Mỗi dịp lễ, Tết hay sự kiện quan trọng, nhu cầu sử dụng pháo hoa của người dân lại tăng cao. Tuy nhiên, không phải ai cũng phân biệt rõ đâu là pháo hoa hợp pháp, đâu là pháo lậu hay pháo nổ bị cấm.
Sự nhầm lẫn này có thể khiến nhiều người vô tình vi phạm pháp luật, thậm chí đối mặt với các mức xử phạt nghiêm khắc. Việc hiểu rõ sự khác biệt pháp lý giữa các loại pháo là điều cần thiết để vừa đảm bảo an toàn, vừa sử dụng đúng quy định.
Hình minh họa
Pháo hoa Bộ Quốc phòng (Z121) - Loại duy nhất được phép lưu hành hợp pháp
Pháo hoa Bộ Quốc phòng, thường được người dân gọi là pháo hoa Z121, là sản phẩm do doanh nghiệp quốc phòng trực thuộc Bộ Quốc phòng sản xuất. Đây là pháo hoa không gây tiếng nổ, khi sử dụng chỉ tạo hiệu ứng ánh sáng, màu sắc, không phát ra âm thanh “đùng” lớn như pháo truyền thống.
Theo quy định hiện hành, cá nhân và tổ chức có đầy đủ năng lực hành vi dân sự được phép mua và sử dụng pháo hoa không nổ trong các dịp lễ, Tết, cưới hỏi, sinh nhật, khai trương… mà không cần xin giấy phép, với điều kiện pháo hoa phải được mua từ hệ thống phân phối hợp pháp.
Điểm quan trọng là pháo hoa Z121 được quản lý chặt chẽ từ khâu sản xuất đến phân phối. Người dân chỉ được mua tại các cửa hàng, đại lý được phép, tránh mua hàng trôi nổi trên mạng xã hội hoặc chợ tự phát. Nếu mua nhầm pháo giả, pháo nhái hoặc pháo không rõ nguồn gốc, dù hình thức giống pháo hoa Z121, người sử dụng vẫn có nguy cơ bị xử phạt.
Pháo lậu - Hiểm họa tiềm ẩn và vi phạm pháp luật
Khác với pháo hoa hợp pháp, pháo lậu là khái niệm dùng để chỉ các loại pháo không được phép sản xuất, kinh doanh hay lưu hành tại Việt Nam. Đây có thể là pháo nhập lậu từ nước ngoài, pháo tự chế, hoặc các sản phẩm được rao bán tràn lan trên mạng với nhãn mác mập mờ.
Về bản chất pháp lý, mọi hành vi mua bán, vận chuyển, tàng trữ và sử dụng pháo lậu đều bị coi là vi phạm pháp luật. Tùy theo tính chất, mức độ và số lượng, người vi phạm có thể bị xử phạt hành chính với số tiền lớn, thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng hoặc liên quan đến buôn bán quy mô lớn.
Trên thực tế, nhiều vụ tai nạn đáng tiếc xảy ra trong dịp cuối năm có nguyên nhân từ pháo lậu, do chất lượng không được kiểm soát, dễ phát nổ và gây thương tích. Đây cũng là lý do Nhà nước siết chặt quản lý và xử lý nghiêm các hành vi liên quan đến pháo lậu.
Pháo nổ - Vẫn bị cấm với người dân
Pháo nổ là loại pháo có chứa thuốc nổ, khi kích hoạt tạo ra tiếng nổ lớn. Dù từng gắn liền với phong tục truyền thống trong quá khứ, nhưng hiện nay, pháo nổ bị cấm đối với cá nhân và tổ chức dân sự.
Chỉ trong một số trường hợp đặc biệt như các sự kiện lớn do cơ quan Nhà nước tổ chức, pháo nổ hoặc pháo hoa nổ mới được sử dụng và phải có phương án đảm bảo an toàn nghiêm ngặt. Đối với người dân thông thường, việc tự ý sử dụng, mua bán hay tàng trữ pháo nổ đều là hành vi vi phạm và có thể bị xử lý nặng.
Điểm dễ gây nhầm lẫn là nhiều người cho rằng pháo nổ “nhỏ” hoặc pháo cầm tay không nguy hiểm. Tuy nhiên, chỉ cần có tiếng nổ và chứa thuốc nổ, sản phẩm đó vẫn được xếp vào nhóm pháo nổ bị cấm.
Hiểu đúng để sử dụng đúng
Tóm lại, chỉ pháo hoa không nổ do Bộ Quốc phòng sản xuất và phân phối hợp pháp mới được phép sử dụng. Pháo lậu và pháo nổ đều là các hành vi bị cấm hoặc hạn chế nghiêm ngặt. Việc nắm rõ quy định không chỉ giúp người dân tránh vi phạm pháp luật, mà còn góp phần bảo đảm an toàn cho bản thân và cộng đồng.
HÙNG NGUYỄN