Ông Trump làm suy yếu chiến dịch Mỹ chặn mạng lưới buôn lậu GPU Nvidia sang Trung Quốc

6 giờ trướcBài gốc

Được chính quyền liên bang Mỹ đặt tên là chiến dịch Gatekeeper (người gác cổng), cuộc điều tra không tập trung vào buôn lậu ma túy hay hàng trộm cắp mà là mạng lưới ngầm bí mật của các nhà cung cấp bộ xử lý đồ họa (GPU) Nvidia. GPU Nvidia là xương sống của cuộc đua AI và có thể được sử dụng cho cả mục đích quân sự lẫn dân sự.

Chính phủ Mỹ cho biết một đường dây buôn lậu bí mật đã vận chuyển GPU tới Trung Quốc bất chấp luật kiểm soát xuất khẩu vì an ninh quốc gia của Mỹ. Đường dây buôn lậu này được cho có liên quan đến việc các đối tượng nhập cảnh trái phép vào Mỹ, sử dụng các công ty “vỏ bọc” giả mạo, và kho hàng bí mật ở bang New Jersey mà ít nhất một đặc vụ ngầm của chính phủ Mỹ đã thâm nhập.

Những gì cuộc điều tra này phát hiện phản ánh cách Mỹ nỗ lực ngăn Trung Quốc tiếp cận các chip AI tiên tiến, mà nhiều người tin rằng sẽ quyết định vận mệnh nền kinh tế toàn cầu. Theo cơ quan điều tra, đường dây buôn lậu cố gắng xuất khẩu ít nhất 160 triệu USD GPU Nvidia H100 và H200 sang Trung Quốc trong khoảng thời gian từ tháng 10.2024 đến tháng 5.2025.

Nhu cầu về các GPU Nvidia từ Trung Quốc là cực kỳ lớn, trong khi nguồn cung tốt nhất vẫn nằm ở Mỹ. Dù Trung Quốc đang xây dựng thị trường chip AI nội địa, các công ty nước này vẫn phụ thuộc rất nhiều vào công nghệ của Nvidia.

“Hiện tại, tôi nghĩ hơn 60% các mô hình AI hàng đầu ở Trung Quốc đang sử dụng phần cứng của Nvidia. Nvidia có lợi thế hệ thống từ phần cứng đến phần mềm. Vì hai yếu tố này, Trung Quốc vẫn đang phải cố gắng bắt kịp Nvidia”, Ray Wang, nhà phân tích tại SemiAnalysis, cho biết. SemiAnalysis là công ty Mỹ chuyên nghiên cứu và phân tích chuyên về ngành bán dẫn và công nghệ, đặc biệt tập trung vào chip, GPU, AI và thị trường điện tử cao cấp.

Lợi thế của Nvidia nằm ở CUDA, vì nhiều hệ thống AI dựa vào hệ sinh thái phần mềm này. CUDA ra đời năm 2003 như một cách để lập trình chip đồ họa. Ngày nay, CUDA đã phát triển thành hệ sinh thái phần mềm đa tầng, ngôn ngữ, thư viện, trình biên dịch, hệ thống suy luận, mà hầu hết công ty AI đều dựa vào. Thành công đó đi kèm với một cái giá: Hầu hết ngành công nghiệp hiện nay đều được tối ưu hóa dựa trên phần cứng của Nvidia. CUDA ràng buộc các tác vụ AI với GPU Nvidia. Điều đó rất tốt cho Nvidia, nhưng lại hạn chế sâu sắc với tất cả nhà cung cấp khác.

GPU được sử dụng để xây dựng, huấn luyện và vận hành mô hình AI cùng các sản phẩm liên quan. Ban đầu, GPU được thiết kế để xử lý các tác vụ đồ họa phức tạp, như kết xuất hình ảnh 3D trong game hoặc phần mềm thiết kế. Song ngày nay, GPU được sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực vượt xa đồ họa, đặc biệt là AI và học máy. Lý do là vì GPU có kiến trúc xử lý song song với hàng nghìn lõi tính toán nhỏ, cho phép thực hiện đồng thời rất nhiều phép tính ma trận và vector - những thứ mà AI và mô hình ngôn ngữ cần để huấn luyện và suy luận.

Chiến dịch Gatekeeper của Mỹ chặn mạng lưới buôn lậu GPU Nvidia sang Trung Quốc - Ảnh: Internet

Khi thu thập thông tin, chính phủ Mỹ đã cử một đặc vụ ngầm vào kho hàng ở thị trấn Secaucus, bang New Jersey. Tại đây, người này chứng kiến các nghi phạm dán nhãn lại GPU Nvidia với thương hiệu của một công ty giả mạo mang tên Sandkayan. Theo chính phủ Mỹ, hồ sơ vận chuyển và xuất khẩu đã phân loại sai hàng hóa là adapter (bộ chuyển đổi), module adapter (mô đun chuyển đổi) và contactor controller (bộ điều khiển khởi động từ).

Chiến dịch Gatekeeper đạt đỉnh điểm với một cảnh tượng căng thẳng tại kho hàng New Jersey vào ngày 28.5, khi ba xe tải do các đối tượng thuê đến để nhận GPU buôn lậu.

Gần như ngay lập tức, trong nhóm chat mà các nghi phạm dùng, có người nhắn rằng một tài xế chở hàng đến kho ở New Jersey báo cảnh sát đã xuất hiện và hỏi về nơi sẽ giao hàng.

Theo nội dung các tin nhắn, những kẻ chủ mưu đã dặn các tài xế “cứ nói là không biết gì cả”.

Năm phút sau, một nghi phạm đã gửi tin nhắn khác tới nhóm chat: “Giải tán nhóm chat này. Xóa tất cả mọi người”, theo các công tố viên. Ngay sau đó, đặc vụ liên bang Mỹ đã ập vào và thu giữ thiết bị công nghệ cao, ngăn chặn việc vận chuyển hàng tại hiện trường sang Trung Quốc.

Vụ việc xảy ra trong bối cảnh nhiều vụ bắt giữ tương tự liên quan đến xuất khẩu GPU Nvidia trái phép những tháng gần đây. Trung tâm Nghiên cứu An ninh Mỹ mới (Center for a New American Security) ước tính rằng chỉ riêng trong năm 2024, đã có từ 10.000 đến vài trăm nghìn chip AI bị buôn lậu vào Trung Quốc.

“Trong thế giới ngày nay, tôi cảm thấy có rất nhiều cách để tiếp cận GPU Nvidia bất hợp pháp. Bạn có thể xây trung tâm dữ liệu trên toàn cầu. Bạn có thể dùng công ty vỏ bọc để mua GPU Nvidia. Rất khó để Nvidia theo dõi và thực hiện kiểm tra thẩm định”, Ray Wang cho hay.

Một phát ngôn viên của Nvidia nói với kênh CNBC rằng quy trình xuất khẩu của chính phủ Mỹ là nghiêm ngặt và toàn diện.

“Ngay cả việc bán các sản phẩm thế hệ cũ trên thị trường thứ cấp cũng phải chịu sự kiểm tra và xem xét nghiêm ngặt. Trong khi hàng triệu GPU bị kiểm soát vẫn đang được sử dụng tại các doanh nghiệp, hộ gia đình và trường học, chúng tôi sẽ tiếp tục hợp tác với chính phủ và khách hàng để đảm bảo không xảy ra buôn lậu hàng cũ”, phát ngôn viên của Nvidia nói.

Ông Trump làm suy yếu chiến dịch Gatekeeper

Tuy nhiên, đúng vào ngày 8.12 mà các công tố viên liên bang Mỹ tuyên bố mở cuộc điều tra, Tổng thống Donald Trump đã đăng bài viết trên mạng xã hội có thể làm suy yếu toàn bộ chiến dịch này.

Ông Trump viết trên tài khoản Truth Social rằng Mỹ sẽ cho phép xuất khẩu Nvidia H200 - loại GPU mạnh nhất bị thu giữ trong chiến dịch Gatekeeper - sang Trung Quốc, với điều kiện chính phủ Mỹ nhận được 25% doanh thu từ các giao dịch này. Tổng thống Trump cũng nhấn mạnh rằng các chip AI tiên tiến nhất của Nvidia là Blackwell và Rubin vẫn chưa được phép xuất khẩu.

Chiến dịch Gatekeeper dẫn đến việc bắt giữ hai doanh nhân và lời nhận tội từ một người đàn ông ở thành phố Houston (bang Texas) cùng công ty của ông về việc buôn lậu chip AI tiên tiến. Thế nhưng, tuyên bố từ Tổng thống Trump đã gây xáo trộn vụ án, khiến các công tố viên Mỹ gặp khó khăn để chứng minh rằng việc buôn lậu những chip AI tương tự là mối nguy hại cho an ninh quốc gia. Luật sư bào chữa cho những người bị buộc tội đã nhanh chóng nắm bắt cơ hội này.

Trong một hồ sơ tòa án, luật sư bào chữa viết rằng: “Tổng thống đã bác bỏ tuyên bố đó khi ông thông báo rằng Mỹ sẽ cho phép xuất khẩu Nvidia H200 - loại GPU mạnh nhất bị thu giữ trong vụ án này - sang Trung Quốc”.

Một số chuyên gia cho rằng việc buôn lậu ngay cả các chip AI cao cấp nhất của Nvidia vào Trung Quốc sẽ tiếp tục.

“Tôi không tin rằng việc buôn lậu sẽ dừng lại. Hiện chưa rõ việc mở cửa xuất khẩu H200 có đủ đáp ứng nhu cầu chip AI của Trung Quốc hay không. Nhu cầu tính toán mà chúng ta thấy trên toàn cầu đang tăng tốc và tôi tin rằng điều này cũng sẽ xảy ra tại Trung Quốc”, Ray Wang nhấn mạnh.

Sơn Vân

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/ong-trump-lam-suy-yeu-chien-dich-my-chan-mang-luoi-buon-lau-gpu-nvidia-sang-trung-quoc-243098.html