Hoạt động mở đầu của đề án là Cuộc thi Hùng biện tiếng Việt 2026 mang chủ đề “Tiếng Việt trong tim những người con xa xứ”.
Chương trình do Hiệp hội Người Việt Nam tại tỉnh Saitama (Nhật Bản) tổ chức, dưới sự bảo trợ của Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản, Viện Nghiên cứu các vấn đề xã hội (VINS), Hội Liên lạc với người Việt Nam ở nước ngoài.
Trung tâm Nội dung số và Truyền thông – Thông tấn xã Việt Nam là đơn vị bảo trợ thông tin và truyền thông. Đồng hành thực hiện sản xuất chương trình có SUNSHINE MEDIA và Câu lạc bộ VIMOSA.
Theo ban tổ chức, chương trình được triển khai từ tháng 4 đến tháng 8/2026. Các vòng sơ khảo, bán kết và chung kết sẽ diễn ra tại Nhật Bản; đồng thời các thí sinh xuất sắc sẽ tham gia hành trình “Về nguồn” tại Hà Nội và Nghệ An.
Cuộc thi hướng tới việc tôn vinh giá trị của tiếng Việt như một di sản văn hóa thiêng liêng, là sợi dây kết nối cộng đồng người Việt trên toàn thế giới, đặc biệt với thế hệ trẻ sinh ra và lớn lên xa Tổ quốc.
Đây cũng là sân chơi trí tuệ và giàu bản sắc để các thí sinh thể hiện tư duy, cảm xúc, góc nhìn về tiếng Việt, văn hóa Việt Nam và tình yêu quê hương.
Ban tổ chức cho biết, cuộc thi không chỉ mang ý nghĩa gìn giữ ngôn ngữ mẹ đẻ mà còn góp phần nuôi dưỡng ý thức bảo tồn văn hóa dân tộc trong thế hệ trẻ kiều bào.
Việc tổ chức đồng thời tại Nhật Bản – Hà Nội – Nghệ An tạo nên một hành trình kết nối giàu tính biểu tượng giữa nơi cộng đồng người Việt đang sinh sống, học tập và làm việc với quê hương nguồn cội.
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, đề án được kỳ vọng sẽ góp phần xây dựng một hệ sinh thái tiếng Việt bền vững cho cộng đồng khoảng 6 triệu người Việt Nam ở nước ngoài.
Theo đó, mỗi em nhỏ kiều bào được định hướng trở thành một “Đại sứ tiếng Việt”, góp phần lan tỏa ngôn ngữ và văn hóa Việt Nam ra thế giới.
Đề án “Bảo trợ và cấp chứng nhận Cuộc thi Hùng biện tiếng Việt dành cho con em kiều bào” giai đoạn 2026 - 2030 do TS. Đỗ Ngọc Văn, Viện trưởng Viện Nghiên cứu các vấn đề xã hội làm Chủ nhiệm; bà Trần Thị Thùy Dương, Phó Trưởng phòng Quản lý văn hóa giữ vai trò Phó Chủ nhiệm.
Điểm nhấn của chương trình là việc xây dựng và chuẩn hóa hệ thống Chứng nhận “Năng lực Hùng biện Tiếng Việt” theo tiêu chuẩn của VINS, tích hợp mã QR định danh. Đây được xem là nền tảng hỗ trợ các em trong quá trình học tập và hội nhập quốc tế.
Bên cạnh đó, VINS sẽ xây dựng “Khung năng lực tiếng Việt kiều bào” theo hướng hiện đại, chú trọng khả năng biểu đạt, tư duy và cảm xúc thay vì chỉ tập trung vào ngữ pháp.
Đội ngũ giám khảo tại nhiều quốc gia cũng sẽ được đào tạo và chuẩn hóa nhằm bảo đảm tính khách quan, đồng bộ và phát triển bền vững cho chương trình.
Theo lộ trình, giai đoạn 2026-2030, đề án dự kiến mở rộng kết nối tới ít nhất 15 quốc gia và vùng lãnh thổ thông qua sự phối hợp với các hội đoàn người Việt tại nước ngoài.
. Không chỉ mang giá trị giáo dục, đề án còn hướng tới xây dựng thư viện dữ liệu số về ngôn ngữ và văn hóa Việt trong cộng đồng kiều bào toàn cầu, tạo nền tảng cho các nghiên cứu chuyên sâu trong tương lai.
Trong hành trình triển khai đề án, tỉnh Saitama được lựa chọn là một trong những điểm khởi đầu quan trọng, nơi tinh thần gìn giữ tiếng Việt đang được nuôi dưỡng mạnh mẽ trong cộng đồng người Việt xa xứ.
Ban tổ chức nhấn mạnh cuộc thi không đơn thuần là một sân chơi ngôn ngữ, mà còn là hành trình kết nối cội nguồn, góp phần gìn giữ “linh hồn” dân tộc để tiếng Việt mãi là sợi dây gắn kết thiêng liêng giữa những người con xa quê với quê hương Việt Nam.
Lê An