Trong cuộc phỏng vấn với Reuters ngày 14/1, Tổng thống Mỹ Donald Trump nhận xét rằng Tổng thống Nga Vladimir Putin đã sẵn sàng khép lại cuộc chiến vốn đã kéo dài gần 4 năm, trong khi người đồng cấp Ukraine Volodymyr Zelensky tỏ ra dè dặt hơn.
“Tôi nghĩ ông ấy (Tổng thống Nga) sẵn sàng đạt được thỏa thuận. Tôi cho rằng Ukraine thì chưa sẵn sàng để đi đến thỏa thuận,” ông Trump cho biết.
Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. Ảnh: Nhà Trắng
Khi được hỏi vì sao các cuộc đàm phán do Mỹ dẫn dắt vẫn chưa thể giải quyết cuộc xung đột trên bộ lớn nhất châu Âu kể từ Thế chiến II, Tổng thống Trump đáp ngắn gọn: “Ông Zelensky”.
Trả lời câu hỏi vì sao ông tin rằng ông Zelensky đang trì hoãn tiến trình đàm phán, ông Trump không giải thích thêm, chỉ nói: “Tôi chỉ nghĩ rằng ông ấy đang gặp khó khăn trong việc đạt được thỏa thuận”.
Ông chủ Nhà Trắng cũng khẳng định sẵn sàng gặp ông Zelensky bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) tại Davos, Thụy Sĩ vào tuần tới nếu nhà lãnh đạo Ukraine có mặt, song cho biết ông chưa có kế hoạch cụ thể.
Ukraine chưa bình luận về phát biểu của Tổng thống Trump
Theo Reuters, những bình luận của Tổng thống Mỹ cho thấy sự thất vọng ngày càng gia tăng của ông đối với Tổng thống Ukraine. Hai nhà lãnh đạo này từ lâu đã có mối quan hệ nhiều biến động, dù các tương tác giữa họ dường như đã được cải thiện trong năm đầu tiên ông Trump trở lại cầm quyền.
Trước đó, ông Trump từng gọi ông Zelensky là “một nhà độc tài không thông qua bầu cử” và cho rằng nhà lãnh đạo Ukraine “không có quân bài nào” trong cuộc xung đột cũng như trên bàn đàm phán với Nga. “Ngay từ ngày đầu tiên ông ấy đã không có quân bài nào rồi. Ông ấy chỉ có một thứ duy nhất - Donald Trump,” ông nói với New York Times ngày 11/1.
Cũng trong cuộc phỏng vấn với Reuters, Tổng thống Trump cho biết ông không nắm được thông tin về khả năng Đặc phái viên Steve Witkoff và cố vấn Jared Kushner sẽ sớm tới Nga như Bloomberg đưa tin.
Về phía Nga, Ngoại trưởng Sergey Lavrov cùng ngày xác nhận Moscow sẵn sàng tiếp tục liên lạc với Tổng thống Mỹ và các đặc phái viên cấp cao của ông liên quan đến việc giải quyết xung đột. Giới chức Moscow đã nhiều lần tuyên bố rằng họ ưu tiên chấm dứt chiến sự bằng con đường ngoại giao, song sẽ tiếp tục sử dụng biện pháp quân sự nếu các mục tiêu cốt lõi không thể đạt được bằng phương thức này.
Tháng trước, Tổng thống Mỹ Donald Trump tiết lộ rằng một thỏa thuận hòa bình giữa Nga và Ukraine đã “hoàn thành 95%”. Bản dự thảo ban đầu gồm 28 điểm đã bị Ukraine và các đồng minh châu Âu chỉ trích là có lợi cho Moscow, sau đó được rút xuống còn 20 điểm. Tuy nhiên, nhiều vấn đề then chốt vẫn chưa được các bên giải quyết thỏa đáng, liên quan đến vấn đề lãnh thổ, các bảo đảm an ninh và nhà máy điện hạt nhân.
Đầu tháng này, tại hội nghị thượng đỉnh "Liên minh những nước sẵn sàng hành động” ở Paris, Pháp, các đối tác của Ukraine đã nhất trí về những “bảo đảm mạnh mẽ” và “có giá trị pháp lý ràng buộc” nhằm bảo đảm an ninh cho Kiev hậu xung đột. Trong đó, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Anh Keir Starmer đã ký một tuyên bố về ý định triển khai lực lượng đa quốc gia tại Ukraine khi xung đột kết thúc.
Ngay sau đó, giới chức Nga đã chỉ trích kế hoạch này. Người phát ngôn Bộ Ngoại Nga cảnh báo Moscow sẽ coi mọi động thái triển khai quân đội phương Tây tại Kiev là một "sự can thiệp từ bên ngoài" và là "mục tiêu quân sự hợp pháp".
Đỗ Thảo