Perfect Crown: Cơn giận của khán giả với phim sai bản sắc

2 giờ trướcBài gốc

Poster phim "Perfect Crown" của Hàn Quốc. Ảnh: MBC

Perfect Crown gây tranh cãi vì sai lệch bản sắc

Perfect Crown là phim Hàn được chú ý thời gian qua nhờ dàn diễn viên nổi tiếng, trong đó có IU và Byeon Woo Seok. Phim lấy bối cảnh giả tưởng về một Hàn Quốc hiện đại vẫn duy trì chế độ quân chủ lập hiến. Bối cảnh này tạo không gian hư cấu cho tác phẩm, nhưng cũng khiến phim bị soi kỹ khi sử dụng chất liệu vương quyền, nghi lễ và lịch sử.

Tranh cãi bùng lên khi một số chi tiết trong phim bị cho là thể hiện không chuẩn xác hình ảnh hoàng gia Hàn Quốc. Nhiều ý kiến cho rằng phim đưa các yếu tố trang phục, nghi lễ và mỹ thuật mang phong cách Trung Quốc vào một câu chuyện gắn với bản sắc Hàn Quốc.

Sự việc không dừng ở tranh luận trên mạng xã hội. Một kiến nghị đã được gửi lên cổng kiến nghị công của Quốc hội Hàn Quốc, yêu cầu ngừng phát sóng và gỡ nội dung khỏi các nền tảng VOD, OTT. Phía sản xuất sau đó xin lỗi và cho biết sẽ chỉnh sửa một số phần liên quan.

IU, Byeon Woo Seok và đạo diễn Park Joon Hwa cũng lên tiếng xin lỗi. Đạo diễn cho rằng sai sót đến từ hạn chế trong quá trình xây dựng thế giới hư cấu, không phải chủ ý xuyên tạc. Tuy nhiên, phản ứng của công chúng cho thấy phim ảnh không thể xem nhẹ các chi tiết gắn với ký ức và bản sắc.

Hư cấu không đồng nghĩa với tùy tiện

Điện ảnh và truyền hình có quyền hư cấu. Không ai đòi một bộ phim giải trí phải thay sách sử. Nhưng khi nhà sản xuất mượn chất liệu lịch sử, nghi lễ, cổ phục, cung đình, tín ngưỡng hoặc biểu tượng dân tộc, quyền hư cấu phải đi cùng trách nhiệm nghề nghiệp.

Cơn giận với Perfect Crown đến từ cảm giác bản sắc bị dùng như đạo cụ. Khi một bộ phim dùng yếu tố vương quyền để tạo vẻ lộng lẫy, dùng nghi lễ để tăng kịch tính, dùng trang phục để tạo hiệu ứng thị giác nhưng thiếu nền tảng nghiên cứu, khán giả có quyền đặt câu hỏi về sự cẩn trọng của ê kíp.

Trước đây, lỗi trang phục, đạo cụ hoặc nghi lễ có thể được xem là lỗi mỹ thuật. Hôm nay, các lỗi này dễ trở thành vấn đề văn hóa. Khán giả không chỉ xem phim bằng cảm xúc. Họ tra cứu, đối chiếu, tranh luận và phản biện. Mỗi cảnh phim đều có thể bị cắt ra, lan truyền trên mạng xã hội và trở thành bằng chứng trong một cuộc tranh luận lớn hơn.

Điện ảnh có thể sáng tạo, cách điệu và dựng nên thế giới giả tưởng. Nhưng thế giới đó vẫn phải có logic văn hóa. Nếu không, hư cấu rất dễ bị nhìn thành tùy tiện.

Diễn viên Byeon Woo-seok (trái) và IU. Ảnh: Xportsnews

Từ Perfect Crown nhìn lại phim Việt

Câu chuyện của Perfect Crown không xa lạ với khán giả Việt Nam. Điện ảnh và truyền hình Việt những năm gần đây khai thác ngày càng nhiều chất liệu bản địa. Phim kinh dị tìm đến tín ngưỡng dân gian, lời nguyền, làng quê, miếu mạo và tập tục địa phương. Phim giả cổ thử nghiệm với trang phục, kiến trúc, lễ nghi. Nhiều sản phẩm giải trí cũng đưa văn hóa vùng miền, tiếng địa phương, âm nhạc dân gian và biểu tượng truyền thống vào câu chuyện.

Đây là hướng đi cần thiết. Một nền giải trí muốn có bản sắc không thể chỉ vay mượn công thức nước ngoài. Khán giả Việt cũng có nhu cầu nhìn thấy phong tục, tiếng nói, ký ức và không gian văn hóa của mình trong phim ảnh. Nhưng càng dùng chất liệu bản địa, nhà sản xuất càng phải hiểu rõ thứ mình đang dùng.

Một bộ phim Việt có thể hư cấu về làng quê, tâm linh hoặc quá khứ. Nhưng nếu phim dùng sai nghi lễ, trộn lẫn phong tục vùng miền, biến tín ngưỡng thành trò hù dọa rẻ tiền, hoặc lấy cổ phục làm lớp trang trí cho đẹp mắt, phản ứng của khán giả là điều có thể dự báo.

Với công chúng Việt, nhiều chi tiết tưởng nhỏ lại rất gần. Một bàn thờ đặt sai, một nghi thức cúng bái bị làm lệch, một giọng địa phương bị dùng như trò gây cười, một biểu tượng dân gian bị biến thành chiêu câu khách đều có thể tạo cảm giác khó chịu. Khán giả không cần là nhà nghiên cứu văn hóa mới nhận ra sự cẩu thả. Họ nhận ra bằng ký ức gia đình và đời sống cộng đồng.

Phim ảnh cần hiểu chất liệu văn hóa

Perfect Crown không đặt ra chuyện nhà làm phim phải tránh lịch sử, truyền thống hay chất liệu dân gian. Vấn đề nằm ở mức độ hiểu biết khi đưa những chất liệu đó vào phim.

Chất liệu văn hóa không phải phông nền để tạo cảm giác lạ mắt. Trang phục, nghi lễ, tín ngưỡng, giọng nói, không gian sống đều mang theo ký ức của một cộng đồng. Khi nhà sản xuất chọn chúng làm điểm tựa cho câu chuyện, ê kíp phải có nghiên cứu đủ sâu và cách xử lý đủ chắc.

Với phim Việt, câu chuyện này càng gần. Nhiều phim đang khai thác làng quê, tâm linh, cổ phục, phong tục địa phương và ký ức dân gian. Đó là nguồn chất liệu giàu sức gợi. Nhưng nếu chỉ dùng như một lớp trang trí, tác phẩm rất dễ rơi vào nhầm lẫn, cẩu thả hoặc gây phản ứng ngược.

Khán giả hôm nay không khó tính vô cớ. Họ phản ứng khi thấy những gì thuộc về ký ức, gia đình và cộng đồng bị xử lý hời hợt. Perfect Crown vì thế là lời nhắc rõ ràng: phim ảnh càng dùng bản sắc làm điểm tựa, càng phải hiểu đúng thứ mình đang kể.

Tiểu Vũ

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/perfect-crown-con-gian-cua-khan-gia-voi-phim-sai-ban-sac-252150.html