Phát hiện mới tại Hồ Bắc có thể thay đổi hiểu biết về tổ tiên của chúng ta

3 giờ trướcBài gốc

Các nhà khoa học vừa công bố phát hiện quan trọng về loài “người đứng thẳng” Homo erectus dựa trên các hộp sọ hóa thạch tại di chỉ Yunxian (huyện Vân Dương, TP Thập Yển, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc) – địa điểm từng nổi tiếng với mẫu “Người Rồng” Homo longi.

Nhóm nghiên cứu đến từ Đại học Sán Đầu, Đại học Sơn Tây, Đại học Sư phạm Nam Kinh (Trung Quốc), cùng Đại học Purdue và Đại học Hawaiʻi ở Mānoa (Mỹ) xác định một trong các hộp sọ Homo erectus tại đây có niên đại lên tới 1,77 triệu năm. Kết quả này được đánh giá có thể làm thay đổi hiểu biết hiện tại về lịch sử tiến hóa loài người.

Hộp sọ Người Rồng Cáp Nhĩ Tân (trái) và chân dung được tái hiện - Ảnh: VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC TRUNG QUỐC

Theo đồng tác giả Christopher Bae (Đại học Hawaiʻi ở Mānoa), việc kết hợp dữ liệu hóa thạch với phương pháp xác định niên đại mới cho phép các nhà khoa học tái dựng chính xác hơn thời điểm Homo erectus xuất hiện ở Đông Á. Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Science Advances.

Nhóm tác giả sử dụng phương pháp định tuổi bằng đồng vị nhôm-26 (Al-26) và beryli-10 (Be-10). Hai đồng vị này hình thành khi tia vũ trụ va chạm với thạch anh gần bề mặt Trái Đất; khi trầm tích bị chôn vùi, quá trình tạo đồng vị dừng lại và sự phân rã phóng xạ bắt đầu. Nhờ đó, các nhà khoa học có thể xác định tuổi mẫu vật lên tới khoảng 5 triệu năm – vượt xa giới hạn khoảng 50.000 năm của phương pháp carbon-14.

Trước đây, hóa thạch Homo erectus tại Yunxian được cho là có niên đại từ 800.000 đến 1,1 triệu năm. Tuy nhiên, kết quả mới cho thấy mẫu cổ nhất có thể đạt 1,77 triệu năm, đẩy lùi sự hiện diện của loài này ở Đông Á thêm ít nhất 670.000 năm và củng cố giả thuyết về làn sóng di cư sớm, nhanh từ châu Phi sang châu Á.

Homo erectus ở Yunxian, cũng là "quê hương" Ngưởi Rồng Homo longi - Ảnh: SCI NEWS

Các hóa thạch Homo erectus cổ nhất từng được biết đến ở châu Á có niên đại 1,78–1,85 triệu năm, phát hiện tại Dmanisi (Georgia) – được xem là “cửa ngõ” vào lục địa Á-Âu. Phát hiện tại Yunxian cho thấy loài người cổ này có thể đã lan rộng khắp Đông Á sớm hơn nhiều so với suy nghĩ trước đây.

Homo erectus được xem là một trong những tổ tiên quan trọng của Homo sapiens, có thể trực tiếp hoặc thông qua một vài nhánh trung gian. Vì vậy, việc làm rõ hành trình di cư và tiến hóa của họ giúp con người hiểu sâu hơn về chính nguồn gốc của mình.

Khám phá mới cũng làm tăng giá trị khoa học của di chỉ Yunxian. Năm 2025, một nghiên cứu khác cho rằng một trong các hộp sọ tại đây thuộc về Homo longi – nhánh người cổ còn nhiều tranh luận. Một số nhà khoa học giả định Homo erectus có thể là tổ tiên chung của Homo longi và nhóm gồm Homo sapiens, người Neanderthal và Denisovan, mở ra thêm nhiều câu hỏi lớn về cây tiến hóa của loài người.

Câu chuyện về “Người Rồng” bắt đầu năm 1933, khi công nhân xây cầu qua sông Tùng Hoa (TP Cáp Nhĩ Tân, tỉnh Hắc Long Giang, Trung Quốc) phát hiện một hộp sọ người khổng lồ và bí mật giấu xuống giếng do khu vực đang bị Nhật chiếm đóng.

Đến năm 2018, trước khi qua đời, một người đàn ông mới tiết lộ vị trí cất giấu, đưa hộp sọ ra ánh sáng.

Năm 2021, nhóm nghiên cứu do giáo sư Qiang Ji công bố hộp sọ “Harbin” có niên đại khoảng 146.000 năm, sở hữu gương mặt khá giống người hiện đại nhưng gần như không có cằm. Họ đề xuất đây là một loài người mới mang tên Homo longi, cùng chi với Homo sapiens.

Tuy nhiên, phát hiện này gây tranh luận: Homo longi là một loài độc lập hay thực chất chỉ là một nhánh của người Denisovan vẫn còn là câu hỏi chưa có lời giải cuối cùng.

Lam Giang (t/h)

Nguồn Góc nhìn pháp lý : https://gocnhinphaply.nguoiduatin.vn/nguoi-rong-33695.html