Các nhân viên an ninh Taliban đứng gác gần cửa khẩu biên giới Torkham giữa Afghanistan và Pakistan, ngày 27-2. Ảnh: Getty Images
Ngày 27-2, Bộ trưởng Quốc phòng Pakistan Khawaja Asif tuyên bố nước này đang tiến hành "chiến tranh công khai" với Afghanistan, trong bối cảnh xung đột giữa Islamabad và chính quyền Taliban tại Kabul leo thang nghiêm trọng. Trên mạng xã hội X, ông Asif cho biết Pakistan đã nỗ lực duy trì quan hệ bình thường thông qua các kênh ngoại giao trực tiếp và gián tiếp, song cho rằng những hành động mà Islamabad cáo buộc là gây hấn từ phía Afghanistan đã khiến "sự kiên nhẫn vượt quá giới hạn". Ông cáo buộc chính quyền Taliban dung dưỡng các phần tử khủng bố và để lãnh thổ Afghanistan bị sử dụng làm bàn đạp tấn công Pakistan.
Tuyên bố cứng rắn được đưa ra chỉ vài giờ sau khi Pakistan tiến hành các đợt không kích vào nhiều khu vực tại Afghanistan, bao gồm thủ đô Kabul, Kandahar và Paktia. Theo các nguồn tin an ninh Pakistan, chiến dịch mang tên "Ghazab Lil Haq" được phát động nhằm đáp trả các cuộc tấn công xuyên biên giới mà lực lượng Afghanistan thực hiện tối 26-2. Phía Pakistan cho biết các cuộc không kích đã phá hủy nhiều mục tiêu, trong đó có kho đạn và các vị trí cấp tiểu đoàn. Một số quan chức tuyên bố hàng chục tay súng Afghanistan đã thiệt mạng, đồng thời khẳng định quân đội Pakistan đủ năng lực bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ.
Trong khi đó, người phát ngôn chính quyền Taliban, ông Zabihullah Mujahid, xác nhận xảy ra các vụ nổ tại Kabul và lên án hành động của Pakistan là vi phạm chủ quyền. Bộ Quốc phòng Afghanistan cho biết lực lượng nước này đã tiến hành các đòn đáp trả dọc theo Đường Durand - đường biên giới do Anh vạch ra từ thế kỷ 19 và vẫn là vấn đề nhạy cảm giữa hai nước. Afghanistan tuyên bố đã tấn công các cơ sở quân sự Pakistan ở khu vực biên giới, thậm chí kiểm soát một số chốt tiền tiêu. Tuy nhiên, Islamabad bác bỏ thông tin này, gọi đó là "vô căn cứ" và khẳng định không để mất vị trí nào.
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif cùng ngày bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ đối với quân đội, nhấn mạnh các lực lượng vũ trang sẵn sàng đối phó mọi hành vi thù địch. Ông tuyên bố sẽ không có sự nhân nhượng nào trong việc bảo vệ an ninh và chủ quyền quốc gia. Theo các nguồn tin địa phương, giao tranh và pháo kích đã khiến nhiều khu vực biên giới rơi vào tình trạng căng thẳng cao độ. Một số báo cáo từ phía Afghanistan cho biết có dân thường bị thương gần cửa khẩu Torkham, nơi vốn là tuyến giao thương quan trọng giữa hai nước.
Biên giới Afghanistan - Pakistan phần lớn đã bị đóng cửa từ sau các cuộc đụng độ hồi tháng 10 năm ngoái khiến hơn 70 người thiệt mạng ở cả hai phía. Dù từng đạt được một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời, các vụ giao tranh lẻ tẻ vẫn tiếp diễn trong những tháng gần đây. Quan hệ giữa hai nước xấu đi đáng kể kể từ khi Taliban trở lại nắm quyền tại Afghanistan năm 2021. Islamabad nhiều lần cáo buộc Kabul không ngăn chặn các nhóm vũ trang chống Pakistan hoạt động từ lãnh thổ Afghanistan. Ngược lại, Taliban phủ nhận và cho rằng Pakistan đang đổ lỗi cho nước láng giềng về các vấn đề an ninh nội bộ.
Trước diễn biến leo thang nhanh chóng, cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại sâu sắc. Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres được cho là đang theo dõi sát tình hình và kêu gọi các bên tuân thủ luật pháp quốc tế, đặc biệt là luật nhân đạo, đồng thời đặt ưu tiên bảo vệ dân thường. Các nỗ lực trung gian hòa giải trước đó của một số quốc gia, trong đó có Qatar và Thổ Nhĩ Kỳ, chưa mang lại đột phá đáng kể do bất đồng sâu sắc về vấn đề an ninh và kiểm soát biên giới. Giới quan sát nhận định tuyên bố "chiến tranh công khai" của Islamabad đánh dấu bước leo thang nghiêm trọng nhất trong quan hệ hai nước kể từ nhiều năm qua. Nếu không được kiểm soát, xung đột có nguy cơ lan rộng, gây bất ổn cho khu vực Nam Á vốn đã nhiều biến động.
AN BÌNH