Chiều 29/4, tại buổi họp báo thường kỳ tháng 4/2026, Bộ Khoa học và Công nghệ, trả lời câu hỏi của phóng viên báo Tin tức và Dân tộc về triển khai Thông tư 08, ông Nguyễn Anh Cương, Phó Cục trưởng Cục Viễn thông cho biết: Theo thống kê sơ bộ, hiện đã có hơn 92 triệu thuê bao được đưa lên VneID. Đã có khoảng 900.000 số được người dùng xác nhận không sử dụng chính chủ; 60 triệu số thuê bao đã được xác nhận; còn lại vẫn chưa được xác nhận qua VneID; hơn 30 triệu số thuê bao chưa được người dùng xác nhận.
Có hai khái niệm hay bị nhầm lẫn gần đây là xác thực lại thông tin thuê bao đảm bảo thông tin chính xác theo quy định và xác nhận sử dụng chính chủ.
Thứ nhất, việc xác thực thông tin thuê bao theo đúng quy định vẫn được thực hiện thường xuyên, liên tục, đảm bảo thông tin thuê bao được đăng ký với giấy tờ hợp pháp, đúng người đăng ký khi được đối soát với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Đợt tổng rà soát năm 2023 là hướng tới đảm bảo tất cả các thông tin thuê bao đều được gắn với một giấy tờ hợp pháp được đối soát với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư (Giai đoạn này đã xử lý được 17 triệu thuê bao có giấy tờ không hợp lệ - chuẩn hóa 11 triệu và xử lý thu hồi 6 triệu). Giai đoạn này vì một số yếu tố kỹ thuật, mới chỉ thực hiện đối soát 3 trường dữ liệu tên, ngày tháng năm sinh, địa chỉ. Thông tư 08 bổ sung thêm trường hình ảnh để đảm bảo kết quả đối soát chính xác hơn, hạn chế các hành vi như giả mạo giấy tờ thay đổi khuôn mặt trong khi nhà mạng không có khả năng đối soát kiểm chứng.
Ông Nguyễn Anh Cương, Phó Cục trưởng Cục Viễn thông trả lời về xác nhận số thuê bao qua VNeID.
Việc thực hiện rà soát đến nay vẫn do các doanh nghiệp viễn thông thực hiện. Không yêu cầu toàn bộ người dân phải làm xác thực. Người dân về cơ bản đã cung cấp đầy đủ thông tin bao gồm cả hình ảnh khi đăng ký thuê bao mới. Người sử dụng chỉ phải cập nhật lại thông tin thuê bao khi có phát hiện sai lệch thông tin so với thông tin đối soát (hình ảnh…), giấy tờ sử dụng để đăng ký bị hết hiệu lực (như CMND 9 số...) hoặc bị phát hiện đang sử dụng sim không chính chủ. Trong các trường hợp đóngười sử dụng sẽ nhận được thông báo từ nhà mạng để thực hiện xác thực lại thông tin.
Thứ hai là về câu chuyện chính chủ. Về cơ bản, quá trình xác thực từ giai đoạn 2023 đến nay đã đảm bảo mỗi thuê bao đang hoạt động được gắn chính xác với một giấy tờ, một cá nhân cụ thể. Theo quy định tại Luật viễn thông 2023, người sử dụng sẽ phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về số thuê bao mình đứng tên. Tuy nhiên, với 30 năm phát triển, hiện đang có gần 120 triệu thuê bao, của 10 mạng di động. Cũng không ít trường hợp thời gian vừa qua người dân bị liên đới khi bị thất lạc số thuê bao, nhưng không ngừng cung cấp dịch vụ, bị lợi dụng vào các hành vi vi phạm pháp luật. Do đó cần có 1 công cụ để hỗ trợ người dân xác nhận, làm sạch thông tin chính chủ các thuê bao di động.
Một trong những điểm mới, đột phá của Thông tư số 08/2026/TT-BKHCN là trên cơ sở quy định tại Nghị định 70/2024/NĐ-CP, cùng với sự hỗ trợ, phối hợp hết sức tích cực của Cục C06 (Bộ Công an), lần đầu tiên có 1 cơ sở dữ liệu lưu trữ đầy đủ thông tin của tất cả các mạng thông qua ứng dụng VNeID, để từ đó người dùng có thể kiểm tra lại các SIM thuộc tất cả các mạng đang đứng tên, xác nhận số thuê bao đang sử dụng/không sử dụng để đảm bảo tính chính chủ.
Theo quy định tại thông tư 08, các doanh nghiệp viễn thông sẽ có tối đa 30 ngày kể từ ngày 15/4 để cập nhật toàn bộ thông tin lên VneID. Dữ liệu hiện vẫn đang được Cục C06 (Bộ Công an) tích cực phối hợp với các doanh nghiệp viễn thông để đưa lên VneID. Do đó, có thể tại thời điểm hiện tại sẽ còn một số người dân vẫn chưa thấy dữ liệu của mình được hiện lên đầy đủ.
Tuy nhiên, khi dữ liệu vẫn chưa được thống kê đầy đủ và vẫn còn nhiều người chưa xác nhận trạng thái. Quá trình tổng rà soát xác nhận trạng thái chính chủ sẽ vẫn được triển khai tới ngày 15/6. Việc tổng rà soát chính chủ theo Thông tư 08 là điều khoản chuyển tiếp, nhằm khắc phục tồn tại từ nhiều năm phát triển.
Về giải pháp hỗ trợ đối với các nhóm người yếu thế, theo ông Nguyễn Anh Cương, trong quá trình triển khai Thông tư 08, Bộ Khoa học và Công nghệ đã phối hợp các đơn vị, các doanh nghiệp viễn thông xây dựng kế hoạch hỗ trợ đối với các nhóm đối tượng yếu thế (người cao tuổi, người không có điều kiện tiếp cận công nghệ, người ở vùng sâu, vùng xa…) bảo đảm các phương thức xác thực đa dạng, thuận tiện, dễ tiếp cận, hạn chế tối đa khó khăn cho người dân, gồm: Tổ chức các điểm hỗ trợ trực tiếp tại địa phương; cử nhân viên chính thức của nhà mạng hỗ trợ xác thực tại chỗ; phối hợp với chính quyền cơ sở, lực lượng công an cấp xã, phường hướng dẫn người dân thực hiện xác nhận thông tin.
Về kết quả chuẩn hóa thông tin thuê bao năm 2023, ông Nguyễn Anh Cương cho biết: Việc chuẩn hóa thông tin thuê bao năm 2023 được các doanh nghiệp triển khai thực hiện trên cơ sở đối soát thông tin thuê bao với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư theo 3 trường thông tin: Số định danh cá nhân; họ, chữ đệm và tên; ngày tháng năm sinh). Từ năm 2023 - 2024, các doanh nghiệp đã thực hiện xử lý khoảng17 triệu SIM thuê bao (chuẩn hóa lại 11 triệu và chặn 6 triệu) có thông tin không trùng khớp với thông tin được đối soát trong cơ sở dữ liệu dân cư.
Theo số liệu thống kê, hiện có gần 91,3% số thuê bao sử dụng điện thoại thông minh/tổng số thuê bao di động. Việc xác nhận này sẽ là đợt rà soát để tiếp tục loại bỏ thuê bao không chính chủ, hạn chế cuộc gọi rác, tin nhắn rác.
Xuân Cường/Báo Tin tức và Dân tộc