Ông Trump hoãn ký lệnh về AI để Mỹ giữ vị thế dẫn đầu trước Trung Quốc

một giờ trướcBài gốc

Hôm 21/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông đã hoãn ký lệnh hành pháp dự kiến liên quan đến việc quản lý AI (trí tuệ nhân tạo), vì lo ngại có thể làm suy yếu vị thế dẫn đầu của Mỹ trước Trung Quốc trong lĩnh vực này.

“Chúng ta đang dẫn trước Trung Quốc, dẫn trước mọi người, và tôi không muốn làm bất cứ điều gì cản trở lợi thế đó”, ông Trump nói với các phóng viên tại Phòng Bầu dục.

Buổi lễ ký lệnh hành pháp, vốn được lên kế hoạch diễn ra vào chiều cùng ngày, đã bị hoãn lại “vì tôi không thích một số khía cạnh” trong các quy định mới, ông Trump tuyên bố.

Theo các thông tin trước đó, lệnh này sẽ yêu cầu các công ty AI tự nguyện gửi mô hình của họ cho một số cơ quan liên bang kiểm duyệt, tối đa 90 ngày trước khi chính thức phát hành.

“Chúng ta đang có những tiêu chuẩn khá chặt chẽ về AI. Công nghệ này mang lại rất nhiều điều tốt đẹp, đồng thời tạo ra số lượng việc làm khổng lồ. Hiện nay, số người có việc làm ở Mỹ đang ở mức cao nhất từ trước đến nay. Tôi thực sự nghĩ rằng quy định đó có thể trở thành rào cản”, ông Trump nói thêm.

Tổng thống Trump tại Phòng Bầu dục của Nhà Trắng hôm 21/5. Ảnh: EPA

Trước đó, truyền thông cho biết chính quyền Trump muốn bắt đầu xây dựng quy định chính thức cho AI vì lo ngại công nghệ này đang trở nên ngày càng mạnh mẽ hơn và có thể gây ra rủi ro với an ninh quốc gia Mỹ.

Tháng 4, mô hình AI mới Claude Mythos của Anthropic đã khiến giới hoạch định chính sách và cơ quan quản lý toàn cầu phản ứng mạnh chưa từng có, do có khả năng đặc biệt trong việc phát hiện và khai thác lỗ hổng an ninh mạng.

Theo Anthropic, Claude Mythos có tính tự chủ cực cao và khả năng suy luận tinh vi, tương đương chuyên gia nghiên cứu bảo mật cấp cao. Nó có thể phát hiện hàng chục nghìn lỗ hổng bảo mật mà ngay cả những chuyên gia săn lỗi hàng đầu cũng khó tìm ra.

Thay vì phát hành công khai, Anthropic cung cấp phiên bản Claude Mythos Preview cho nhóm 11 tổ chức chọn lọc trong khuôn khổ Dự án Glasswing của Anthropic, gồm Amazon Web Services, Apple, Broadcom, Cisco, CrowdStrike, Google, Linux Foundation, Microsoft, Nvidia, Palo Alto Networks, JPMorgan Chase.

Anthropic tiết lộ đã mở rộng quyền truy cập Claude Mythos Preview cho khoảng 40 tổ chức khác chịu trách nhiệm về hạ tầng phần mềm quan trọng. Theo Anthropic, mục tiêu lâu dài của công ty là giúp người dùng có thể triển khai các mô hình AI mạnh mẽ như Claude Mythos một cách an toàn và trên quy mô lớn, kể cả cho các mục đích ngoài an ninh mạng.

Theo trang Axios, Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ (NSA) cùng nhiều cơ quan chính phủ khác cũng đã bắt đầu sử dụng Claude Mythos Preview.

Đầu tháng 5, ông Emil Michael, Giám đốc công nghệ Bộ Quốc phòng Mỹ, nói rằng Claude Mythos là “khoảnh khắc an ninh quốc gia riêng biệt”.

Trước đó, Anthropic yêu cầu Bộ Quốc phòng Mỹ không sử dụng mô hình Claude của họ cho hoạt động giám sát hàng loạt người dân và các loại vũ khí tự động hoàn toàn. Tháng 3, Bộ Quốc phòng Mỹ tuyên bố Anthropic là rủi ro chuỗi cung ứng và đưa công ty vào danh sách cấm tham gia các dự án quân sự của Mỹ, sau khi hai bên không đạt được thỏa thuận về cách dùng Claude.

Anthropic đã kiện chính quyền Trump tại San Francisco và Washington nhằm đảo ngược quyết định của Lầu Năm Góc. Vụ kiện vẫn đang tiếp diễn.

Chính quyền Trump chưa có kế hoạch rõ ràng để quản lý AI

Lệnh hành pháp được đề xuất xuất hiện trong bối cảnh cuộc đua AI giữa Mỹ và Trung Quốc ngày càng căng thẳng, đặc biệt ở lĩnh vực mô hình tiên tiến.

Tại hội nghị thượng đỉnh giữa Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và ông Trump ở Bắc Kinh tuần trước, hai bên đã đồng ý khởi động cơ chế đối thoại liên chính phủ về AI, theo Bộ Ngoại giao Trung Quốc.

Chính quyền Trump hiện chưa đưa ra kế hoạch rõ ràng để quản lý AI, do lo ngại các quy định có thể kìm hãm tốc độ phát triển công nghệ.

Đầu tháng 3, chính quyền Trump công bố khung chính sách AI nhằm hạn chế các bang tự áp đặt quy định với đổi mới công nghệ, đồng thời kêu gọi Quốc hội xử lý các rủi ro liên quan AI và củng cố vị thế dẫn đầu của Mỹ trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ với Trung Quốc ngày càng gay gắt.

Trong tài liệu khuyến nghị lập pháp mang tên Khung pháp lý AI quốc gia, ông Trump cho rằng Quốc hội cần ngăn các bang ban hành những luật AI “gây gánh nặng không cần thiết”, nhằm tạo ra một tiêu chuẩn thống nhất trên toàn quốc thay vì “50 bộ quy định không nhất quán”.

Lizzi C. Lee, chuyên gia tại Trung tâm Phân tích Trung Quốc thuộc Asia Society Policy Institute, cho rằng lệnh hành pháp được đề xuất phản ánh xu hướng rộng lớn hơn ở cả Mỹ và Trung Quốc: chính phủ hai nước đang cố xác định ranh giới quản lý với AI tiên tiến, đặc biệt khi các mô hình ngày càng có tính tự chủ cao hơn và liên quan trực tiếp đến an ninh mạng, chẳng hạn Claude Mythos.

Asia Society Policy Institute là viện nghiên cứu chính sách thuộc tổ chức Asia Society, có trụ sở tại Mỹ và chuyên nghiên cứu các vấn đề liên quan châu Á. Tổ chức này thường phân tích về quan hệ Mỹ - Trung, địa chính trị châu Á, công nghệ và AI, kinh tế, an ninh và ngoại giao.

Theo bà Lizzi C. Lee, tác động của lệnh này đến cuộc đua AI Mỹ - Trung sẽ phụ thuộc “vào mức độ nghiêm ngặt của quá trình xem xét”.

“Nếu chỉ là cơ chế giám sát nhẹ và tập trung hẹp vào rủi ro an ninh quốc gia thì có lẽ sẽ không ảnh hưởng nhiều đến tốc độ phát triển của các phòng thí nghiệm AI hàng đầu Mỹ. Tuy nhiên, điều này cũng cho thấy Mỹ đang dần từ bỏ cách tiếp cận gần như thả nổi với AI trước đây. Theo tôi, đây là tín hiệu tích cực cho vấn đề an toàn cũng như quản trị AI”, Lizzi C. Lee nhận định.

Mô hình AI tiên tiến không phải là phần mềm tiêu dùng thông thường

Lizzi C. Lee cũng cho rằng diễn biến trên đặc biệt đáng chú ý trong bối cảnh các cuộc thảo luận rộng hơn về quản trị AI sau hội nghị thượng đỉnh gần đây giữa ông Trump và Tập Cận Bình.

Theo Lizzi C. Lee, ngay cả trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị gay gắt, Mỹ và Trung Quốc đang dần có chung quan điểm rằng các mô hình AI tiên tiến không thể bị xem như phần mềm tiêu dùng thông thường.

“Tôi nghĩ còn có một cuộc đua khác, thậm chí quan trọng hơn, đó là về quản trị và an toàn AI. Không chỉ là ai sở hữu mô hình tiên tiến nhất, mà còn là ai có thể kiểm soát AI mạnh mẽ nhưng không bóp nghẹt sự đổi mới”, bà nói thêm.

Kyle Chan, nghiên cứu viên tại John L. Thornton China Centre, cho biết rằng “an toàn và quy định về AI có thể được thực hiện theo cách không làm tổn hại đến sự đổi mới”.

John L. Thornton China Center là trung tâm nghiên cứu về Trung Quốc thuộc Viện Brookings, một trong những viện nghiên cứu chính sách nổi tiếng nhất tại Mỹ.

Mỹ đến nay vẫn chưa ban hành đạo luật toàn diện để quản lý AI, và trên phạm vi toàn cầu, các luật như vậy hiện cũng còn rất hiếm. Trong khi đó, quá trình xây dựng quy định về AI tại Trung Quốc đang được đẩy nhanh đáng kể.

Kế hoạch lập pháp năm 2026 do Quốc vụ viện Trung Quốc công bố hồi tháng 5 cho biết nước này sẽ “cải thiện cơ chế quản trị AI và đẩy nhanh việc xây dựng luật toàn diện nhằm bảo đảm AI phát triển lành mạnh”. Đây là lần đầu tiên Trung Quốc sử dụng cách diễn đạt chi tiết như vậy trong một văn bản chính thức.

Cùng lúc đó, Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc, cơ quan lập pháp của Trung Quốc, tiếp tục đưa dự luật liên quan đến AI vào danh sách xem xét năm thứ ba liên tiếp.

Đầu tháng 4, Trung Quốc ban hành thêm quy định mới yêu cầu các công ty AI tại nước này phải thành lập “ủy ban đánh giá đạo đức AI” nội bộ.

Sơn Vân

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/ong-trump-hoan-ky-lenh-ve-ai-de-my-giu-vi-the-dan-dau-truoc-trung-quoc-252015.html