Ðột phá vào hạ tầng giao thông

2 giờ trướcBài gốc

Hạ tầng - một trong 3 khâu đột phá chiến lược - đang mở ra không gian phát triển mới, tạo nền tảng cho Thủ đô phát triển toàn diện, bền vững trong giai đoạn 2025 - 2030 và những năm tiếp theo.

Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc kiểm tra tiến độ thi công công trình cầu Hồng Hà. Ảnh: Quang Thái

Ưu tiên đầu tư mạnh mẽ cho đường sắt đô thị

Sau hàng thập niên nỗ lực, đến nay Hà Nội mới chỉ hoàn thành và đưa vào khai thác 21,5km đường sắt đô thị, gồm 13km tuyến Cát Linh - Hà Đông và 8,5km đoạn trên cao tuyến Nhổn - Ga Hà Nội. Trong bối cảnh đó, mục tiêu hoàn thành 96,8km đường sắt đô thị vào năm 2030 mà Thành phố đặt ra được đánh giá là thách thức rất lớn.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, ngay trong quý IV-2025, UBND thành phố Hà Nội đã liên tiếp khởi công các dự án đường sắt đô thị số 2 (đoạn Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo) và tuyến số 5 (Văn Cao - Ngọc Khánh - Láng - Hòa Lạc). Trong đó, tuyến số 2 Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo giữ vai trò then chốt trong mạng lưới 15 tuyến đường sắt đô thị của Hà Nội, kết nối trung tâm chính trị Ba Đình, vùng lõi lịch sử Hoàn Kiếm với khu phát triển mới phía Bắc, đồng thời liên thông với các tuyến số 1, 3 và 5 trong tương lai.

Giai đoạn đầu, tuyến có chiều dài gần 11km. Trong giai đoạn tiếp theo, tuyến sẽ kéo dài đến sân bay quốc tế Nội Bài, hình thành trục giao thông công cộng “xương sống”, thúc đẩy giao thương, du lịch và phát triển kinh tế Thủ đô.

Trong khi đó, tuyến số 5 Văn Cao - Ngọc Khánh - Láng - Hòa Lạc dài 39,585km, được xác định là “xương sống” của khu vực phía Tây, kết nối trung tâm chính trị - hành chính Ba Đình với đô thị vệ tinh Hòa Lạc, góp phần giảm tải áp lực giao thông, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội và hình thành cấu trúc đô thị đa cực, hiện đại.

Ngoài hai tuyến vừa được khởi công, Ban quản lý Đường sắt đô thị Hà Nội (MRB) đang chỉ đạo, đôn đốc các nhà thầu tập trung đẩy nhanh tiến độ gói thầu CP03 (hầm và ga ngầm) của tuyến đường sắt đô thị 3.1 đoạn Nhổn - Ga Hà Nội. Đến nay, máy đào hầm TBM số 2 mang tên “Táo bạo” đã đến ga S11 - Văn Miếu, đánh dấu thêm một cột mốc quan trọng trong quá trình thi công đoạn ngầm của dự án. Song song với khoan hầm, việc đúc và lắp đặt vỏ hầm được triển khai đồng bộ, đáp ứng yêu cầu tiến độ để hai máy TBM có thể hoạt động liên tục. Toàn bộ 3.497/3.497 vòng vỏ hầm đã được đúc, bảo đảm cung ứng đầy đủ cho thi công. Sau khi khoan xong hầm và thi công xong kết cấu ga, nhà thầu sẽ lắp đặt thiết bị, thử nghiệm tích hợp, dự kiến đưa toàn tuyến vào khai thác năm 2027.

Cùng với đó, MRB cùng các sở, ngành, đơn vị liên quan cũng đang nghiên cứu đầu tư kéo dài tuyến đường sắt đô thị 2A Cát Linh - Hà Đông lên Xuân Mai; kéo dài tuyến 3.1 Nhổn - Ga Hà Nội đến Hoàng Mai và một số tuyến khác...

Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty TNHH một thành viên Đường sắt Hà Nội (Hanoi Metro) Khuất Việt Hùng nhận định: “Khi đầu tư phát triển đường sắt đô thị, chuyển đổi được 50 - 70% nhu cầu đi lại sang phương tiện thân thiện môi trường, lượng nhiên liệu tiêu thụ và phát thải ô nhiễm từ hoạt động giao thông giảm đáng kể. Đường sắt đô thị còn là động lực quan trọng để phát triển mô hình đô thị trên nền tảng giao thông công cộng (TOD), tức là phát triển đô thị mật độ cao với các hoạt động kinh tế - xã hội tập trung quanh nhà ga. Khi đó, người dân có thể đi bộ trong phạm vi 800m - 1km quanh ga, giảm đáng kể nhu cầu sử dụng phương tiện cá nhân. Đây chính là vai trò quan trọng của mạng lưới đường sắt đô thị trong quá trình phát triển và chuyển đổi xanh giao thông, đồng thời thúc đẩy chuyển đổi xanh cho toàn bộ đời sống đô thị”.

Phó Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội Lê Trung Hiếu cho biết, với tầm nhìn dài hạn, Hà Nội dự kiến dành gần 1,4 triệu tỷ đồng (tương đương khoảng 53 tỷ USD) để giải “bài toán” ùn tắc giao thông. Trong đó, điểm nhấn cốt lõi của chiến lược là ưu tiên đầu tư mạnh mẽ cho đường sắt đô thị. Chiến lược đầu tư trọng điểm này không chỉ là một giải pháp kỹ thuật mà còn là một quyết định mang tính chiến lược. Dù chi phí ban đầu khổng lồ, song hiệu quả lâu dài mang lại rất rõ ràng, bao gồm: Giảm thiểu thiệt hại kinh tế do ùn tắc giao thông (ước tính hàng tỷ USD mỗi năm); tăng năng suất lao động do thời gian di chuyển được rút ngắn. Quan trọng nhất là môi trường đầu tư được cải thiện rõ ràng, góp phần nâng cao vị thế đô thị của Hà Nội trên trường quốc tế.

Tạo nền tảng cho sự bứt phá của Thủ đô

Nếu như đường sắt đô thị được coi là “xương sống” trong quy hoạch phát triển giao thông bền vững thì các dự án cầu vượt sông, đường vành đai, đường hướng tâm... lại đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc kết nối liên vùng, giảm áp lực giao thông, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội và phân bổ lại mật độ dân cư...

Cũng trong năm 2025, Thành phố Hà Nội đã lần lượt khởi công 7 cầu vượt sông Hồng; khởi công dự án đầu tư xây dựng hầm chui tại nút giao Cổ Linh, phường Long Biên... Đặc biệt, Dự án đầu tư Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng được khởi công ngày 19-12-2025 là dự án có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mang tầm vóc chiến lược đối với sự phát triển lâu dài của Thủ đô. Dự án được triển khai nhằm phát triển hoàn thiện hệ thống hạ tầng giao thông, thúc đẩy phát triển không gian đô thị dọc hai bên bờ sông, nâng cao chất lượng đô thị trung tâm Thủ đô. Khi hoàn thành, Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng sẽ không chỉ là một công trình giao thông, mà còn hình thành không gian văn hóa, sinh thái, cảnh quan hiện đại; bảo đảm an toàn phòng, chống lũ; góp phần tái thiết đô thị, nâng cao chất lượng sống của nhân dân, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội, đóng góp quan trọng vào mục tiêu tăng trưởng 11% giai đoạn 2026 - 2030.

Theo nhiều chuyên gia, một trong những dấu ấn nổi bật trong bức tranh tổng thể nhiều gam màu sáng giai đoạn vừa qua là trong bối cảnh nguồn lực ngân sách còn hạn chế, Thành phố đã huy động được nhiều nguồn lực tham gia đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng giao thông. Ví dụ như trong 7 cây cầu vượt sông Hồng vừa khởi công, có 3 dự án được đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), gồm cầu Hồng Hà và Mễ Sở trên tuyến Vành đai 4 - Vùng Thủ đô theo hợp đồng BOT (xây dựng - kinh doanh - chuyển giao); cầu Trần Hưng Đạo theo hợp đồng BT (xây dựng - chuyển giao). Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng với tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 855.000 tỷ đồng cũng được triển khai theo phương thức PPP. Việc đa dạng hóa các hình thức đầu tư (công, PPP, ODA, xã hội hóa) trong phát triển hạ tầng giao thông có ý nghĩa chiến lược, giúp huy động tối đa nguồn lực xã hội, giảm áp lực cho ngân sách nhà nước, và đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm.

Song song với đó, Thành phố đang nỗ lực đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng giao thông kết nối các vùng động lực và hành lang phát triển, đặc biệt tại các cửa ngõ như Vành đai 4 - Vùng Thủ đô, khép kín Vành đai 1, Vành đai 2, Vành đai 2,5, Vành đai 3, Vành đai 3,5... và các tuyến đường hướng tâm như dự án cải tạo, nâng cấp quốc lộ 6 đoạn Ba La - Xuân Mai, dự án cải tạo, nâng cấp quốc lộ 1A đoạn Văn Điển - Ngọc Hồi...

Đột phá về hạ tầng là khâu đột phá thứ 3 trong 3 khâu đột phá chiến lược đã được Đảng bộ thành phố Hà Nội đề ra trong giai đoạn 2025 - 2030 nhằm phát triển hệ thống hạ tầng hiện đại, thông minh và kết nối, tạo nền tảng vật chất cho sự bứt phá của Thủ đô trong thời kỳ mới. Các dự án nói trên chính là nhằm từng bước cụ thể hóa mục tiêu xây dựng mạng lưới giao thông đồng bộ, tích hợp liên vùng và quốc tế, gắn với tầm nhìn dài hạn về quy hoạch đô thị, nông thôn và phát triển bền vững.

Lương Ninh Giang

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/ot-pha-vao-ha-tang-giao-thong-733725.html