Hình ảnh tòa nhà văn phòng hành chính Eisenhower, gần Nhà Trắng, được chụp vào ngày 9/4. Ảnh: Getty.
Tổng thống Donald Trump đã kín đáo thúc đẩy kế hoạch sơn một tòa nhà văn phòng liên bang mang kiến trúc cầu kỳ nằm cạnh Nhà Trắng bằng loại “sơn ma thuật có silicate”. Tuy nhiên, trước thềm cuộc bỏ phiếu quan trọng về việc thay đổi ngoại thất công trình này, một hội đồng chuyên gia cảnh báo loại sơn nói trên có thể không tương thích với lớp đá granite bên ngoài của Tòa nhà Văn phòng Điều hành Eisenhower.
Ông Trump, người dành nhiều thời gian trong nhiệm kỳ hai để định hình Nhà Trắng và Washington theo gu thẩm mỹ riêng, đang đề xuất sơn tòa nhà lịch sử này thành màu trắng sáng.
Ủy ban Mỹ thuật (Commission of Fine Arts) – cơ quan giám sát các thay đổi đối với công trình liên bang và hiện có nhiều thành viên trung thành với ông Trump – dự kiến sẽ xem xét và đưa ra ý kiến lần đầu về kế hoạch này trong tuần tới.
Các bản phối cảnh gửi lên ủy ban cho thấy hai phương án: một là sơn trắng toàn bộ tòa nhà, hai là sơn trắng phần thân trên nhưng giữ nguyên lớp đá granite ở tầng hầm và tầng hầm nằm dưới tầng hầm chính.
Trong tài liệu gửi trước cuộc họp, Nhà Trắng cho rằng công trình hiện tại “hầu như đã bị bỏ bê kể từ khi hoàn thành vào cuối thế kỷ 19”, đồng thời chỉ ra các vết ố trên đá granite, trầy xước và nứt vỡ do “nhiều năm bảo trì ngoại thất kém hoặc gần như không có, cùng sự thờ ơ”.
Tuy nhiên, hai tổ chức bảo tồn di sản đang phản đối kế hoạch của ông Trump cảnh báo việc xúc tiến dự án sơn sửa là bất hợp pháp, đồng thời cho rằng loại sơn này thực tế sẽ không hiệu quả trên bề mặt tòa nhà.
Sau khi ông Trump nêu ý tưởng sơn tòa nhà trong một cuộc phỏng vấn với Fox News hồi tháng 11 năm ngoái, hai tổ chức Liên đoàn Bảo tồn DC và Di sản Văn hóa đã đệ đơn kiện lên Tòa án Liên bang khu vực Columbia, yêu cầu ngăn ông Trump và các quan chức liên bang thực hiện bất kỳ thay đổi nào cho đến khi hoàn tất quy trình đánh giá tiêu chuẩn.
Theo tài liệu CNN tiếp cận được, ông Trump từng cho rằng loại “sơn ma thuật” này sẽ “gia cố đá, ngăn nước thấm vào, chống ố bẩn, dễ thi công và hiếm khi phải sơn lại”.
Để phản biện, các nhóm bảo tồn đã tập hợp 25 chuyên gia giấu tên – những người từng giám sát các dự án trùng tu lớn sử dụng sơn silicate khoáng trên một số công trình đá nổi tiếng nhất nước Mỹ, bao gồm Nhà Trắng và Điện Capitol Mỹ. Một số chuyên gia khác từng trực tiếp tới các nhà máy sản xuất sơn silicate ở nước ngoài để được đào tạo cách sử dụng sản phẩm này.
Kết luận của nhóm chuyên gia cho rằng “sơn silicate khoáng không phù hợp để sử dụng trên đá granite”, bởi loại đá này không tạo liên kết hóa học với loại sơn nói trên.
Họ nhấn mạnh rằng nếu phải sơn lót trước, bề mặt granite có thể chịu “tổn hại vĩnh viễn”, còn lớp sơn sẽ “không làm đá granite bền hơn hay cải thiện độ ổn định kết cấu”.
Ngoài ra, sơn cũng không thể ngăn vết ố, và các chuyên gia cho rằng vết bẩn “nhiều khả năng sẽ hiện rõ hơn trên lớp sơn so với trên bề mặt granite hiện tại”.
Một bộ tài liệu trình chiếu do tổ chức Di sản Văn hóa chuẩn bị và gửi cho chính quyền Trump đã đưa ra các giải pháp thay thế để nâng cấp công trình, bao gồm chương trình vệ sinh đạt chuẩn bảo tồn, phục hồi các chi tiết sắt mỹ thuật, lắp hệ thống chiếu sáng mới, dán phim cửa sổ để làm sáng mặt tiền và cải tạo cảnh quan xung quanh.
Thách thức pháp lý của các nhóm bảo tồn lập luận rằng chính quyền ông Trump không thể tiến hành sơn tòa nhà nếu chưa hoàn tất các đánh giá bắt buộc về môi trường và bảo tồn lịch sử. Việc bỏ qua các quy trình đó có thể dẫn đến thiệt hại không thể đảo ngược.
Hoàn thành vào năm 1888, Tòa nhà Eisenhower ban đầu là nơi đặt trụ sở của các bộ Ngoại giao, Chiến tranh và Hải quân Mỹ. Hiện nay, nơi đây là không gian văn phòng phụ trợ cho đội ngũ của Tổng thống, bao gồm Văn phòng Phó Tổng thống, Hội đồng An ninh Quốc gia và Văn phòng Quản lý và Ngân sách.
Bên trong tòa nhà có 553 căn phòng trang trí cầu kỳ với mạ vàng, lan can cầu thang bằng đồng, gạch vẽ tay, đồ gỗ chạm khắc, mái vòm kính màu và các chi tiết gang đúc tinh xảo.
Tuy nhiên, phong cách Pháp đặc biệt của công trình này đã gây tranh cãi ngay từ khi mới xây. Việc thi công kéo dài khoảng 17 năm, và khi hoàn tất, phong cách kiến trúc này đã không còn được ưa chuộng. Theo Nhà Trắng thời ông Joe Biden, kiệt tác của kiến trúc sư Alfred Mullett từng bị nhiều người thời Victoria xem như “một lời nhắc nhở đáng xấu hổ về những xu hướng kiến trúc thất thường trong quá khứ”.
Các hướng dẫn viên dẫn khách tham quan khu phức hợp Nhà Trắng cũng thường trích dẫn nhà văn Mark Twain, người được cho là từng gọi đây là “tòa nhà xấu xí nhất nước Mỹ”.
Theo CNN
Huyền Chi