Phát hiện chất quen thuộc trong cơ thể 'nuôi' khối u ung thư

2 giờ trướcBài gốc

Ảnh: Shutterstock

Một phát hiện khoa học mới đang làm thay đổi cách nhìn truyền thống về vai trò của chất chống oxy hóa trong cơ thể. Thay vì chỉ bảo vệ tế bào khỏe mạnh, glutathione - một phân tử quen thuộc - có thể đang bị tế bào ung thư “lợi dụng” như nguồn năng lượng để duy trì và thúc đẩy tăng trưởng.

Nghiên cứu do các nhà khoa học tại Viện Ung thư Wilmot (Đại học Rochester, Mỹ) thực hiện, công bố trên tạp chí Nature vào tháng 3, cho thấy các khối u dường như “nghiện” glutathione. Phát hiện này không chỉ thách thức quan niệm lâu nay về chất chống oxy hóa mà còn mở ra hướng tiếp cận mới trong điều trị ung thư.

Khối u và khả năng thích nghi đáng kinh ngạc

Trong cơ thể, các khối u thường phát triển trong môi trường khan hiếm dinh dưỡng. Tuy nhiên, tế bào ung thư lại có khả năng thích nghi cao, tìm kiếm và tận dụng những nguồn năng lượng tưởng chừng không đáng chú ý.

Theo nhóm nghiên cứu, glutathione - vốn được biết đến với vai trò bảo vệ tế bào khỏi tổn thương - lại có thể bị tế bào ung thư phân giải và sử dụng như “nhiên liệu”.

Tiến sĩ Isaac Harris cùng các nhà khoa học tại Viện Ung thư Wilmot thuộc Đại học Rochester, Mỹ công bố nghiên cứu vào tháng 3 vừa qua. Ảnh: Đại học Rochester

Tiến sĩ Isaac Harris, trưởng nhóm nghiên cứu cho biết: tế bào ung thư và tế bào bình thường có thể sử dụng những nguồn dinh dưỡng khác nhau, và phát hiện mới đã làm rõ cách tế bào ung thư khai thác glutathione cho mục đích này.

Điều đáng chú ý là trước đây, glutathione chủ yếu được nghiên cứu như một “lá chắn” chống oxy hóa, chứ không phải là yếu tố thúc đẩy tăng trưởng khối u. Chính vì vậy, phát hiện này buộc giới khoa học phải xem xét lại “kho dinh dưỡng” mà ung thư có thể khai thác.

“Con dao hai lưỡi” của chất chống oxy hóa

Glutathione được cơ thể tự tổng hợp và cũng phổ biến dưới dạng thực phẩm bổ sung. Nó thường được quảng bá với nhiều lợi ích sức khỏe. Tuy nhiên, nghiên cứu mới cho thấy trong một số bối cảnh, chất chống oxy hóa có thể trở thành “con dao hai lưỡi”.

Các nhà khoa học cảnh báo rằng ung thư có thể “chiếm dụng” những hợp chất vốn được xem là vô hại. Quan điểm này cũng được củng cố bởi các nghiên cứu trước đó. Chẳng hạn, một công trình công bố năm ngoái cho thấy taurine - một chất chống oxy hóa có trong thực phẩm và nước tăng lực - có thể thúc đẩy sự phát triển của tế bào bệnh bạch cầu.

Bằng chứng từ mô hình thực nghiệm

Để kiểm chứng giả thuyết, nhóm nghiên cứu đã phân tích các mẫu khối u vú được hiến tặng cho ngân hàng sinh học. Kết quả cho thấy nồng độ glutathione trong môi trường khối u ở mức cao, cho thấy chúng đang sử dụng chất này.

Trong các mô hình tiền lâm sàng, khi các nhà khoa học ngăn chặn khả năng sử dụng glutathione của khối u, tốc độ phát triển của ung thư đã chậm lại đáng kể.

Đáng chú ý, dữ liệu ban đầu cho thấy hiện tượng này có thể không chỉ giới hạn ở ung thư vú mà còn xuất hiện ở nhiều loại ung thư khác.

Triển vọng điều trị mới

Từ phát hiện trên, các nhà khoa học đang hướng tới việc phát triển các liệu pháp nhắm trúng cơ chế sử dụng glutathione của tế bào ung thư. Nhóm nghiên cứu đã xác định một ứng viên thuốc tiềm năng - vốn được phát triển từ gần một thập kỷ trước - có khả năng can thiệp vào quá trình này.

Các nghiên cứu tiếp theo sẽ tập trung xác định các protein cụ thể giúp khối u xử lý glutathione, đồng thời thử nghiệm kết hợp giữa thuốc điều trị ung thư và các chiến lược dinh dưỡng nhằm nâng cao hiệu quả điều trị.

Mục tiêu dài hạn là tạo ra các phương pháp điều trị có khả năng tiêu diệt tế bào ung thư mà không gây tổn hại đến tế bào khỏe mạnh.

Khuyến nghị thận trọng với thực phẩm bổ sung

Dù vậy, các chuyên gia nhấn mạnh rằng phát hiện này không đồng nghĩa với việc nên tránh các thực phẩm giàu chất chống oxy hóa.

Chế độ ăn cân bằng với nhiều rau xanh và trái cây vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát cân nặng, giảm viêm và tăng cường hệ miễn dịch. Tuy nhiên, người dân cần thận trọng với việc sử dụng thực phẩm bổ sung, đặc biệt là các sản phẩm chứa hàm lượng glutathione cao và không được kiểm soát chặt chẽ.

Theo các nhà khoa học, dù glutathione đã được phát hiện từ hơn 100 năm trước, những hiểu biết về vai trò của nó trong sinh học ung thư vẫn còn rất hạn chế.

Phát hiện lần này không chỉ bổ sung một mảnh ghép quan trọng trong bức tranh về chuyển hóa của tế bào ung thư, mà còn mở ra một hướng nghiên cứu mới: xác định và “cắt nguồn tiếp tế” dinh dưỡng của khối u.

Trong bối cảnh ung thư vẫn là một trong những thách thức lớn nhất của y học hiện đại, những phát hiện như vậy được kỳ vọng sẽ góp phần tạo ra các bước tiến đột phá trong điều trị trong tương lai.

Hồng Nhung

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/phat-hien-chat-quen-thuoc-trong-co-the-nuoi-khoi-u-ung-thu-10412770.html