Oracle đầu tư 50 tỉ USD càng làm tăng nỗi lo bong bóng AI

6 giờ trướcBài gốc

Nỗi lo bong bóng trí tuệ nhân tạo ngày càng lớn

Trong khi Amazon gây xôn xao với tin đồn đầu tư vào OpenAI, Oracle Corp. lại tiếp tục khuấy đảo thị trường với tuyên bố huy động tới 50 tỉ USD trong năm nay để dồn lực cho hạ tầng đám mây và trung tâm dữ liệu AI. Phản ứng ban đầu của thị trường là một cú sốc ngắn hạn: cổ phiếu Oracle giảm 3% trong phiên giao dịch trước giờ mở cửa, trước khi phục hồi nhẹ vào cuối ngày. Tuy nhiên, đằng sau sự phục hồi kỹ thuật đó là một bức tranh ảm đạm hơn nhiều: giá trị vốn hóa của Oracle đã "bay hơi" gần 460 tỉ USD, tương đương mức giảm 50% kể từ đỉnh cao tháng 9.2025.

Sự kiện Oracle chấp nhận gánh thêm nợ và bán mình (bán cổ phần) để chạy đua vũ trang công nghệ không chỉ là câu chuyện nội bộ doanh nghiệp. Nó đặt ra một dấu hỏi lớn cho toàn ngành: Phải chăng niềm tin mù quáng vào lợi nhuận AI đang dần tan vỡ, khi các nhà đầu tư bắt đầu nhận ra cái giá phải trả cho "trí tuệ nhân tạo" là những khoản nợ khổng lồ và dòng tiền âm kéo dài hàng thập kỷ?

"Bán máu" để nuôi giấc mơ AI

Động thái huy động vốn của Oracle được ví như một canh bạc "tất tay" (all-in) điển hình. Theo tuyên bố mới nhất, tập đoàn này dự kiến huy động từ 45 đến 50 tỉ USD trong năm 2026 thông qua sự kết hợp phức tạp giữa phát hành trái phiếu và bán cổ phần. Cụ thể, Oracle sẽ phát hành trái phiếu bằng đồng USD với các kỳ hạn trải dài từ 3 - 40 năm, đồng thời bán ra lượng cổ phiếu phổ thông và chứng khoán chuyển đổi trị giá lên tới 20 tỉ USD. Mục đích của "núi tiền" này rất rõ ràng: đáp ứng cơn khát hạ tầng đám mây của những khách hàng VIP như OpenAI, Meta, Nvidia, TikTok và xAI.

Tuy nhiên, nghịch lý nằm ở chỗ: dù sở hữu danh sách khách hàng "trong mơ" và nhu cầu thị trường bùng nổ, sức khỏe tài chính của Oracle lại đang phát đi những tín hiệu báo động đỏ. Việc mở rộng ồ ạt các trung tâm dữ liệu AI đã đẩy dòng tiền tự do (free cash flow) của tập đoàn vào vùng âm, và xu hướng này được dự báo sẽ kéo dài dai dẳng đến tận năm 2030. Điều này có nghĩa là trong ít nhất 4 năm tới, Oracle sẽ "đốt" nhiều tiền hơn là kiếm được. .

Chính viễn cảnh "làm không đủ ăn" này đã khiến giới đầu tư trái phiếu - những người vốn dĩ thận trọng hơn nhiều so với dân chơi cổ phiếu - bắt đầu lo ngại. Lần huy động 18 tỉ USD vào tháng 9.2025 của Oracle, dù là một trong những thương vụ lớn nhất năm, nay đã suy yếu trên thị trường thứ cấp. Chi phí hoán đổi rủi ro tín dụng (CDS) của Oracle tăng lên, phản ánh nỗi sợ hãi về khả năng trả nợ của tập đoàn khi gánh nặng nợ nần ngày càng chồng chất. Việc trái phiếu kỳ hạn 40 năm của Oracle phải chịu mức lãi suất cao hơn khoảng 2,25 điểm phần trăm so với trái phiếu kho bạc Mỹ cho thấy các chủ nợ đang đòi hỏi một phần bù rủi ro cao hơn để nắm giữ "giấc mơ AI" của Larry Ellison.

Rõ ràng, thị trường không nghi ngờ sự tồn tại của công nghệ AI, nhưng họ đang nghi ngờ khả năng sinh lời từ nó. Việc cổ phiếu Oracle giảm tới 50% từ đỉnh tháng 9.2025 là minh chứng đanh thép nhất cho thấy sự kiên nhẫn của phố Wall đã chạm đáy. Nhà đầu tư không còn muốn nghe về những cam kết doanh thu tỉ đô trong tương lai xa vời; họ đang nhìn vào bảng cân đối kế toán đầm đìa nợ nần của hiện tại và cảm thấy run sợ.

Sự hoài nghi về "bong bóng" lợi nhuận

Để có tiền "nuôi" các cỗ máy server ngốn điện, Oracle buộc phải hy sinh yếu tố con người. Theo báo cáo từ CIO, tập đoàn này đang lên kế hoạch cắt giảm từ 20.000 đến 30.000 nhân sự. Đây là một con số khổng lồ, cho thấy sự tàn khốc của cuộc chuyển dịch công nghệ: con người bị sa thải để nhường chỗ cho ngân sách mua chip và xây dựng trung tâm dữ liệu. Động thái này, kết hợp với việc Oracle phải bán bớt một số mảng hoạt động kinh doanh, cho thấy tập đoàn đang phải "giật gấu vá vai", bán tài sản và cắt giảm chi phí vận hành tối đa để duy trì cuộc đua.

Sự kiện cổ phiếu Oracle giảm 3% trong phiên tiền thị trường ngay khi tin tức huy động vốn được tung ra, dù sau đó có phục hồi nhẹ 2,36%, phản ánh tâm lý "chim sợ cành cong" của nhà đầu tư. Họ lo ngại việc pha loãng cổ phiếu (do phát hành thêm 20 tỉ USD cổ phiếu mới) và gánh nặng trả lãi vay sẽ ăn mòn lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu (EPS) trong nhiều năm tới.

Đáng chú ý hơn, báo cáo còn chỉ ra rằng các ngân hàng Mỹ đang bắt đầu "rút lui" khỏi việc đầu tư vào việc mở rộng trung tâm dữ liệu AI của Oracle. Khi các ngân hàng - những kẻ nắm giữ túi tiền của nền kinh tế - bắt đầu e ngại, đó là dấu hiệu cho thấy rủi ro của bong bóng AI đã trở nên hữu hình. Cam kết trị giá 300 tỉ USD để cho OpenAI thuê máy chủ là một con số ấn tượng trên mặt báo, nhưng nó cũng là một "con tin" khổng lồ. Nếu OpenAI không thành công, hoặc nếu bong bóng AI vỡ trước năm 2030, Oracle sẽ ôm trọn một hệ thống hạ tầng đắt đỏ nhưng không sinh ra tiền, cùng với khoản nợ 50 tỉ USD vừa vay thêm.

Tựu trung lại, sự sụt giảm giá trị vốn hóa của Oracle và phản ứng dè dặt của thị trường không đồng nghĩa với việc AI đã chết. Nhu cầu từ Meta, Nvidia hay OpenAI vẫn là thật. Tuy nhiên, "tuần trăng mật" giữa nhà đầu tư và các công ty AI đã kết thúc. Thị trường giờ đây không còn định giá doanh nghiệp dựa trên những giấc mơ công nghệ hay những từ khóa thông minh. Họ đang định giá dựa trên rủi ro nợ công, dòng tiền âm và khả năng thanh khoản. Cú giảm điểm và nỗ lực huy động vốn trong tuyệt vọng của Oracle là lời cảnh báo rằng: Trong kỷ nguyên AI, ranh giới giữa người tiên phong vĩ đại và kẻ phá sản vĩ đại là vô cùng mong manh.

Bùi Tú

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/oracle-dau-tu-50-ti-usd-cang-lam-tang-noi-lo-bong-bong-ai-245664.html