Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Lễ kỷ niệm 120 năm Ngày truyền thống Đại học Quốc gia Hà Nội: Mở ra tầm nhìn phát triển mới cho giáo dục đại học trong kỷ nguyên chuyển đổi mạnh mẽ

2 giờ trướcBài gốc

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các đại biểu tham quan Triển lãm các thành tựu khoa học công nghệ trong khuôn khổ Lễ kỷ niệm 120 năm Ngày truyền thống Đại học Quốc gia Hà Nội

Trong bối cảnh đó, GS.TSKH Vũ Minh Giang - nhà sử học, nhà khoa học uy tín, người có nhiều năm gắn bó với Đại học Quốc gia Hà Nội đã có những chia sẻ sâu sắc, góp phần làm rõ hơn tinh thần và chiều sâu của 7 nhiệm vụ trọng tâm mà lãnh đạo Đảng, Nhà nước đặt ra đối với Đại học Quốc gia Hà Nội.

“Túi khôn” của quốc gia - một cách định vị mới về vai trò của đại học

Theo GS.TSKH Vũ Minh Giang, điểm nhấn quan trọng nhất trong phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chính là tư duy định vị lại vai trò của đại học trong hệ thống phát triển quốc gia. Đại học Quốc gia Hà Nội và các cơ sở giáo dục đại học lớn không chỉ dừng lại ở chức năng đào tạo và nghiên cứu, mà phải trở thành “túi khôn” của đất nước - nơi hội tụ trí tuệ, nơi Nhà nước tìm đến để có luận cứ khoa học cho các quyết sách chiến lược, nơi doanh nghiệp tìm đến để cùng phát triển công nghệ, nhân lực và mô hình tăng trưởng mới.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ghi sổ vàng lưu niệm tại Đại học Quốc gia Hà Nội.

GS.TSKH Vũ Minh Giang cho rằng, khái niệm “túi khôn” thực chất là cách diễn đạt gần gũi của một mô hình rất hiện đại trong thế giới học thuật: các think tank - những trung tâm trí tuệ có khả năng tập hợp đội ngũ chuyên gia hàng đầu, từ đó tạo ra tri thức mới, phản biện chính sách và tư vấn chiến lược phát triển.

Tuy nhiên, trong bối cảnh Việt Nam, “túi khôn” mang ý nghĩa rộng hơn. Đó không chỉ là nơi tạo ra tri thức, mà còn là nơi chuyển hóa tri thức thành giá trị xã hội, góp phần nâng cao chất lượng chính sách, thúc đẩy phát triển công nghệ, doanh nghiệp và cải thiện đời sống nhân dân.

Đại học Quốc gia Hà Nội trước yêu cầu chuyển đổi từ đại học truyền thống sang đại học kiến tạo tri thức

Từ góc nhìn của nhà khoa học, GS.TSKH Vũ Minh Giang nhấn mạnh rằng, Đại học Quốc gia Hà Nội đang đứng trước một bước chuyển quan trọng mang tính chất lịch sử: chuyển từ mô hình đại học truyền thống sang mô hình đại học kiến tạo tri thức và tham gia trực tiếp vào quá trình phát triển quốc gia.

Trong mô hình mới này, đại học không chỉ dừng lại ở việc truyền thụ kiến thức, mà phải trở thành nơi sản sinh tri thức mới, giải quyết các bài toán lớn của đất nước, đồng thời tham gia sâu vào quá trình hoạch định chính sách.

GS.TSKH Vũ Minh Giang

Theo GS.TSKH Vũ Minh Giang, phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ ra rất rõ yêu cầu này khi nhấn mạnh: đại học phải là nơi xã hội tìm thấy niềm tin vào sức mạnh của khoa học, tri thức và giáo dục; phải trở thành nơi chuyển hóa tri thức thành chính sách tốt hơn, công nghệ hữu ích hơn, doanh nghiệp mạnh hơn và cuộc sống tốt đẹp hơn.

7 nhiệm vụ trọng tâm - khung định hướng cho một đại học nghiên cứu hiện đại

Phân tích 7 nhiệm vụ trọng tâm mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước giao cho Đại học Quốc gia Hà Nội, GS.TSKH Vũ Minh Giang cho rằng, đây là một hệ thống định hướng mang tính tổng thể, phản ánh tư duy phát triển đại học hiện đại, trong đó ba trụ cột nổi bật là: nâng cao chất lượng học thuật, phát triển năng lực đổi mới sáng tạo và tăng cường kết nối với hệ thống chính sách - doanh nghiệp - xã hội.

Trước hết là yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu theo chuẩn mực quốc tế, coi đây là nền tảng để khẳng định vị thế học thuật của Đại học Quốc gia Hà Nội.

Tiếp theo là định hướng phát triển các lĩnh vực mũi nhọn, trong đó có mục tiêu từng bước đưa một số ngành đạt trình độ top 100 thế giới. Theo GS.TSKH Vũ Minh Giang, đây không phải là mục tiêu mang tính phong trào, mà là lựa chọn chiến lược, tập trung vào những ngành có thế mạnh thực sự để tạo ra đột phá.

Bên cạnh đó là yêu cầu thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển giao tri thức và gắn nghiên cứu với thực tiễn phát triển, đưa kết quả khoa học vào đời sống kinh tế - xã hội.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là xây dựng cơ chế đặc thù cho đại học, đặc biệt trong các lĩnh vực tài chính, nhân sự và quản trị. GS.TSKH Vũ Minh Giang chỉ rõ, đây là điều kiện tiên quyết để giải phóng nguồn lực, tạo động lực phát triển nhanh và mạnh hơn.

Các nhiệm vụ còn lại tập trung vào phát triển đội ngũ nhân lực chất lượng cao, tăng cường liên kết giữa đại học - doanh nghiệp - Nhà nước, và nâng cao vai trò phục vụ xã hội của đại học.

Con người - yếu tố quyết định của mọi đột phá

Theo GS.TSKH Vũ Minh Giang, trong mọi chiến lược phát triển, con người luôn là yếu tố quyết định. Đối với Đại học Quốc gia Hà Nội, con người không chỉ là đội ngũ giảng viên và nhà khoa học, mà còn là những nhà quản lý có tư duy đổi mới, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm.

Quan trọng hơn, đó phải là những cá nhân có năng lực sáng tạo, có khả năng hội nhập quốc tế và có khát vọng cống hiến cho đất nước. Không thể có một đại học đẳng cấp quốc tế nếu thiếu những con người tinh hoa, có khả năng tạo ra tri thức mới và dẫn dắt các lĩnh vực nghiên cứu mũi nhọn.

Cơ chế đặc thù - điều kiện để hiện thực hóa khát vọng phát triển

Một trong những vấn đề được GS.TSKH Vũ Minh Giang đặc biệt lưu ý là cơ chế phát triển. Bởi, trong điều kiện cơ chế quản lý đại trà, rất khó để một đại học có thể đạt được bước đột phá thực sự.

Do đó, việc xây dựng cơ chế đặc thù cho Đại học Quốc gia Hà Nội là yêu cầu mang tính tất yếu. Cơ chế này không chỉ liên quan đến tài chính, mà còn bao gồm quyền tự chủ, cơ chế nhân sự và chính sách đãi ngộ đủ sức cạnh tranh quốc tế. Nếu không có cơ chế phù hợp, rất khó thu hút và giữ chân các nhà khoa học giỏi, từ đó khó hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh có tầm ảnh hưởng quốc tế.

Khát vọng vươn tới chuẩn mực quốc tế và lựa chọn chiến lược phát triển

Liên quan đến mục tiêu đưa một số lĩnh vực của Đại học Quốc gia Hà Nội vào top 100 thế giới, GS.TSKH Vũ Minh Giang cho rằng, đây là định hướng đúng đắn, nhưng cần cách tiếp cận thực chất.

Theo đó, thay vì dàn trải, cần lựa chọn những lĩnh vực có nền tảng vững chắc, có truyền thống nghiên cứu tốt và có khả năng bứt phá, để tập trung đầu tư chiều sâu. Và, một số lĩnh vực như khoa học cơ bản, đặc biệt là toán học, hoàn toàn có tiềm năng để vươn tới các chuẩn mực quốc tế nếu được đầu tư đúng hướng và có cơ chế phù hợp.

Từ tầm nhìn chiến lược đến hiện thực phát triển

Từ góc nhìn của GS.TSKH Vũ Minh Giang, 7 nhiệm vụ trọng tâm mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đặt ra đối với Đại học Quốc gia Hà Nội không chỉ là định hướng phát triển cho một đại học, mà còn là một thông điệp về vai trò mới của tri thức trong sự phát triển quốc gia.

Đại học Quốc gia Hà Nội, với bề dày 120 năm truyền thống, đang đứng trước cơ hội lịch sử để chuyển mình mạnh mẽ, trở thành một trung tâm trí tuệ chiến lược của đất nước - nơi tri thức không chỉ được tạo ra, mà còn được chuyển hóa thành chính sách, công nghệ và động lực phát triển xã hội.

Con đường phía trước đòi hỏi sự đồng bộ giữa tầm nhìn chiến lược, cơ chế phù hợp và con người tinh hoa. Khi những yếu tố này hội tụ, khát vọng xây dựng Đại học Quốc gia Hà Nội trở thành “túi khôn” của quốc gia sẽ không chỉ là định hướng, mà sẽ từng bước trở thành hiện thực trong tiến trình phát triển của Việt Nam trong kỷ nguyên mới, GS.TSKH Vũ Minh Giang khẳng định.

Thùy Dương

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/phat-bieu-cua-tong-bi-thu-chu-tich-nuoc-to-lam-tai-le-ky-niem-120-nam-ngay-truyen-thong-dai-hoc-quoc-gia-ha-noi-mo-ra-tam-nhin-phat-trien-moi-cho-giao-duc-dai-hoc-trong-ky-nguyen-chuyen-doi-manh-me-10417698.html