Ngày 29 tháng Cháp, con đường dẫn vào thôn Pá Ó nhộn nhịp hơn thường lệ. Những túi hàng được chở về theo từng chuyến xe máy, tiếng người dân chào hỏi rôm rả. Trên các triền đồi, đào bắt đầu bung nở, sắc hồng nổi bật giữa nền trời thời điểm cuối năm. Trong mỗi căn nhà sàn, bà con tất bật dọn dẹp, chuẩn bị bữa cơm tất niên.
Người dân thôn Pá Ó trang trí nhà cửa đón tết
Được ngồi quây quần trong căn nhà ấm lửa cùng gia đình anh Triệu Tiến Hợi thưởng thức bữa cơm tất niên những ngày cuối năm, chúng tôi cảm nhận rõ sự chân tình, mộc mạc gửi gắm trong từng món ăn của người dân nơi đây.
Mâm cơm ngày tết của đồng bào dân tộc Dao thôn Pá Ó chủ yếu là những sản vật do chính tay người dân làm ra như thịt lợn đen tự nuôi, gà thả đồi, rau xanh trồng quanh nhà, cùng chum rượu ngô tự chưng cất từ hạt ngô trên nương; không cầu kỳ, không nhiều sơn hào hải vị, nhưng mỗi món ăn đều là kết tinh của cả một năm lao động cần mẫn, là thành quả của những ngày lên nương, xuống ruộng và cũng là niềm vui sum vầy ấm áp trong từng gia đình khi xuân về.
Không khí đủ đầy của mâm cơm ngày tết hôm nay khiến nhiều người cao tuổi trong thôn không khỏi nhớ về những năm tháng còn nhiều thiếu thốn. Bà Đặng Thị Múi (60 tuổi) nhớ lại: Trước đây, khi đời sống còn nhiều thiếu thốn, điện lưới chưa ổn định, phần lớn các gia đình chưa có tủ lạnh để bảo quản thực phẩm, việc đi lại ra chợ xã mất nhiều thời gian, bà con phải chủ động tích trữ thức ăn cho cả tháng. Mỗi dịp mổ lợn, thịt được chia thành từng tảng lớn, ướp muối kỹ rồi treo lên gác bếp để hong khói, vừa chống hỏng vừa dùng dần.
Không chỉ thịt, nhiều loại thực phẩm khác cũng được phơi khô hoặc muối chua để dự trữ, phòng khi mưa rét kéo dài, đường trơn trượt, việc đi lại bị gián đoạn. Những năm gần đây, khi điện lưới ổn định hơn, nhiều hộ đã sắm được tủ lạnh, việc mua bán thuận tiện hơn, bà con không còn phải tích trữ thực phẩm theo cách cũ. Bữa cơm ngày tết vì thế cũng tươi mới, đủ đầy hơn, phản ánh sự cải thiện từng bước trong đời sống.
Tạm biệt gia đình anh Hợi, chúng tôi ghé thăm gia đình ông Triệu Sinh Đường, Bí thư chi bộ, Trưởng thôn Pá Ó. Trong ngôi nhà ấm cúng, con gái ông cùng chị em trong thôn đang khéo léo may vá, chỉnh sửa lại những bộ trang phục truyền thống của người Dao để mặc trong những ngày đầu năm. Chị Triệu Thị Ngoan, con gái ông Đường chia sẻ: Mỗi dịp tết đến, chị em trong thôn lại mặc trang phục dân tộc để chụp ảnh lưu niệm, vừa tạo không khí vui tươi, vừa góp phần gìn giữ bản sắc.
Người dân thôn Pá Ó chuẩn bị trang phục dân tộc mặc dịp tết
Chia sẻ về đời sống của bà con trong thôn, ông Triệu Sinh Đường cho biết: Hiện thôn còn 46 hộ nghèo và 16 hộ cận nghèo. Dù đời sống đã có nhiều cải thiện so với trước đây nhưng tỷ lệ hộ nghèo vẫn còn cao, điều kiện sản xuất của người dân chưa thật sự thuận lợi. Hiện nay, bà con chủ yếu phát triển kinh tế từ trồng rừng với các loại cây như keo, bạch đàn, hồi…, một số hộ kết hợp chăn nuôi nhỏ lẻ để tăng thêm thu nhập. Để người dân vươn lên thoát nghèo bền vững, thời gian tới chúng tôi sẽ tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, vận động bà con chủ động phát triển kinh tế, khai thác hiệu quả tiềm năng sẵn có, từng bước nâng cao thu nhập, ổn định đời sống.
Niềm vui trong dịp tết năm nay của người dân thôn Pá Ó còn đến từ tuyến đường mới, từ thôn Làng Thẳm vào Pá Ó được đầu tư xây dựng cuối năm 2025. Tuyến đường dài 5 km, nối từ thôn Làng Thẳm đến 2 điểm trường của thôn, đến nay đã thi công được khoảng 30% khối lượng và dự kiến hoàn thành vào năm 2028. Dù chưa hoàn thiện toàn tuyến, nhưng những đổi thay bước đầu đã mang lại sự phấn khởi rõ rệt.
Chị Triệu Thị Lành cho biết: Trước đây, mỗi khi trời mưa, con đường vào thôn lầy lội, bùn đất bám kín bánh xe, mỗi chuyến đi chợ hay ra trung tâm xã, cả người lẫn xe đều lấm lem, việc vận chuyển hàng hóa gặp nhiều khó khăn, vất vả. Nay có đường mới, dù chưa hoàn thành nhưng việc đi lại giúp người dân như chúng tôi đi lại thuận tiện hơn, bà con có thể chở gạo, ngô, hoa hồi và các nông sản khác ra bán dễ dàng hơn, góp phần cải thiện thu nhập.
Xuân về trên Pá Ó, mang theo sắc đào, hơi ấm bếp lửa và cả niềm tin lặng lẽ mà bền bỉ của người dân nơi đây. Trong nhịp chuyển mình của bản nhỏ, Tết không chỉ là ngày đoàn tụ, mà còn là khởi đầu cho những hy vọng mới đang dần thành hình giữa núi rừng vùng cao.
CẨM TÚ