Phát huy giá trị rừng ngập mặn phía nam Đà Nẵng

3 giờ trướcBài gốc

Một góc cánh rừng ngập mặn tại thôn Đông Xuân (xã Núi Thành). Ảnh: HOÀNG ĐẠO

Hệ sinh thái mặt nước rộng lớn

Theo các đề tài nghiên cứu khoa học của một số đơn vị và Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Núi Thành (tỉnh Quảng Nam cũ), toàn vùng đất ngập nước vũng An Hòa có diện tích mặt nước khoảng 1.900ha, trải dài qua các xã Tam Giang, Tam Quang cũ (nay là xã Núi Thành), Tam Hòa cũ (nay là xã Tam Anh), Tam Hải.

Hệ thống rừng ngập mặn và thảm cỏ biển tại đây không chỉ góp phần ổn định địa hình ven biển mà còn tạo nên “vành đai xanh” thích ứng với biến đổi khí hậu cho khu vực phía nam Đà Nẵng.

Trong đó, tập trung lớn nhất ở xã Tam Giang cũ với 29,75ha, Tam Hải 22,5ha và Tam Nghĩa cũ (nay là xã Núi Thành) 18,57ha. Diện tích phân bố dọc phía ngoài đê là 86,8ha, chiếm 82,37%; trong khi khu vực trong đê 18,57ha, chiếm 17,63%.

Người dân xã Tam Hải trồng phục hồi rừng ngập mặn. Ảnh: HOÀNG ĐẠO

Tại các khu vực cửa sông, ven biển có độ mặn cao và chịu tác động mạnh của thủy triều, hình thành quần xã cây mắm, bần, đước, vẹt trụ. Ở các bãi bồi có tỷ lệ cát cao, ít chịu ảnh hưởng thủy triều thì xuất hiện quần xã giá, mớp sát. Đặc biệt, tại xã Núi Thành và Tam Mỹ còn tồn tại quần xã dừa nước điển hình cùng các loài cây ô rô, ráng.

Hệ thực vật ngập mặn tại đây ghi nhận 25 loài thuộc 19 họ, trong đó có 13 loài chính thức và 12 loài tham gia. Số loài chính thức tại khu vực này chiếm 34,3% tổng số loài vật ngập mặn của Việt Nam.

Nhờ diện tích rộng và đa dạng loài, cư dân sống dọc sông Trường Giang dựa vào đây đánh bắt cá tôm dưới tán rừng. Trước đây, khu rừng được ví như “báu vật” của làng chài khi nguồn lợi thủy sản dồi dào, mang lại thu nhập ổn định.

Tuy nhiên, khi rừng suy thoái, sinh kế người dân cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng, sản lượng đánh bắt giảm mạnh. Giai đoạn từ sau năm 1975 đến 2010, rừng ngập mặn phía nam suy giảm hơn 420ha.

Rừng ngập mặn dần phục hồi

Trước thực trạng rừng ngập mặn suy giảm do tác động của con người và biến đổi khí hậu, chính quyền huyện Núi Thành cũ đã nỗ lực triển khai nhiều dự án trồng rừng thông qua các dự án, chương trình tài trợ của các tổ chức phi chính phủ, các dự án khôi phục rừng của UBND tỉnh Quảng Nam cũ.

Riêng năm 2025, huyện Núi Thành cũ trồng 12ha rừng chống cát bay tại xã Tam Quang cũ, 8ha đước tại thôn Đông Tuần (xã Tam Hải) theo Dự án “Tăng cường năng lực địa phương về quản lý bền vững đất ngập nước” và 4ha rừng ngập mặn tại thôn Long Thạnh Tây (xã Tam Hải) theo chương trình “Lá chắn xanh” do tổ chức CRS tài trợ.

Nhờ đó, nâng diện tích rừng ngập mặn lên hơn 100ha. Sự hồi sinh của những cánh rừng ngày nay không chỉ giúp chống sạt lở, bảo vệ nguồn lợi thủy sản mà còn mở ra hướng phát triển du lịch từ tài nguyên thiên nhiên này.

Toàn cảnh rừng ngập mặn tại thôn Bình Trung (xã Tam Hải) sau khi phục hồi, được lựa chọn làm địa điểm du lịch khám phá. Ảnh: HOÀNG ĐẠO

Rừng ngập mặn thôn Bình Trung (xã Tam Hải) hiện đã rộng hơn 29ha - một dải xanh nổi bật giữa vùng sông nước mênh mang. Bước ngoặt là giai đoạn 2014 - 2025, dự án phục hồi rừng ngập mặn được triển khai với sự hỗ trợ của tổ chức CRS (Hoa Kỳ).

Hơn 15ha đước được trồng bổ sung, góp phần tái tạo hệ sinh thái. Đáng chú ý, lực lượng trồng và chăm sóc rừng chủ yếu là người dân địa phương, trong đó có nhiều phụ nữ.

Những ngày đầu, việc trồng cây trong môi trường nước mặn, bùn lầy gặp không ít khó khăn. Cây giống dễ bị sóng cuốn, hàu, ốc bám gây hại. Tuy nhiên, bằng sự kiên trì, người dân đã chăm sóc, dựng cọc chắn sóng, thường xuyên kiểm tra và làm sạch thân cây. Nhờ đó, tỷ lệ sống đạt 85 - 90%, một con số ấn tượng đối với mô hình phục hồi rừng ngập mặn.

Đến nay, nhiều khu vực đã hình thành tán rừng dày, cây cao 4 - 5m, rễ đan xen tạo thành “mạng lưới sinh học” vững chắc. Không chỉ tạo cảnh quan, hệ rừng còn đóng vai trò “tường thành” tự nhiên, giúp giảm năng lượng sóng, hạn chế xói lở, ngăn xâm nhập mặn và bảo vệ đất liền.

Ông Trần Tấn Trưởng (thôn Long Thạnh Tây, xã Tam Hải) cho biết, khi địa phương triển khai dự án phục hồi rừng, ông tích cực ủng hộ và xin 100 cây đước về trồng quanh nhà. “Sau khoảng 2 năm thì phần lớn cây phát triển tốt. Tôi trồng để tạo môi trường cho cá tôm quay lại, đồng thời chắn sóng, giữ đất”, ông Trưởng nói.

Rừng ngập mặn thôn Long Thạnh Tây (xã Tam Hải) phát triển giúp phục hồi nguồn lợi thủy sản, tạo sinh kế cho người dân địa phương. Ảnh: HOÀNG ĐẠO

Theo ông Huỳnh Văn Cường, Chủ tịch UBND xã Tam Hải, tiềm năng phát triển du lịch sinh thái từ rừng ngập mặn đang được khai thác. Với cảnh quan nguyên sơ, hệ sinh thái phong phú và không khí trong lành, nơi đây có thể trở thành điểm đến hấp dẫn cho du khách yêu thiên nhiên.

Địa phương định hướng gắn bảo tồn rừng ngập mặn với phát triển du lịch cộng đồng và đã đưa vào Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã Tam Hải lần thứ I.

“Sau gần một thập kỷ nỗ lực, diện tích rừng ngập mặn tại Tam Hải đã tăng lên hơn 65ha. Đây không chỉ là con số về diện tích mà còn là minh chứng cho sự chuyển biến trong tư duy phát triển: từ khai thác sang bảo tồn, từ ngắn hạn sang bền vững”, ông Huỳnh Văn Cường nói.

[VIDEO] - Rừng ngập mặn thôn Long Thạnh Tây (xã Tam Hải) sau khi được trồng phục hồi theo chương trình “Lá chắn xanh”:

HOÀNG ĐẠO

Nguồn Đà Nẵng : https://baodanang.vn/phat-huy-gia-tri-rung-ngap-man-phia-nam-da-nang-3332312.html