Phân cấp quản lý chung cư: Gần dân hơn nhưng cần bài toán quản trị hiệu quả

2 giờ trướcBài gốc

Đây được xem là bước cụ thể hóa phân quyền, phân cấp trong quản lý đô thị của thành phố, gần dân hơn, xử lý vấn đề sát thực tế hơn. Tuy nhiên, làm sao để việc phân cấp này hiệu quả hẳn không đơn giản.

Giảm đầu mối, tăng tính chủ động

Theo Quyết định số 25/2026/QĐ-UBND, UBND cấp xã, phường được giao trách nhiệm kiểm tra hoạt động của chủ đầu tư, đơn vị quản lý vận hành, Ban quản trị nhà chung cư; đôn đốc việc quản lý tài chính; giải quyết tranh chấp liên quan đến kinh phí quản lý vận hành, quỹ bảo trì phần sở hữu chung; đồng thời tổng hợp, báo cáo các vướng mắc phát sinh.

Hội nghị nhà chung cư trước sự chứng kiến của cán bộ phường luôn là tiền đề cho kết quả tốt đẹp hơn. Ảnh: PV

Việc phân cấp, quy định rõ trách nhiệm tạo cơ sở pháp lý để chính quyền cơ sở chủ động thay vì chỉ dừng ở vai trò trung gian tiếp nhận ý kiến, đơn thư. Cùng đó, việc đưa thẩm quyền về gần dân hơn sẽ rút ngắn quy trình xử lý, tăng tính chủ động của địa phương và hạn chế tình trạng đùn đẩy, chuyển vòng giữa các cấp.

Hà Nội hiện là địa phương có số lượng nhà chung cư lớn nhất cả nước, với hàng nghìn tòa nhà đã đưa vào sử dụng và hàng trăm dự án đang triển khai. Các khu đô thị phát triển mạnh những năm gần đây tạo nên mật độ cư dân cao, cấu trúc sở hữu đa dạng và quan hệ lợi ích chồng chéo giữa chủ đầu tư – cư dân – ban quản trị – đơn vị quản lý vận hành. Cùng với sự phát triển đó là sự gia tăng các tranh chấp, xung đột lợi ích, mất an ninh trật tự,… trong quá trình vận hành.

Vì vậy, khi thẩm quyền quản lý chung cư được giao trực tiếp cho UBND phường, cơ quan cơ sở trở thành đầu mối tiếp nhận phản ánh, xử lý ban đầu, theo dõi và tổng hợp tình hình để báo cáo cấp trên. Mô hình này giúp chính quyền địa phương nắm sát hơn diễn biến tại từng tòa nhà, nhất là trong bối cảnh số lượng chung cư ngày càng tăng, mật độ dân cư cao, tranh chấp phát sinh đa dạng.

Ông Nguyễn Trường Thịnh, Phó Trưởng phòng Kinh tế - Hạ tầng và Đô thị phường Vĩnh Hưng, cho rằng việc phân cấp là bước đi hợp lý, phù hợp với yêu cầu thực tiễn. Theo ông, nhiều nội dung trước đây do cơ quan chuyên môn cấp sở trực tiếp xử lý nay được giao về địa phương, qua đó tăng tính chủ động cho chính quyền cơ sở.

Tuy nhiên, ông Thịnh cũng thẳng thắn nhìn nhận, các vấn đề phát sinh tại chung cư không chỉ dừng ở quản lý hành chính thông thường mà liên quan đến nhiều nội dung chuyên ngành, như quản lý và sử dụng quỹ bảo trì 2%; xác định phần sở hữu chung – riêng; tổ chức hội nghị nhà chung cư; công nhận, miễn nhiệm ban quản trị; xử lý vi phạm trong quản lý vận hành; hay các nội dung liên quan đến phòng cháy, chữa cháy, kết cấu công trình, thay đổi công năng sử dụng.

“Đây đều là những lĩnh vực có yếu tố pháp lý phức tạp, đòi hỏi sự am hiểu đồng thời về nhà ở, xây dựng, đất đai và dân sự,” ông Thịnh cho biết.

Trong khi đó, cán bộ cấp phường phần lớn được đào tạo theo hướng quản lý tổng hợp. Khi phải trực tiếp tham mưu xử lý các vụ việc có tính chuyên môn sâu, cán bộ buộc phải tự nghiên cứu, đối chiếu quy định và xin ý kiến nhiều cấp, ngành. Nếu cơ chế phối hợp không rõ ràng, quá trình xử lý dễ kéo dài.

Theo ông Thịnh, để chủ trương phân cấp phát huy hiệu quả bền vững, cần song hành ba yếu tố: Nâng cao năng lực chuyên môn cho cán bộ cấp phường thông qua tập huấn chuyên sâu; xây dựng quy trình phối hợp liên thông giữa phường và các sở, ngành; đồng thời có cơ chế hỗ trợ kịp thời đối với những vụ việc vượt thẩm quyền hoặc có tính chất phức tạp.

Khi thẩm quyền tăng, năng lực có theo kịp?

Ở góc nhìn từ thực tế vận hành, đại diện một số ban quản trị chung cư khi được hỏi đều bày tỏ đồng tình với quy định phân cấp của UBND thành phố, song cũng đặt ra những băn khoăn về năng lực thực thi.

Công an PCCC cơ sở kiểm tra công tác PCCC tại một tòa nhà chung cư. Ảnh: PV

Ông Phạm Anh Tú – Phó Trưởng ban Quản trị nhà chung cư UDIC Riverside 1 (122 Vĩnh Tuy) cho rằng, việc phân cấp quản lý cho xã/phường giúp giảm đầu mối, giải quyết vấn đề sát thực tế hơn. Tuy nhiên, hiệu quả phụ thuộc lớn vào chất lượng đội ngũ thực thi.

“Nếu cán bộ phụ trách còn mỏng và chưa được đào tạo chuyên sâu, khối lượng công việc lớn và tính chất phức tạp của tranh chấp chung cư sẽ tạo áp lực không nhỏ,” ông Tú nhận định.

Khi thẩm quyền tăng lên, cũng cần cơ chế giám sát, kiểm tra và cách quản trị hợp lý để bảo đảm việc áp dụng quy định thống nhất giữa các địa bàn, tránh tình trạng nơi làm chặt nơi làm lỏng hay xử lý mang tính cục bộ.

Từ thực tế tại chung cư New Skyline (Khu đô thị Văn Quán), ông Phạm Xuân Điệp – Trưởng Ban Quản trị tòa nhà cho rằng, việc giao thẩm quyền về cấp xã, phường sẽ phát sinh những khó khăn cụ thể nếu không đi kèm giải pháp đồng bộ.

Theo ông, năng lực chuyên môn của cán bộ cơ sở hiện nay chưa đồng đều, trong khi vấn đề xảy ra tại chung cư thường liên quan đến lợi ích lớn và kéo dài. Ông dẫn trường hợp chủ đầu tư chậm bàn giao, quyết toán quỹ bảo trì 2% tại tòa nhà mình. Dù đã có nhiều văn bản kiến nghị, tổ chức họp và lập biên bản, quá trình xử lý vẫn kéo dài qua nhiều năm. “Nếu không có cơ chế đủ mạnh và rõ trách nhiệm, việc phân cấp có thể chỉ dừng ở thay đổi đầu mối, chưa hẳn tạo được chuyển biến thực chất,” ông Điệp nói.

Nhiều chuyên gia nêu, phân cấp chỉ thực sự hiệu quả khi đi kèm quy định rõ thẩm quyền – trách nhiệm – quy trình xử lý; tăng cường tập huấn chuyên môn; đồng thời có cơ chế bảo vệ cán bộ khi thực thi đúng quy định. Điều này có nghĩa, cấp cơ sở phải giải được bài toán năng lực và quản trị. Khi giải được bài toán này thì việc quản lý chung cư tại Hà Nội mới thực sự đi vào nền nếp, hạn chế xung đột lợi ích, tranh chấp kéo dài và củng cố niềm tin của người dân đối với chính quyền cơ sở.

Thương Huế

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/phan-cap-quan-ly-chung-cu-gan-dan-hon-nhung-can-bai-toan-quan-tri-hieu-qua-735858.html