Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình chào đón Tổng thống Mỹ Donald Trump tại lễ đón ở Bắc Kinh ngày 9-11-2017. Ảnh: Getty Images
Theo lịch trình, ông Trump sẽ tới Bắc Kinh ngày 14-5 và tiến hành hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Xi Jinping trong hai ngày 14, 15-5. Đây là chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của ông Trump kể từ năm 2017 và cũng là lần đầu tiên trong gần một thập kỷ có một tổng thống Mỹ công du Bắc Kinh. Phát biểu trước khi rời Washington, ông Trump cho biết sẽ có một "cuộc trao đổi dài" với ông Tập về vấn đề Iran cùng nhiều chủ đề khác. Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định Washington không cần sự hỗ trợ của Bắc Kinh trong hồ sơ Iran và nhấn mạnh Mỹ sẽ giải quyết vấn đề này "bằng biện pháp hòa bình hoặc theo cách khác".
Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh quan hệ Mỹ - Trung tiếp tục tồn tại nhiều bất đồng sâu sắc liên quan thương mại, công nghệ và cạnh tranh địa chính trị. Dù vậy, cả hai bên đều phát tín hiệu mong muốn duy trì ổn định quan hệ nhằm tránh nguy cơ đối đầu leo thang.
Bắc Kinh đã siết chặt an ninh trước thềm hội nghị thượng đỉnh. Cảnh sát tăng cường kiểm soát tại các nút giao thông lớn, ga tàu điện ngầm và khu vực quanh những khách sạn nơi phái đoàn Mỹ lưu trú. Một số tuyến đường bị phong tỏa, trong khi nhiều thiết bị an ninh bổ sung được triển khai tại thủ đô Trung Quốc.
Theo Nhà Trắng, tháp tùng ông Trump lần này có nhiều lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ, trong đó có Giám đốc điều hành Tesla Elon Musk và Giám đốc điều hành Apple Tim Cook. Điều này cho thấy hợp tác và cạnh tranh công nghệ, đặc biệt trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), sẽ là nội dung trọng tâm trong các cuộc thảo luận. Giới chuyên gia nhận định Mỹ và Trung Quốc đều lo ngại AI có thể bị lợi dụng cho các hoạt động tấn công mạng, phát triển vũ khí sinh học hoặc phá hoại hạ tầng trọng yếu. Vì vậy, hai bên nhiều khả năng sẽ trao đổi về các cơ chế kiểm soát rủi ro, trong đó có khả năng thiết lập đường dây nóng xử lý khủng hoảng liên quan AI.
Ngoài công nghệ, thương mại cũng là chủ đề then chốt. Các quan chức hai nước đã bắt đầu tiếp xúc kinh tế - thương mại cấp cao tại Hàn Quốc nhằm chuẩn bị cho hội đàm giữa hai nhà lãnh đạo. Theo nhiều nguồn tin, Washington và Bắc Kinh đang xem xét khả năng thành lập "Hội đồng Thương mại Mỹ - Trung" và "Hội đồng Đầu tư" song phương để thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực hàng không, năng lượng và nông nghiệp. Một nội dung đáng chú ý khác là khả năng gia hạn thỏa thuận "đình chiến" thương mại mà hai bên đạt được năm ngoái sau thời gian dài căng thẳng thuế quan. Trung Quốc hiện vẫn nắm lợi thế lớn về đất hiếm, trong khi Mỹ tiếp tục duy trì các biện pháp kiểm soát xuất khẩu chip và công nghệ cao sang Trung Quốc. Bên cạnh đó, vấn đề Đài Loan tiếp tục là "lằn ranh đỏ" trong quan hệ song phương.
Nhiều chuyên gia cho rằng khó kỳ vọng các đột phá lớn sau cuộc gặp lần này. Tuy nhiên, nếu hai bên có thể duy trì đối thoại, kiểm soát bất đồng và thiết lập thêm các cơ chế hợp tác thực chất, chuyến công du của ông Trump vẫn có thể tạo nền tảng quan trọng cho quan hệ Mỹ - Trung trong những năm tới.
B.NGÂN