Pharmacity: Từ 7 tỷ đồng vốn Việt đến đế chế nghìn tỷ dưới bàn tay nhà đầu tư ngoại

4 giờ trướcBài gốc

Những ngày đầu của Pharmacity

Theo hồ sơ đăng ký doanh nghiệp, Công ty Cổ phần Dược phẩm Pharmacity được thành lập ngày 5/5/2012 với vốn điều lệ ban đầu 7 tỷ đồng.

Danh sách cổ đông sáng lập ghi nhận 5 cá nhân, trong đó phần lớn là người Việt Nam. Đáng chú ý nhất là bà Phạm Thị Thanh Hoài nắm giữ tới 630.000 cổ phần, tương đương 90% vốn điều lệ. Bốn cổ đông còn lại gồm Phạm Thị Thanh Hòa, Trần Minh Ngọc Thu, Trương Ngọc Phụng và Lê Bảo Chân Thiện cùng nắm giữ 10% vốn còn lại.

Ở thời điểm đó, bà Phạm Thị Thanh Hoài đồng thời là người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp. Cơ cấu sở hữu cho thấy Pharmacity ban đầu mang dáng dấp của một công ty khởi nghiệp quy mô nhỏ với quyền kiểm soát tập trung rất cao vào nhóm sáng lập.

Điều đáng chú ý là trong khi hình ảnh của Pharmacity sau này thường gắn với Chris Blank – người được xem là nhà sáng lập và là gương mặt đại diện thương hiệu trong nhiều năm – thì hồ sơ đăng ký doanh nghiệp thời kỳ đầu lại ghi nhận nhóm cổ đông sáng lập khác với phần lớn là các cá nhân Việt Nam.

Từ 7 tỷ đồng đến hành trình tăng vốn thần tốc

Chỉ sau hơn hai năm hoạt động, Pharmacity đã bắt đầu mở rộng quy mô. Hồ sơ thay đổi đăng ký doanh nghiệp ngày 20/6/2014 cho thấy vốn điều lệ của công ty đã tăng từ 7 tỷ đồng lên hơn 20,8 tỷ đồng.

Tuy nhiên, điều đáng chú ý hơn là sự thay đổi trong tỷ lệ sở hữu. Bà Phạm Thị Thanh Hoài vẫn là cổ đông chi phối với hơn 87,5% vốn điều lệ. Trong khi đó, tỷ lệ sở hữu của các cổ đông còn lại có sự thay đổi đáng kể. Điều này phản ánh quá trình tái cơ cấu vốn nhằm chuẩn bị cho giai đoạn tăng trưởng mới của doanh nghiệp.

Đây cũng là thời kỳ Pharmacity bắt đầu mở rộng mạng lưới cửa hàng tại TP.HCM với hàng loạt địa điểm kinh doanh được đăng ký mới, từ khu vực Nguyễn Hữu Cảnh, Hai Bà Trưng, Võ Thị Sáu cho tới các khu dân cư cao cấp như Hoàng Anh Gia Lai, The Manor hay Phú Mỹ Hưng.

Những bước đi này cho thấy tham vọng xây dựng mô hình chuỗi nhà thuốc hiện đại theo tiêu chuẩn quốc tế – điều còn khá mới mẻ tại Việt Nam vào đầu thập niên 2010.

Cuộc đổ bộ của dòng vốn ngoại

Bước ngoặt lớn nhất của Pharmacity xuất hiện khi doanh nghiệp bắt đầu thu hút các quỹ đầu tư nước ngoài. Năm 2019, Mekong Capital công bố đầu tư vào Pharmacity. Đây được xem là thương vụ đánh dấu việc chuỗi nhà thuốc bước vào giai đoạn tăng trưởng thần tốc.

Sau Mekong Capital, hàng loạt nhà đầu tư quốc tế tiếp tục xuất hiện trong hành trình phát triển của doanh nghiệp. Trong các năm tiếp theo, Pharmacity ghi nhận sự tham gia của những tổ chức tài chính lớn như SK Group của Hàn Quốc, TR Capital của Singapore và gần đây là LeapFrog Investments.

Các vòng gọi vốn liên tiếp đã giúp Pharmacity có nguồn lực tài chính để mở rộng hệ thống trên quy mô chưa từng có. Từ vài chục cửa hàng ban đầu, doanh nghiệp nhanh chóng tiến tới hàng trăm rồi hơn một nghìn điểm bán trên toàn quốc.

Tuy nhiên, hệ quả tất yếu của quá trình này là tỷ lệ sở hữu của nhóm sáng lập liên tục bị pha loãng. Đó là câu chuyện quen thuộc trong thế giới startup: người sáng lập tạo ra doanh nghiệp nhưng quyền sở hữu và quyền kiểm soát dần chuyển sang các nhà đầu tư khi công ty cần nguồn vốn lớn để phát triển.

Nếu nhìn lại hồ sơ đăng ký doanh nghiệp năm 2012 và so sánh với hồ sơ thay đổi mới nhất được công bố năm 2026, có thể thấy một sự chuyển dịch đáng kể.

Tại thời điểm tháng 5/2026, vốn điều lệ của Pharmacity đã tăng lên hơn 1.586 tỷ đồng, gấp hơn 226 lần so với thời điểm thành lập.

Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp lúc này là ông Tanveer Gill, quốc tịch Ấn Độ. Sự xuất hiện của một lãnh đạo nước ngoài ở vị trí điều hành cao nhất phản ánh xu hướng quốc tế hóa trong bộ máy quản trị của doanh nghiệp.

Nếu như ở giai đoạn đầu, Pharmacity được điều hành bởi nhóm cổ đông sáng lập người Việt, thì hiện nay doanh nghiệp đã mang diện mạo hoàn toàn khác.

Trong hơn một thập kỷ phát triển, dấu ấn của các nhà sáng lập ban đầu dần thu hẹp, nhường chỗ cho các quỹ đầu tư quốc tế cùng đội ngũ quản trị chuyên nghiệp đến từ nhiều quốc gia.

Trải qua giai đoạn thua lỗ, thu hồi sản phẩm

Sự thay đổi cơ cấu cổ đông diễn ra song song với những thăng trầm trong hoạt động kinh doanh. Có thời điểm Pharmacity được xem là "ông vua" của ngành bán lẻ dược phẩm hiện đại khi sở hữu số lượng nhà thuốc lớn nhất Việt Nam.

Nhưng chiến lược mở rộng quá nhanh cũng khiến doanh nghiệp phải trả giá. Chi phí mặt bằng tăng mạnh, áp lực nhân sự, logistics và tồn kho ngày càng lớn. Trong khi đó, sự cạnh tranh từ Nhà thuốc Long Châu ngày càng gay gắt.

Nhiều năm liên tiếp, Pharmacity ghi nhận tình trạng thua lỗ kéo dài. Doanh nghiệp buộc phải đóng cửa hàng trăm cửa hàng hoạt động kém hiệu quả và triển khai chương trình tái cơ cấu sâu rộng.

Đây cũng là giai đoạn quyền ảnh hưởng của các quỹ đầu tư ngày càng lớn khi doanh nghiệp cần những quyết định mang tính sống còn để bảo vệ khoản đầu tư hàng trăm triệu USD.

Những tranh cãi gần đây liên quan đến việc thu hồi một số sản phẩm có liên hệ với doanh nghiệp đang bị điều tra sản xuất hàng giả càng khiến Pharmacity đứng trước áp lực củng cố niềm tin thị trường.

Dù doanh nghiệp khẳng định đã chủ động thu hồi sản phẩm nhằm bảo vệ người tiêu dùng và chưa có kết luận cho thấy sản phẩm bán ra không đạt chất lượng, vụ việc vẫn cho thấy thách thức rất lớn đối với một chuỗi bán lẻ dược phẩm quy mô quốc gia. Trong ngành dược, niềm tin đôi khi còn quan trọng hơn cả doanh thu.

Câu chuyện của Pharmacity không đơn thuần là hành trình phát triển của một chuỗi nhà thuốc. Đó còn là bức tranh điển hình về quá trình chuyển đổi của nhiều startup Việt Nam trong giai đoạn hội nhập.

Khởi đầu bằng nguồn vốn trong nước, được xây dựng bởi nhóm cổ đông sáng lập người Việt, sau đó thu hút dòng vốn ngoại để tăng trưởng, rồi dần chuyển sang mô hình quản trị mang tính quốc tế.

Từ doanh nghiệp có vốn điều lệ 7 tỷ đồng với một nhóm cổ đông sáng lập sở hữu gần như toàn bộ công ty, Pharmacity đã trở thành một doanh nghiệp có vốn điều lệ hơn 1.586 tỷ đồng, vận hành theo tiêu chuẩn quản trị của các nhà đầu tư quốc tế.

Sự thay đổi ấy phản ánh một thực tế của nền kinh tế hiện đại: trong cuộc đua mở rộng quy mô, quyền sở hữu thường không còn nằm nguyên vẹn trong tay những người khai sinh doanh nghiệp.

Sau 14 năm phát triển, điều còn lại ở Pharmacity không phải là câu chuyện về những cổ đông sáng lập ngày nào, mà là bài toán lớn hơn: liệu mô hình chuỗi nhà thuốc hiện đại do họ đặt nền móng có thể tiếp tục tìm lại vị thế dẫn đầu trong một thị trường ngày càng cạnh tranh hay không.

Tú Anh

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/pharmacity-tu-7-ty-dong-von-viet-den-de-che-nghin-ty-duoi-ban-tay-nha-dau-tu-ngoai-10419238.html