Phân tích sức mạnh hệ thống phòng không S-400 Triumf và tác động chiến lược với NATO

3 giờ trướcBài gốc

Hệ thống phòng không S-400 Triumf là mạng lưới phòng thủ tên lửa đất đối không tầm xa hiện đại nhất đang được biên chế trong quân đội Nga. Được thiết kế như một kiến trúc phòng không tích hợp, S-400 có khả năng tiêu diệt các mục tiêu trên không bao gồm máy bay chiến đấu, tên lửa hành trình và tên lửa đạn đạo ở khoảng cách lên tới hàng trăm kilomet. Mục tiêu chiến lược của hệ thống này là thiết lập các vùng chống tiếp cận/chống xâm nhập (A2/AD) nhằm ngăn chặn đối phương kiểm soát không phận.

Kiến trúc công nghệ và mạng lưới radar tích hợp

S-400 Triumf do tập đoàn Almaz-Antey phát triển nhằm kế thừa và hiện đại hóa học thuyết phòng không nhiều tầng từ thời Liên Xô. Khác với các hệ thống đơn lẻ, S-400 hoạt động dựa trên sự phối hợp chặt chẽ giữa các thành phần cơ động cao. Xương sống của hệ thống bao gồm radar cảnh giới 91N6E Big Bird có khả năng phát hiện mục tiêu ở cự ly lớn, radar điều khiển hỏa lực 92N6E Grave Stone, cùng các xe chỉ huy điều khiển và bệ phóng tên lửa tự hành.

Hệ thống này nổi bật với khả năng xử lý đồng thời nhiều mục tiêu và năng lực phân biệt mục tiêu tinh vi nhờ vào các thuật toán xử lý tín hiệu radar cải tiến. Ngoài ra, S-400 có thể tích hợp hoàn toàn với các hệ thống phòng không tầm ngắn hơn như Pantsir-S1 hoặc các tổ hợp S-300 đời cũ để tạo ra một lưới lửa phòng thủ đa tầng, bảo vệ các mục tiêu chiến lược khỏi các cuộc tấn công bão hòa.

Hệ thống S-400. Ảnh National Interest

Đa dạng hóa hỏa lực với các dòng tên lửa đánh chặn

Điểm mạnh nhất của S-400 nằm ở khả năng sử dụng nhiều loại đạn tên lửa khác nhau trên cùng một bệ phóng, cho phép đánh chặn mục tiêu ở mọi độ cao và cự ly:

Tên lửa 40N6: Loại đạn có tầm bắn lý thuyết xa nhất, lên tới 400 km, dùng để tiêu diệt các mục tiêu quan trọng như máy bay cảnh báo sớm (AWACS) hoặc máy bay tiếp dầu.
Dòng 48N6: Tầm bắn khoảng 250 km, là vũ khí chủ lực để tiêu diệt các loại máy bay chiến đấu và tên lửa hành trình.
Tên lửa 9M96E2: Tầm bắn 120 km, được tối ưu hóa cho khả năng cơ động cực cao để tiêu diệt các mục tiêu bay thấp hoặc các loại vũ khí chính xác của đối phương ở cự ly ngắn hơn.

Khả năng theo dõi hàng chục mục tiêu cùng lúc giúp S-400 tạo ra một rào cản phòng thủ đáng gờm, buộc các lực lượng không quân đối phương phải thay đổi chiến thuật tiếp cận.

Tác động địa chính trị và thương vụ quốc tế

S-400 không chỉ là vũ khí quân sự mà còn là công cụ gây ảnh hưởng địa chính trị mạnh mẽ của Nga. Việc xuất khẩu hệ thống này sang Trung Quốc đã giúp Bắc Kinh củng cố năng lực phòng thủ ven biển và thực thi chiến lược A2/AD tại các vùng biển tranh chấp. Tại Ấn Độ, việc triển khai S-400 gần biên giới đã làm thay đổi cán cân quân sự với các quốc gia láng giềng, dù gây ra những căng thẳng ngoại giao nhất định với Mỹ.

Đặc biệt, thương vụ S-400 với Thổ Nhĩ Kỳ – một thành viên NATO – đã gây ra sự rạn nứt lớn trong liên minh này. Washington lo ngại S-400 có thể thu thập dữ liệu về máy bay tàng hình F-35, dẫn đến việc Mỹ loại Thổ Nhĩ Kỳ khỏi chương trình tiêm kích thế hệ thứ năm và áp đặt các biện pháp trừng phạt kinh tế.

S-400 được chuyển giao cho Thổ Nhĩ Kỳ. Ảnh Forbes

Thách thức đối với NATO và hiệu quả thực chiến

Sự hiện diện của S-400 buộc không quân NATO phải điều chỉnh học thuyết tác chiến. Các phi đội phải ưu tiên sử dụng máy bay tàng hình, các loại vũ khí tấn công ngoài vùng phòng không (stand-off weapons) và tăng cường năng lực tác chiến điện tử để chế áp các đài radar của Nga. Mặc dù S-400 cung cấp khả năng răn đe tâm lý và phòng thủ chiều sâu, nhưng hiệu quả thực tế vẫn phụ thuộc lớn vào trình độ vận hành của kíp chiến đấu và khả năng chống lại các đòn tấn công bão hòa từ UAV hoặc tên lửa tầm xa công nghệ cao.

Trong các cuộc xung đột gần đây, S-400 đã bộc lộ những điểm yếu nhất định khi đối mặt với các chiến thuật tập kích phối hợp hoặc khi bị lộ vị trí trước các loại vũ khí tầm xa chính xác của phương Tây. Điều này minh chứng rằng không có hệ thống nào là bất khả xâm phạm, và cuộc đua giữa công nghệ đánh chặn và công nghệ tấn công vẫn đang tiếp diễn khốc liệt. Tuy nhiên, S-400 vẫn giữ vững vị thế là một trong những hệ thống phòng không tinh vi nhất thế giới, là nền tảng trong chiến lược bảo vệ không phận và mở rộng ảnh hưởng quân sự của Moskva trên toàn cầu.

Tuệ Nhân

Nguồn Lâm Đồng : https://baolamdong.vn/phan-tich-suc-manh-he-thong-phong-khong-s-400-triumf-va-tac-dong-chien-luoc-voi-nato-426581.html