Cán bộ Viện Kiểm sát nhân dân Khu vực 13 - Đồng Nai thu thập thông tin để hỗ trợ làm giấy tờ cho người yếu thế. Ảnh: Tố Tâm
Những vụ việc cụ thể, nhiều tồn tại kéo dài đã được phát hiện, chấn chỉnh kịp thời, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và củng cố niềm tin của người dân.
Giải quyết những vấn đề dân sinh
Theo Nghị quyết số 205, VKSND có trách nhiệm tiếp nhận, xác minh thông tin, kịp thời kiến nghị nhằm bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể yếu thế và lợi ích công. Thực hiện tinh thần này, VKSND 2 cấp tại Đồng Nai đã chủ động vào cuộc từ sớm, từ nhiều nguồn thông tin khác nhau.
Điển hình, qua nắm bắt thông tin, vào tháng 2-2026, VKSND Khu vực 13 - Đồng Nai phát hiện 2 trường hợp em Kiều Thành Danh (12 tuổi) và Kiều Thành Đạt (7 tuổi), cùng ở xã Tân Tiến, chưa được cấp căn cước. Trên cơ sở đó, đơn vị đã ban hành kiến nghị yêu cầu xác minh, làm rõ và thực hiện các thủ tục cần thiết để đảm bảo quyền lợi cho các em.
Sau khi tiếp nhận kiến nghị, Công an xã Tân Tiến và các đơn vị liên quan đã xác minh, xác định 2 em đều là công dân Việt Nam, đã được cấp số định danh cá nhân. Tuy nhiên, việc cấp căn cước chưa thực hiện được do thiếu thông tin đầy đủ về cha, mẹ trên hệ thống dữ liệu dân cư. Công an xã Tân Tiến hướng dẫn gia đình bổ sung hồ sơ, tiếp tục xác minh để hoàn thiện thủ tục theo quy định.
Không chỉ bảo vệ quyền lợi cá nhân, VKSND tỉnh Đồng Nai còn chú trọng bảo vệ lợi ích công. Như qua phản ánh của báo chí và người dân, tuyến đường vào Khu công nghiệp Long Tân (đoạn từ đường tỉnh 741 đến ranh dự án, thuộc xã Phú Riềng) thi công chậm, kéo dài, gây bụi, sình lầy, ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống người dân.
Trên cơ sở đó, VKSND tỉnh kiến nghị Ban Quản lý dự án khu vực Phú Riềng khẩn trương khắc phục ô nhiễm, đảm bảo an toàn giao thông; tăng cường đối thoại với người dân và chủ động nguồn vật liệu để đẩy nhanh tiến độ. Sau kiến nghị, chỉ khoảng 10 ngày, các tồn tại cơ bản được khắc phục, tuyến đường được hoàn thiện, việc tưới nước giảm bụi, phân luồng giao thông được duy trì, góp phần cải thiện rõ rệt điều kiện sinh hoạt của người dân.
Tương tự, cuối tháng 3-2026, qua phản ánh về bãi rác tại thôn 2, xã Long Hà gây ô nhiễm kéo dài, VKSND tỉnh Đồng Nai tiến hành xác minh và ban hành kiến nghị yêu cầu UBND xã Long Hà chấn chỉnh công tác quản lý, xử lý rác thải. Nội dung kiến nghị tập trung vào việc hoàn thiện pháp lý đất đai, đầu tư hạ tầng bảo vệ môi trường, siết chặt thu gom, vận chuyển và chấm dứt tình trạng đốt rác trái quy định.
Những vụ việc nêu trên cho thấy vai trò chủ động, kịp thời của ngành kiểm sát trong việc phát hiện, kiến nghị xử lý các vấn đề dân sinh bức xúc, góp phần bảo vệ quyền lợi người dân và lợi ích công cộng.
Chủ động triển khai Nghị quyết số 205
Theo ông Nguyễn Thế Vinh, Trưởng phòng Kiểm sát án dân sự VKSND tỉnh Đồng Nai, Nghị quyết số 205 của Quốc hội chính thức có hiệu lực từ ngày 1-1-2026, quy định việc thí điểm VKSND khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương và lợi ích công.
Nhóm đối tượng yếu thế được bảo vệ bao gồm: trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật, phụ nữ mang thai, người dân tộc thiểu số… và các vấn đề liên quan đến bảo vệ lợi ích công. Theo đó, VKSND có quyền tiếp nhận thông tin, xác minh, thu thập chứng cứ; yêu cầu chấm dứt vi phạm; kiến nghị cơ quan có thẩm quyền hoặc trực tiếp khởi kiện nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể này.
Mặc dù Đồng Nai không thuộc nhóm địa phương được thí điểm khởi kiện vụ án dân sự công ích, song VKSND tỉnh đã chủ động triển khai ban hành các kiến nghị theo Nghị quyết số 205 quy định từ sớm. Nhờ đó, nhiều lợi ích công được bảo vệ và nhiều người yếu thế được hỗ trợ kịp thời.
Bà Nguyễn Thị Tuyết (52 tuổi, ở xã Phú Riềng) cho biết: Trước đó, nhiều người dân đã phản ánh về tuyến đường vào Khu công nghiệp Long Tân (đoạn từ đường tỉnh 741 đến ranh dự án, thuộc xã Phú Riềng) thực hiện nhiều năm chưa xong nhưng sau khi VKSND kiểm tra, kiến nghị thì tuyến đường này đã được trải thảm nhựa sạch sẽ, người dân đi lại an toàn và không còn bụi bẩn kéo dài.
Từ ngày 1-1-2026 đến 31-3-2026, VKSND 2 cấp tỉnh Đồng Nai tiếp nhận 22 vụ việc, trong đó đã xử lý 20 vụ việc, ban hành 20 kiến nghị (bảo vệ người dễ bị tổn thương 12 vụ việc, bảo vệ lợi ích công 8 vụ việc).
Trao đổi về vấn đề này, luật sư Vũ Duy Nam, Đoàn Luật sư tỉnh Đồng Nai cho rằng: Nghị quyết số 205 đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng, giúp tăng cường bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, đặc biệt là nhóm yếu thế. Thông qua việc nâng cao trách nhiệm của các cơ quan tiến hành tố tụng, nhiều trường hợp bị xâm hại quyền lợi đã được xem xét, giải quyết kịp thời, đúng pháp luật. Nghị quyết góp phần củng cố niềm tin của người dân vào công lý và sự nghiêm minh của pháp luật.
Cũng theo đánh giá của ông Nguyễn Thế Vinh, thực tế cho thấy, trên địa bàn tỉnh vẫn còn xảy ra nhiều vụ việc liên quan đến đất đai, tài sản công bị lấn chiếm, sử dụng trái phép. Thông qua hoạt động kiến nghị, VKSND không chỉ góp phần chấn chỉnh sai phạm mà còn giúp các cơ quan quản lý nhà nước nhận diện rõ trách nhiệm, từ đó có biện pháp khắc phục, phòng ngừa vi phạm trong tương lai.
Thời gian tới, VKSND tỉnh Đồng Nai xác định tiếp tục đẩy mạnh triển khai Nghị quyết số 205 theo hướng đồng bộ, hiệu quả, trong đó tăng cường phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan để tuyên truyền sâu rộng về nội dung, ý nghĩa và kết quả thực hiện nghị quyết. Trọng tâm sẽ tập trung vào các lĩnh vực gắn với đời sống dân sinh như: môi trường, quản lý đất đai và bảo vệ nhóm yếu thế. Đồng thời, VKSND 2 cấp sẽ phối hợp với UBND cấp xã, các cơ sở giáo dục đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức pháp luật trong nhân dân; tăng cường hướng dẫn nghiệp vụ, hỗ trợ chuyên môn cho VKSND khu vực nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả thực hiện.
Việc triển khai Nghị quyết số 205 một cách chủ động, bài bản không chỉ khẳng định vai trò của ngành kiểm sát trong giai đoạn mới mà còn góp phần tạo chuyển biến tích cực trong bảo vệ quyền con người, quyền công dân và lợi ích công, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.
Tố Tâm