Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. Ảnh: THX/TTXVN
Đây được xem là một trong những thay đổi quan trọng nhất trong học thuyết hạt nhân của Pháp kể từ khi Chiến tranh Lạnh kết thúc.
Tờ Politico (Mỹ) dẫn lời nhà lãnh đạo Pháp phát biểu tại căn cứ Hải quân Ile Longue, nơi có 4 tàu ngầm hạt nhân: “Việc gia tăng kho vũ khí của chúng ta là điều không thể thiếu. Chỉ một chiếc tàu ngầm của chúng ta, như chiếc phía sau tôi, mang theo lực lượng tấn công tương đương với tổng số bom được thả xuống châu Âu trong Chiến tranh Thế giới thứ hai”.
Tổng thống Pháp đã vạch ra kế hoạch tăng cường hợp tác với các quốc gia châu Âu. Ông đồng thời nêu tên Đức, Ba Lan, Hy Lạp, Hà Lan, Bỉ, Đan Mạch và Thụy Điển, dự kiến tham gia cuộc tập trận hạt nhân chung và cuối cùng là khả năng triển khai tạm thời các máy bay chiến đấu mang vũ khí hạt nhân của Pháp tại các nước đồng minh. “Tôi tin mình có thể nói rằng các đối tác của chúng ta đã sẵn sàng”, ông Macron nhấn mạnh.
Pháp và Anh là hai cường quốc hạt nhân hiếm hoi của châu Âu. Kho vũ khí hạt nhân của Pháp bao gồm cả trên không và trên biển, có tối thiểu một tàu ngầm tuần tra trên biển mọi thời điểm. Không giống như Anh, Pháp không phải là thành viên của Nhóm Quy hoạch Hạt nhân thuộc Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Một trợ lý thân cận với Tổng thống Macron tiết lộ rằng bài phát biểu ngày 2/3 là kết quả của nhiều tháng làm việc với các đồng minh châu Âu.
Tổng thống Pháp lần đầu tiên mở ra cánh cửa đối thoại chiến lược về hạt nhân với các đồng minh châu Âu vào năm 2020, nhưng ban đầu không nhận được nhiều sự ủng hộ. Tuy nhiên, xung đột Nga - Ukraine bùng phát khiến châu Âu lo lắng và việc ông Donald Trump tái đắc cử Tổng thống Mỹ đã đặt ra câu hỏi về độ tin cậy của các đảm bảo an ninh từ phía Mỹ. Điều đó thúc đẩy một loạt các quốc gia châu Âu, bao gồm Đức, Ba Lan và Thụy Điển, điều chỉnh lại chiến lược an ninh và trở nên cởi mở hơn với ý tưởng của nhà lãnh đạo Pháp.
Tuy nhiên, ông Macron nhấn mạnh rằng Pháp không có ý định thay thế vũ khí hạt nhân của Mỹ và NATO. Ông Macron chia sẻ: “Ngay từ đầu, chúng tôi và các đối tác đã xác định rõ rằng nỗ lực này sẽ được triển khai song song, chứ không thay thế sứ mệnh hạt nhân của NATO”.
Pháp hiện sở hữu khoảng 300 đầu đạn hạt nhân, tương đương 1/10 quy mô kho vũ khí của Mỹ và Nga. Tổng thống Emmanuel Macron cho biết Paris sẽ không công bố cụ thể số lượng vũ khí đang có cũng như mức tăng dự kiến. Ông chỉ khẳng định việc tăng cường là cần thiết để duy trì “độ tin cậy” của lực lượng răn đe. Nhà lãnh đạo Pháp nêu bật: “Đây không phải là một cuộc chạy đua vũ trang”.
Tổng thống Macron đang hành động nhanh chóng. Ông nhấn mạnh rằng các chương trình hạt nhân chung nên bắt đầu ngay trong năm nay, bao gồm các cuộc tập trận chung.
Cùng ngày 2/3, Pháp và Đức xác nhận đã thành lập "nhóm chỉ đạo hạt nhân”. Trong tuyên bố chung, hai nước khẳng định đã thiết lập một nhóm chỉ đạo hạt nhân cấp cao. Tuyên bố cũng nêu rõ Pháp và Đức đã đồng ý thực hiện những bước đi cụ thể đầu tiên bắt đầu từ năm nay, bao gồm việc Đức tham gia các cuộc tập trận hạt nhân của Pháp, thực hiện các chuyến thăm chung tới các địa điểm chiến lược, cũng như phát triển các năng lực quốc phòng thông thường cùng với các đối tác châu Âu.
Một số nhà lãnh đạo châu Âu đã phản ứng tích cực với bài phát biểu của Tổng thống Macron, trong đó có Thủ tướng Bỉ Bart De Wever. Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho biết Paris và Berlin muốn thực hiện các bước cụ thể, với sự tham gia thông thường của Đức vào các cuộc tập trận hạt nhân Pháp. Đức và Bỉ cũng là thành viên của thỏa thuận chia sẻ hạt nhân với Mỹ thông qua NATO, khi máy bay chiến đấu của hai nước này được trang bị để mang bom của Mỹ. Hà Lan, Italy và Thổ Nhĩ Kỳ cũng là thành viên của chương trình này. Ba Lan đã bày tỏ sự quan tâm đến việc tham gia.
Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson đánh giá sáng kiến của ông Emmanuel Macron có thể góp phần bổ sung cho năng lực phòng thủ tập thể.
Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk tiết lộ nước này đang thảo luận với Pháp và một nhóm các đồng minh châu Âu về chương trình răn đe hạt nhân tiên tiến.
Theo Tổng thống Macron, răn đe hạt nhân sẽ ngày càng giữ vai trò lớn hơn trên thế giới. Ông kết luận: “Nửa thế kỷ tới sẽ là kỷ nguyên hạt nhân và nước Pháp sẽ đóng trọn vai trò của mình trong đó, tiếp tục củng cố sức mạnh”.
Hà Linh/Báo Tin tức và Dân tộc