Phạm Đình Duẩn - Anh hùng Lao động 'tỏa sáng' trong lòng đất

15 giờ trướcBài gốc

Anh luôn trăn trở, nghiên cứu để cải tiến các khâu, quy trình, giúp công việc của bản thân và toàn đội an toàn, hiệu quả hơn; đồng thời, tận tình chỉ bảo, giúp đỡ để các thợ trẻ ngày càng tiến bộ, trưởng thành. Ngày 4-6-2025, anh vinh dự được Chủ tịch nước ký quyết định phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lao động.

Hành trình đến với nghề mỏ

Tôi gặp anh Duẩn tại văn phòng Công ty Cổ phần Than Vàng Danh (phường Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh) vào buổi sớm mùa Đông. Dù hôm trước phải làm ca đêm, song khi gặp, trông anh vẫn tràn đầy năng lượng. Vóc dáng cao to, vạm vỡ, nước da hơi sạm màu đặc trưng của thợ lò khiến anh trông khá “cứng” so với tuổi 40 của mình.

Sau chén trà ấm nóng, anh Duẩn bắt đầu kể cho tôi nghe về hành trình đến với nghề thợ lò. Sinh ra giữa miền quê lúa Thái Bình (nay là xã Minh Thọ, tỉnh Hưng Yên), trong gia đình có bác và cậu làm thợ lò, nên từ nhỏ, cậu bé Duẩn đã được nghe kể về công việc đầy lặng thầm của người công nhân dưới sâu lòng đất.

Năm 2003, khi đang “chênh vênh” trong việc xác định nghề nghiệp, trong một lần về quê, người bác làm mỏ nhìn vóc dáng cháu rồi nói chắc nịch: “Cao to, khỏe mạnh thế này, nếu chưa biết chọn nghề gì thì ra ngoài Quảng Ninh làm mỏ! Trông cũng hợp đấy”. Câu nói đó cùng sự tò mò từ nhỏ về công việc của người thợ lò đã nâng bước chân chàng thanh niên rời xa quê, đến với vùng đất mỏ Uông Bí vang danh.

Anh hùng Lao động Phạm Đình Duẩn "thầm lặng” tỏa sáng trong lòng đất. Ảnh: MINH QUANG

Ra vùng mỏ, anh Duẩn được bác đăng ký cho học nghề khai thác mỏ. Sau 2 năm, có bằng sơ cấp khai thác, anh xin vào làm công nhân khai thác mỏ hầm lò của Công ty Cổ phần Than Vàng Danh và gắn bó cho đến nay.

Lần đầu tiên bước chân vào lò, anh choáng váng trước hơi nóng phả ra từ lòng đất, tiếng máy khoan rền vang và sự chật hẹp đến nghẹt thở của những đường hầm. Có những phút giây chùn bước, nhưng mỗi khi chứng kiến đồng đội lặng thầm sát cánh bên nhau, anh lại tự nhủ: “Đã chọn con đường này, mình phải bản lĩnh đi đến cùng”. Từ đó, với anh Duẩn, thợ lò không còn là lựa chọn, mà trở thành một cái “nghiệp” đầy thử thách nhưng cũng rất đỗi tự hào.

Người tổ trưởng mẫu mực!

Có thể nói, hơn 20 năm gắn bó với nghề thợ lò là ngần ấy năm Phạm Đình Duẩn miệt mài rèn giũa bản thân, từ người thợ trẻ còn nhiều bỡ ngỡ trở thành người dẫn dắt cả tổ sản xuất. Ở bất cứ vị trí nào, anh cũng luôn chọn cách làm tốt nhất, kiên trì nhất, bởi với anh, “đã xuống lò thì không thể làm việc nửa vời”.

Những ngày đầu được phân công về các tổ khai thác, anh gần như dành toàn bộ thời gian trong lò. Ca làm kéo dài 6 - 8 tiếng, đôi khi đến 10 tiếng. Không khí ngột ngạt, địa chất phức tạp, những khối đá đè nặng trên đầu, mồ hôi hòa với bụi than đen nhẻm. Nhiều khi đang ngồi ăn cơm giữa ca mà bụi than rơi vào bát, anh phải lấy muôi gạt bụi ra rồi ăn tiếp.

Nhưng chính những điều kiện khắc nghiệt đó đã giúp chàng trai có thêm bản lĩnh. Càng làm, anh càng hiểu rằng, chỉ có tri thức và kỷ luật mới giúp người thợ mỏ làm chủ được lòng đất. Vì thế, ngoài thời gian trong lò, anh tranh thủ học thêm kỹ thuật khai thác, đọc tài liệu, tìm hiểu về địa chất, thiết bị. Từ sự nỗ lực không ngừng ấy, năm 2014, anh được giao giữ cương vị Tổ trưởng sản xuất số 1, Phân xưởng Khai thác 14.

Dù là tổ trưởng, song anh Phạm Đình Duẩn luôn sẵn sàng trực tiếp đảm nhiệm những công việc khó. Ảnh: MINH QUANG

Ở vị trí mới, áp lực tăng lên gấp bội. Một quyết định sai có thể ảnh hưởng cả sản lượng lẫn sự an toàn của anh em. Nhưng càng khó, anh càng quyết tâm. Anh không đi trước bằng khẩu hiệu, mà bằng chính sự gương mẫu của mình, vào ca luôn sớm nhất, rút ca luôn muộn nhất, bất kể công việc nặng nhọc hay nguy hiểm đều sẵn sàng đi đầu. Đồng đội mệt, anh sẵn sàng đứng thay vị trí.

“Muốn tổ mạnh thì từng cá nhân phải mạnh”, anh Duẩn chia sẻ với tôi suy nghĩ của mình như vậy. Và với quan điểm ấy, anh đã tích cực chỉ bảo, bồi dưỡng kỹ thuật cho các thành viên, nhất là thợ trẻ, còn thiếu kinh nghiệm. Anh không chỉ dạy lý thuyết, mà còn “cầm tay chỉ việc” trực tiếp.

Anh luôn quan sát từng động tác nhỏ, sửa từng lỗi kỹ thuật, thỉnh thoảng lại đứng sau lưng thợ mới để động viên, chỉ bảo, giúp họ vững tâm hơn. Với cách làm lặng thầm, bền bỉ nhưng đầy trách nhiệm ấy, đến nay, đã có gần một trăm công nhân trẻ trưởng thành từ đôi bàn tay rèn giũa của anh, nhiều người nay đã là thợ giỏi, thợ bậc cao. Chỉ trong 10 năm, tổ anh có 12 thợ giỏi cấp Công ty, 7 thợ giỏi và thợ giỏi xuất sắc, cùng 4 an toàn viên xuất sắc cấp Tập đoàn.

Phó chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân trao danh hiệu Anh hùng Lao động của Chủ tịch nước tặng anh Phạm Đình Duẩn. Ảnh: MINH QUANG

Dù là thợ trực tiếp sản xuất, anh vẫn coi trọng kiến thức cơ bản và tiếp tục dành thời gian để theo học hệ đại học ngành khai thác, rồi sau này là thạc sĩ khai thác mỏ, trở thành công nhân đầu tiên của Công ty đạt trình độ này. Anh học không phải để “lấy bằng”, mà để hiểu thấu hơn công việc, có thêm kiến thức để xử lý những việc khó, phức tạp. Và những kiến thức anh học được đã không ít lần phát huy tác dụng.

Điển hình như tháng 4-2023, tại khu vực khai thác Giếng Cánh Gà xảy ra vụ tụt lò khiến hai công nhân của Công ty bị thụt, mắc kẹt trong lòng đất, đối mặt với muôn vàn nguy hiểm. Có mặt tại hiện trường, đứng trước tình huống “ngàn cân treo sợi tóc”, anh đã nhanh chóng tính toán rồi đề xuất với lãnh đạo phương án đào lò men, sử dụng cột chống thủy lực để nhanh chóng tiếp cận vị trí 2 công nhân.

Suốt gần 15 tiếng, anh cùng đội cứu hộ đào xuyên đêm qua đá vụn, bùn đất, khí độc để tiếp cận đồng nghiệp. Giây phút cùng mọi người kéo hai đồng đội ra khỏi lòng đất an toàn là khoảnh khắc mà anh Duẩn xem như niềm hạnh phúc lớn nhất đời mình. Với thành tích này, anh Duẩn được Giám đốc Công ty tặng Giấy khen và tiền thưởng 20 triệu đồng. Song, với anh, “tính mạng của đồng đội được bảo đảm an toàn là phần thưởng quý giá nhất”.

Không chỉ được trân trọng bởi tinh thần trách nhiệm cao độ, anh Duẩn còn được mọi người nể phục bởi sự sáng tạo và đam mê sáng kiến, cải tiến kỹ thuật. Là người trực tiếp sản xuất, lại được đào tạo qua nhiều cấp, anh hiểu rõ từng bất cập nhỏ trong dây chuyền khai thác. Từ đó, anh chủ động đề xuất và thực hiện nhiều sáng kiến kỹ thuật, dù có khi chỉ là những chi tiết nhỏ nhưng mang lại hiệu quả thiết thực, như điều chỉnh trong việc chống lò, thay đổi cách tổ chức khấu tận thu hay hợp lý hóa vận tải, giúp năng suất lao động tăng vọt, cải thiện rõ rệt mức độ an toàn.

Trong thời gian công tác, anh đã có trên 20 giải pháp hợp lý hóa sản xuất cấp đơn vị và 12 sáng kiến cấp Công ty đề xuất các giải pháp nhằm cải thiện điều kiện làm việc, bảo đảm an toàn và nâng cao năng suất lao động. Nhờ những giải pháp anh đề xuất, năng suất khai thác của Phân xưởng Khai thác 14 tăng trung bình từ 1,3 đến 1,5 lần so với trước đây. Nhiều sáng kiến của anh Duẩn được Tập đoàn công nhận và cho nhân rộng. Đặc biệt, nhờ một phần những giải pháp, sáng kiến của người tổ trưởng, suốt 12 năm liên tục (2013 - 2025), Tổ sản xuất số 1 luôn hoàn thành vượt mức kế hoạch từ 10 - 15%, năng suất lao động bình quân dẫn đầu công ty. Tập thể tổ nhiều năm liền được công nhận là “Tổ lao động xuất sắc”.

Anh Phạm Đình Duẩn (đứng giữa, hàng đầu) được vinh danh trong chương trình Vinh quang Việt Nam năm 2025. Ảnh: HOÀNG YẾN

Trong cuộc trò chuyện với đồng chí Nguyễn Văn Vũ, Phó bí thư Thường trực Đảng ủy Công ty Cổ phần Than Vàng Danh, người đã gắn bó, theo dõi, động viên, dìu dắt anh Duẩn suốt hơn 20 năm qua, tôi được anh Vũ liệt kê một loạt các thành tích mà anh Duẩn đạt được. Tiêu biểu như: 12 năm liên tục đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua cấp cơ sở; nhiều lần đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua cấp Tập đoàn, Bộ Công Thương; danh hiệu Tài năng trẻ Đoàn Than Quảng Ninh, “Người thợ trẻ giỏi toàn quốc” lần thứ X năm 2019, cùng hơn chục bằng khen các loại, trong đó có Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ năm 2020.

Anh Vũ tâm tình: “Đó là một con người toàn diện! Công việc ở công trường vất vả là thế, nhưng khi về nhà, cậu ấy vẫn tranh thủ làm việc nhà, đưa đón con đi học, giúp vợ chở hàng, lắp sản phẩm rèm cho khách hàng. Danh hiệu Anh hùng Lao động mà Chủ tịch nước phong tặng không chỉ là niềm vui của cá nhân Phạm Đình Duẩn, mà còn là niềm vui, phấn khởi, tự hào của cả Công ty, thậm chí của cả Tập đoàn, vì số cá nhân được nhận vinh dự này của ngành rất hiếm. Anh hùng Lao động Phạm Đình Duẩn đã trở thành “người truyền cảm hứng” cho các đồng nghiệp trong Công ty”!

Nguồn QĐND : https://www.qdnd.vn/phong-su-dieu-tra/cuoc-thi-nhung-tam-guong-binh-di-ma-cao-quy-lan-thu-17/pham-dinh-duan-anh-hung-lao-dong-toa-sang-trong-long-dat-1019804