Ra đời và trưởng thành trong khói lửa chiến tranh
Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Nhà nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa vừa ra đời đã phải đối mặt với muôn vàn khó khăn, thử thách, vận mệnh dân tộc được ví như “ngàn cân treo sợi tóc”. Yêu cầu cấp thiết đặt ra là phải xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng vững mạnh. Chiểu theo Sắc lệnh số 60/SL ngày 6-5-1946 của Chủ tịch Hồ Chí Minh về đổi tên Ủy ban Kháng chiến toàn quốc thành Quân sự Ủy viên hội, ngày 11-5-1946, Bộ Quốc phòng ra Nghị định số 27/NĐ-QP về tổ chức Cục Chính trị Bộ Quốc phòng gồm 4 cơ quan, trong đó Phòng Tuyên truyền và Phòng Huấn luyện là những tổ chức tiền thân của Cục Tuyên huấn và ngành tuyên huấn Quân đội được thành lập, đánh dấu sự ra đời của một lực lượng chuyên trách làm công tác tư tưởng, văn hóa trong QĐND Việt Nam.
Lãnh đạo Cục Tuyên huấn và các đại biểu tham quan trưng bày sách “A80: Tổ quốc trong tim” (tháng 11-2025). Ảnh: MINH KHÁNH
Ngay từ những ngày đầu thành lập, mặc dù điều kiện vô cùng khó khăn, thiếu thốn nhưng cán bộ Phòng Tuyên truyền và Phòng Huấn luyện đã nêu cao tinh thần trách nhiệm, tổ chức tốt công tác tuyên truyền, giáo dục chính trị, cổ vũ tinh thần yêu nước, ý chí quyết tâm chiến đấu của bộ đội.
Trong khói lửa các cuộc kháng chiến ác liệt, đối mặt với muôn vàn gian khổ, các thế hệ cán bộ tuyên huấn đã bám sát chiến hào, nhạy bén trước thực tiễn sinh động để tiến hành công tác giáo dục chính trị, tư tưởng. Những phong trào thi đua, những đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng do ngành tuyên huấn tham mưu, tổ chức đã thực sự trở thành sức mạnh vật chất to lớn, hun đúc nên bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thần dám đánh, quyết đánh và quyết thắng kẻ thù xâm lược, góp phần làm nên những chiến công mang tầm vóc thời đại như Chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954, Đại thắng mùa xuân năm 1975... Có thể khẳng định, ra đời và trưởng thành trong khói lửa chiến tranh, ngành tuyên huấn Quân đội nói chung, Cục Tuyên huấn nói riêng đã trực tiếp góp phần xây dựng ý chí chiến đấu, niềm tin và bản lĩnh chính trị vững vàng cho các thế hệ cán bộ, chiến sĩ, góp phần giữ vững và củng cố trận địa tư tưởng của Đảng trong Quân đội.
Bản lĩnh, sáng tạo trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Bước vào thời kỳ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, nhiệm vụ xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị đặt ra yêu cầu, đòi hỏi mới. Cục Tuyên huấn và ngành tuyên huấn Quân đội tiếp tục phát huy vai trò là lực lượng nòng cốt trong tham mưu, chỉ đạo, tổ chức thực hiện công tác tư tưởng, văn hóa trong Quân đội.
Lãnh đạo Cục Tuyên huấn thăm, kiểm tra tổ thuyết minh luyện tập, tổng hợp luyện nhiệm vụ A80 tại Quảng trường Ba Đình (tháng 8-2025). Ảnh: MINH KHÁNH
Những năm qua, Cục Tuyên huấn đã chủ động, kịp thời tham mưu với Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, thường xuyên, trực tiếp là Tổng cục Chính trị chỉ đạo, hướng dẫn triển khai toàn diện, đồng bộ các mặt hoạt động công tác tư tưởng, văn hóa trong Quân đội. Nội dung, hình thức giáo dục chính trị, tư tưởng không ngừng được đổi mới, ngày càng bám sát thực tiễn nhiệm vụ của Quân đội và yêu cầu xây dựng, bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới. Công tác tuyên truyền, cổ động được triển khai rộng khắp, kịp thời phản ánh, cổ vũ những thành tích, chiến công của bộ đội; lan tỏa hình ảnh cao đẹp Bộ đội Cụ Hồ trong lòng nhân dân; công tác giáo dục khoa học xã hội và nhân văn quân sự, thi đua, khen thưởng, báo cáo viên, văn hóa, văn nghệ, báo chí, xuất bản ngày càng phát triển và hoàn thiện, trực tiếp góp phần giáo dục, bồi dưỡng niềm tin, lý tưởng cách mạng, nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho cán bộ, chiến sĩ toàn quân.
Trong mọi điều kiện, hoàn cảnh, ngành tuyên huấn Quân đội đã làm tốt công tác định hướng tư tưởng, động viên bộ đội hăng hái thực hiện mọi nhiệm vụ được giao. Đặc biệt, nhiệm vụ phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, bão, lũ, dịch bệnh hiểm nguy đến tính mạng, cán bộ, chiến sĩ vẫn trung thành tuyệt đối với Đảng, Tổ quốc và nhân dân, vượt qua mọi khó khăn, gian khổ, chấp nhận hy sinh, sẵn sàng nhận và hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ.
Bên cạnh đó, ngành tuyên huấn Quân đội chủ động, tích cực tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, nhất là trên không gian mạng. Các hoạt động tuyên truyền, đấu tranh tư tưởng, lý luận được tổ chức bài bản, kịp thời, góp phần giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng trong Quân đội, không để các thế lực thù địch lợi dụng chống phá, chia rẽ nội bộ, làm suy giảm niềm tin của cán bộ, chiến sĩ và nhân dân.
Đổi mới, nâng cao chất lượng công tác tuyên huấn trong kỷ nguyên mới
Hiện nay, tình hình thế giới và khu vực tiếp tục có nhiều diễn biến phức tạp, khó đoán định; cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gay gắt; các thách thức an ninh phi truyền thống gia tăng. Trong nước, sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc đặt ra những yêu cầu mới đối với nhiệm vụ xây dựng Quân đội, củng cố quốc phòng. Đặc biệt, sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số tác động sâu sắc đến đời sống xã hội, trong đó có công tác tuyên huấn trong Quân đội. Các thế lực thù địch, phản động, phần tử cơ hội chính trị triệt để lợi dụng những thiếu sót, khuyết điểm trong công tác quản lý xã hội và không gian mạng để chống phá sự nghiệp cách mạng của Đảng, chống phá Quân đội.
Lãnh đạo Cục Tuyên huấn kiểm tra tại Lữ đoàn Xe tăng 201 (Binh chủng Tăng thiết giáp). Ảnh: MINH KHÁNH
Quán triệt sâu sắc quan điểm, chủ trương của Đảng, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng về xây dựng QĐND Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, ngành tuyên huấn Quân đội và Cục Tuyên huấn tiếp tục nâng cao chất lượng công tác tham mưu chiến lược về công tác tư tưởng, văn hóa trong Quân đội; chủ động nghiên cứu, nắm chắc tình hình trong nước và quốc tế, kịp thời phát hiện, dự báo những vấn đề mới nảy sinh trong đời sống tư tưởng của cán bộ, chiến sĩ và nhân dân; tham mưu đúng, trúng, kịp thời với Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Tổng cục Chính trị những chủ trương, giải pháp phù hợp nhằm định hướng tư tưởng, củng cố niềm tin, tạo sự thống nhất cao về ý chí và hành động trong toàn quân.
Tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động công tác tuyên huấn theo hướng nâng cao sức hấp dẫn, tính thuyết phục, thiết thực, hiệu quả, phù hợp với đặc điểm tình hình, nhất là trình độ nhận thức của bộ đội trong điều kiện mới. Nội dung tuyên truyền, giáo dục phải gắn chặt với thực tiễn nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, với yêu cầu xây dựng bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, lối sống quân nhân cách mạng. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong công tác tuyên huấn, nhất là công tác tuyên truyền, cổ động, giáo dục khoa học xã hội và nhân văn quân sự, báo chí, xuất bản, văn hóa, văn nghệ, công tác tuyên truyền miệng và hoạt động báo cáo viên. Phát triển các mô hình giáo dục trực tuyến, hệ thống học liệu điện tử, sản phẩm báo chí, truyền thông đa phương tiện để nâng cao sức hấp dẫn, tính thuyết phục và hiệu quả của công tác tuyên huấn trong toàn quân.
Gắn kết chặt chẽ công tác tuyên huấn với tiến trình chuyển đổi số trong Quân đội, triển khai sâu rộng Phong trào “Bình dân học vụ số”, góp phần nâng cao trình độ nhận thức và kỹ năng số cho cán bộ, chiến sĩ, giúp bộ đội có khả năng tiếp cận, khai thác, sử dụng hiệu quả các nguồn thông tin, thực hiện tốt chức trách, nhiệm vụ được giao trên môi trường số. Đồng thời, tiếp tục phát huy vai trò của báo chí, truyền thông, văn hóa, văn nghệ trong tuyên truyền, giáo dục và xây dựng đời sống tinh thần lành mạnh cho bộ đội; lan tỏa sâu rộng hình ảnh cao đẹp Bộ đội Cụ Hồ trong nhân dân và bạn bè quốc tế; kết hợp hài hòa giữa phương thức truyền thống và hiện đại, phù hợp với đặc điểm tâm lý, nhu cầu của nhiều đối tượng, góp phần tạo sức lan tỏa mạnh mẽ trong xã hội.
Ngành tuyên huấn Quân đội tiếp tục phát huy vai trò xung kích, chủ động, tích cực tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong Quân đội, nhất là trên không gian mạng. Cục Tuyên huấn, đội ngũ cán bộ tuyên huấn các cấp tăng cường phối hợp với các lực lượng liên quan trong công tác thông tin, tuyên truyền, kịp thời phát hiện và phản bác quan điểm sai trái, thù địch, thông tin xấu độc, xuyên tạc, góp phần giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng trong Quân đội và xã hội.
Lãnh đạo Cục Tuyên huấn trao bằng khen tặng các tập thể đoạt giải tại Hội thi giảng viên khoa học xã hội và nhân văn các học viện, trường Quân đội, năm 2025. Ảnh: MINH KHÁNH
Chủ động xây dựng đội ngũ cán bộ tuyên huấn toàn quân vững mạnh, chuyên nghiệp về bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, trình độ trí tuệ, năng lực chuyên môn, ứng dụng công nghệ số và phương pháp công tác khoa học. Mỗi cán bộ tuyên huấn phải thực hiện tốt “hai giỏi” trong công tác tư tưởng, văn hóa, đó là: Giỏi tham mưu, chỉ đạo, hướng dẫn tổ chức thực hiện và giỏi kiểm tra, phát hiện, giải quyết những vấn đề vướng mắc nảy sinh. Cán bộ tuyên huấn phải thực sự là những chiến sĩ tiên phong, xung kích trên mặt trận tư tưởng, có bản lĩnh vững vàng, tư duy đổi mới, nhạy bén về chính trị, sáng tạo trong tổ chức hoạt động thực tiễn, có phương pháp làm việc chuyên nghiệp, hiện đại, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong kỷ nguyên mới.
Những cống hiến, hy sinh cùng thành tích của ngành tuyên huấn và các thế hệ cán bộ, nhân viên, chiến sĩ Cục Tuyên huấn đã hun đúc nên truyền thống vẻ vang: “Kiên định, chủ động, nhạy bén, sáng tạo, đoàn kết, quyết thắng”. Trong giai đoạn cách mạng mới, toàn ngành tuyên huấn tiếp tục phát huy truyền thống vẻ vang 80 năm qua, không ngừng đổi mới, sáng tạo, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác, giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng trong Quân đội, góp phần xây dựng QĐND Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, sẵn sàng nhận và hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong mọi tình huống.
Trung tướng NGUYỄN VĂN ĐỨC, Cục trưởng Cục Tuyên huấn, Tổng cục Chính trị