗi cung ứng năng lượng.

"Học thuyết Donroe" bắt nguồn từ chính sách đối ngoại của cựu Tổng thống Mỹ James Monroe, người vào năm 1823 đã tuyên bố rằng châu Mỹ không còn mở cửa cho sự xâm chiếm thuộc địa của các cường quốc châu Âu trong tương lai.

Những lời đe dọa mới của chính quyền Tổng thống Trump trong tuần này về việc muốn kiểm soát Greenland, một hòn đảo tự trị ở Bắc Cực thuộc Đan Mạch, cũng phù hợp với tham vọng này.

Lời nói và hành động của ông Trump cho thấy các nhà đầu tư có thể cần bắt đầu xem xét chiến lược an ninh quốc gia của Nhà Trắng một cách nghiêm túc hơn.

Phát biểu với các phóng viên hôm 3/1 sau khi thông báo bắt giữ ông Maduro, ông Trump nói rằng "Sự thống trị của Mỹ ở Tây bán cầu sẽ không bao giờ bị nghi ngờ nữa".

Phản ứng của Trung Quốc

Các hành động của Mỹ ở Venezuela đã đặt các công ty Mỹ, đặc biệt là các công ty dầu khí, vào một tình thế rất khó khăn.

Nếu một công ty của Mỹ như Exxon Mobil hoặc Chevron ký kết thỏa thuận với chính phủ Venezuela để đầu tư vào các tài sản trước đây thuộc sở hữu của các công ty Trung Quốc hoặc Nga, họ có thể phải đối mặt với những thách thức pháp lý trong tương lai.

Hơn nữa, các hành động đơn phương của ông Trump có thể dẫn đến sự trả đũa từ phía Trung Quốc, gây rủi ro cho các tài sản nước ngoài của các công ty Mỹ.

Các tập đoàn dầu khí lớn của Mỹ có nhiều hoạt động kinh doanh thuộc sở hữu chung với các công ty Trung Quốc. Ví dụ, Exxon sở hữu hoàn toàn và vận hành một nhà máy hóa dầu khổng lồ ở miền nam Trung Quốc, bắt đầu hoạt động vào năm ngoái sau khoản đầu tư 10 tỷ USD. Tương tự, Chevron sở hữu cổ phần trong các liên doanh ở Trung Quốc. Cả hai công ty cũng có các hợp đồng cung cấp khí đốt tự nhiên hóa lỏng lớn với người mua Trung Quốc.

Rủi ro tất nhiên không chỉ giới hạn ở Trung Quốc. Chính phủ các nước sở tại nơi các công ty Mỹ hoạt động có thể thận trọng hơn khi hợp tác với các công ty Mỹ nếu họ ngày càng bị coi là cánh tay đắc lực của ông Trump.

Tổng thống Mỹ có thể thấy việc phớt lờ các quy tắc và công ước quốc tế không gây ra nhiều bất lợi, nhưng cuối cùng các công ty Mỹ có thể phải gánh chịu hậu quả.

Hùng Cường/VOV.VN Nguồn: Reuters

Nguồn VOV : https://vov.vn/the-gioi/quan-sat/ong-trump-ap-dung-hoc-thuyet-donroe-cac-cong-ty-dau-mo-my-co-the-ganh-hau-qua-post1259830.vov