Phân tích vụ chìm tàu Ursa Major và nghi vấn vận chuyển lò phản ứng hạt nhân cho Triều Tiên

2 giờ trướcBài gốc

Vào tháng 12/2024, tàu vận tải Ursa Major của Nga đã bị chìm tại vùng biển ngoài khơi Tây Ban Nha trong một tình huống đầy bí ẩn. Dù được hộ tống bởi hai tàu hải quân là Ivan Gren và Alexander Otrakovsky, con tàu vẫn gặp sự cố sau một loạt vụ nổ được cho là do ngư lôi gây ra. Các báo cáo phân tích ban đầu nghi ngờ loại vũ khí được sử dụng là ngư lôi Barracuda do một quốc gia thành viên NATO triển khai.

Nghi vấn vận chuyển lò phản ứng hạt nhân VM-4SG

Điểm đáng chú ý nhất trong vụ việc này là loại hàng hóa mà Ursa Major chuyên chở. Theo thông tin từ cơ quan tình báo Tây Ban Nha, thuyền trưởng con tàu đã xác nhận sự hiện diện của hai lò phản ứng hạt nhân VM-4SG trên boong. Đây là loại lò phản ứng chuyên dụng, được thiết kế để cung cấp năng lượng cho các tàu ngầm hạt nhân chiến lược.

Sự hiện diện của các chất phóng xạ tại hiện trường vụ chìm tàu đã được củng cố bởi hoạt động của máy bay chuyên dụng WC-135R của Mỹ. Đây là loại phi cơ được trang bị các thiết bị cảm biến tối tân để phát hiện và kiểm soát phóng xạ trong khí quyển. Dữ liệu theo dõi cho thấy chiếc WC-135R đã hoạt động ngay phía trên khu vực tàu chìm ít nhất hai lần vào ngày 28/8/2025 và ngày 6/2/2026.

Phân tích kỹ thuật và mục đích của lô hàng

Các chuyên gia quân sự nhận định rằng hàng hóa có thể không phải là toàn bộ hệ thống lò phản ứng mới mà là các bộ phận quan trọng, bao gồm cả vỏ bọc lò phản ứng. Những thiết bị này đòi hỏi kỹ thuật sản xuất cực kỳ phức tạp để chịu được bức xạ và áp suất cực cao trong thời gian dài – một khả năng mà ngành công nghiệp quốc phòng Triều Tiên hiện chưa thể tự chủ hoàn toàn.

Hình ảnh nắp đậy của lò phản ứng VM-4SG được lắp đặt trên tàu ngầm thuộc Dự án 667BDRM.

Việc Nga chấp nhận rủi ro vận chuyển các thiết bị này bằng đường biển thay vì đường sắt – lộ trình vốn an toàn và tiết kiệm hơn – cho thấy tình trạng kỹ thuật của lô hàng có thể không đảm bảo. Giả thuyết được đưa ra là các vỏ lò phản ứng VM-4SG này được lấy từ các tàu ngầm cũ đã ngừng hoạt động, ví dụ như chiếc K-84 Ekaterinburg thuộc Dự án 667BDRM Dolphin vừa nghỉ hưu năm 2022. Do đã qua 40 năm sử dụng, độ bền cơ học của chúng có thể đã xuống cấp, khiến việc vận chuyển bằng đường sắt trở nên quá nguy hiểm.

Mối liên kết quân sự Nga - Triều Tiên

Động thái này được cho là một phần của thỏa thuận thanh toán giữa Moscow và Bình Nhưỡng. Theo đó, Nga có thể cung cấp công nghệ hạt nhân để Triều Tiên hoàn thiện tàu ngầm hạt nhân thế hệ mới, đổi lại việc Triều Tiên hỗ trợ quân đội và đạn dược trong cuộc xung đột tại Ukraine. Các lò phản ứng dành cho tàu ngầm có kích thước nhỏ gọn hơn nhiều so với nhà máy điện mặt đất, rất phù hợp để lắp đặt vào các khung thân tàu ngầm mới mà Triều Tiên từng công bố vào cuối năm 2025.

Nỗ lực xóa dấu vết dưới đáy biển

Sau vụ chìm tàu, Nga đã triển khai tàu nghiên cứu đại dương Yantar – một phương tiện nổi tiếng với khả năng can thiệp sâu dưới đáy biển – tới hiện trường vào tháng 1/2025. Tiếp sau đó là một loạt 4 vụ nổ lớn được ghi nhận tại vị trí tàu đắm.

Tàu Ursa Major đã bị hư hại và đang dần chìm với độ nghiêng về phía mạn phải.

Các nhà phân tích cho rằng đây là nỗ lực của phía Nga nhằm phá hủy mọi bằng chứng còn sót lại của lò phản ứng VM-4SG dưới đáy biển, ngăn chặn việc các công nghệ nhạy cảm rơi vào tay phương Tây hoặc lộ ra các bằng chứng vi phạm lệnh trừng phạt quốc tế. Tuy nhiên, việc máy bay WC-135R vẫn tiếp tục xuất hiện tại khu vực này cho thấy các dấu vết phóng xạ vẫn là mối quan tâm hàng đầu của cộng đồng tình báo quốc tế.

Tuệ Nhân

Nguồn Lâm Đồng : https://baolamdong.vn/phan-tich-vu-chim-tau-ursa-major-va-nghi-van-van-chuyen-lo-phan-ung-hat-nhan-cho-trieu-tien-443703.html