Khối nam sĩ quan Bộ đội Biên phòng tham gia diễu binh tại Lễ kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Ảnh: Trung Đức
Lực lượng xung kích trong xây dựng Quân đội
Thực tiễn lịch sử cho thấy, trong mọi giai đoạn cách mạng, sĩ quan trẻ luôn là lực lượng xung kích, đi đầu trong đổi mới, sáng tạo, luôn mang trong mình nhiệt huyết, khát vọng cống hiến, tinh thần dấn thân và trách nhiệm cao với nhiệm vụ. Từ chiến trường ác liệt trong các cuộc kháng chiến đến những nhiệm vụ mới trong thời bình, lực lượng sĩ quan trẻ luôn khẳng định vai trò là “nguồn sinh khí mới”, góp phần quan trọng vào củng cố sức mạnh tổng hợp của Quân đội.
Hiện nay, sĩ quan trẻ chiếm tỷ lệ lớn trong Quân đội, đảm nhiệm nhiều vị trí từ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, quản lý bộ đội đến nghiên cứu khoa học, bảo đảm hậu cần - kỹ thuật và tham gia đối ngoại quốc phòng. Họ chính là cầu nối giữa truyền thống anh hùng của các thế hệ đi trước với yêu cầu đổi mới, hội nhập trong thời đại số.
Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư phát triển mạnh mẽ, đặc biệt là các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, an ninh mạng, tác chiến điện tử..., sĩ quan trẻ có điều kiện thuận lợi để tiếp cận tri thức mới, phương thức tổ chức, chỉ huy hiện đại. Tuy nhiên, chính điều đó cũng đặt ra yêu cầu ngày càng cao về năng lực, bản lĩnh và khả năng thích ứng.
Thực tế cho thấy, đa số sĩ quan trẻ hiện nay có bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên định mục tiêu lý tưởng, trung thành với Đảng, Tổ quốc và nhân dân; tích cực học tập, rèn luyện, chủ động, sáng tạo trong công tác; sẵn sàng nhận nhiệm vụ khó khăn, gian khổ. Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận biểu hiện thiếu rõ ràng về động cơ phấn đấu, chưa phát huy hết tiềm năng, còn dao động trước khó khăn. Đây là vấn đề cần được nhận diện đầy đủ để có giải pháp khắc phục hiệu quả.
Khơi dậy khát vọng cống hiến
Khát vọng cống hiến không tự nhiên hình thành mà cần được nuôi dưỡng từ nền tảng lý tưởng cách mạng và bản lĩnh chính trị vững vàng. Vì vậy, tăng cường giáo dục chính trị, tư tưởng cho sĩ quan trẻ là nhiệm vụ mang tính “gốc rễ”, có ý nghĩa quyết định. Nội dung giáo dục cần được triển khai toàn diện, có chiều sâu, gắn lý luận với thực tiễn, làm nổi bật vai trò, sứ mệnh của Quân đội trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đồng thời, phải khơi dậy niềm tự hào về truyền thống “Bộ đội Cụ Hồ”, về những giá trị cao đẹp mà các thế hệ cha anh đã dày công vun đắp.
Trong điều kiện hiện nay, cần đặc biệt chú trọng trang bị cho sĩ quan trẻ khả năng nhận diện, đấu tranh với các quan điểm sai trái, thù địch, nhất là trên không gian mạng. Các thế lực thù địch không ngừng gia tăng hoạt động chống phá với thủ đoạn tinh vi, nếu thiếu bản lĩnh chính trị, rất dễ dẫn đến dao động về tư tưởng. Do đó, việc xây dựng “sức đề kháng” vững chắc về tư tưởng là yêu cầu cấp thiết.
Phương pháp giáo dục cũng cần đổi mới mạnh mẽ theo hướng linh hoạt, sinh động, kết hợp giữa học tập lý luận với hoạt động thực tiễn như diễn đàn, tọa đàm, sinh hoạt chính trị, phong trào thi đua... Qua đó, giúp sĩ quan trẻ không chỉ “hiểu đúng”, mà còn “hành động đúng”, chuyển hóa nhận thức thành hành động cụ thể.
Cùng với đó, mỗi cán bộ lãnh đạo trong đơn vị phải thực sự là tấm gương về phẩm chất, đạo đức, phong cách công tác; là người truyền cảm hứng, định hướng lý tưởng, giúp sĩ quan trẻ xác định rõ mục tiêu phấn đấu.
Các "Gương mặt trẻ tiêu biểu", "Gương mặt trẻ triển vọng" Bộ đội Biên phòng năm 2025 - đại diện tiêu biểu của đội ngũ sĩ quan trẻ trong toàn lực lượng. Ảnh: Xuân Khoa
Phát triển toàn diện năng lực sĩ quan trẻ trong kỷ nguyên mới
Trong bối cảnh chiến tranh hiện đại có sự tham gia sâu rộng của khoa học - công nghệ, việc nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng sĩ quan trẻ là yêu cầu mang tính chiến lược lâu dài. Điều đó đặt ra yêu cầu cấp thiết phải xây dựng đội ngũ sĩ quan trẻ có tư duy hiện đại, năng lực thích ứng nhanh và khả năng xử lý linh hoạt trong mọi tình huống.
Các học viện, nhà trường cần tiếp tục đổi mới nội dung, chương trình, phương pháp đào tạo theo hướng hiện đại, gắn lý thuyết với thực hành; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, mô phỏng trong huấn luyện nhằm nâng cao năng lực tư duy, khả năng xử lý tình huống và trình độ chỉ huy. Đặc biệt, cần chú trọng bồi dưỡng kiến thức liên ngành như ngoại ngữ, công nghệ thông tin, an ninh mạng, trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu... Đây là những lĩnh vực đang trở thành “năng lực cốt lõi” trong môi trường quân sự hiện đại. Sĩ quan trẻ phải không ngừng cập nhật tri thức mới, nâng cao khả năng thích ứng với yêu cầu nhiệm vụ trong điều kiện chiến tranh công nghệ cao.
Song song với đó, việc mở rộng hợp tác quốc tế trong đào tạo, bồi dưỡng là hướng đi cần thiết, giúp sĩ quan trẻ tiếp cận tư duy quân sự tiên tiến, nâng cao tầm nhìn chiến lược, tác phong làm việc và khả năng hội nhập.
Việc xây dựng đội ngũ sĩ quan trẻ không chỉ giỏi về chuyên môn, mà còn vững về bản lĩnh, nhạy bén về tư duy và linh hoạt trong hành động chính là yêu cầu cốt lõi để Quân đội thích ứng và phát triển trong tình hình mới.
Bên cạnh sự định hướng của tổ chức, yếu tố quyết định vẫn là ý thức tự rèn luyện của mỗi sĩ quan trẻ. Khát vọng cống hiến chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành hành động cụ thể trong học tập, công tác và rèn luyện. Mỗi sĩ quan trẻ cần không ngừng nuôi dưỡng hoài bão, lý tưởng; kiên quyết khắc phục tư tưởng tự mãn, bằng lòng với hiện tại; chủ động đặt ra mục tiêu cao hơn để phấn đấu. Tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới, sáng tạo phải trở thành động lực nội tại và việc làm thường xuyên.
Cùng với đó, cần tích cực xung kích trong những nhiệm vụ khó khăn, địa bàn gian khổ để rèn luyện bản lĩnh, ý chí và năng lực thực tiễn. Đồng thời, giữ thái độ khiêm tốn, cầu thị, không ngừng học hỏi; thực hành tự phê bình và phê bình nghiêm túc để hoàn thiện bản thân. Khi mỗi sĩ quan trẻ đều có ý thức tu dưỡng, rèn luyện và khát vọng vươn lên, sẽ tạo nên sức mạnh tổng hợp của tập thể, góp phần xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện.
Để các giải pháp trên phát huy hiệu quả, cần có sự lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ của cấp ủy, chỉ huy các cấp; bảo đảm điều kiện, nguồn lực thực hiện; tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời sơ kết, tổng kết. Công tác thi đua, khen thưởng cần được triển khai kịp thời, khách quan, chú trọng biểu dương những tập thể, cá nhân tiêu biểu, nhất là những người dám đổi mới, sáng tạo, dám chịu trách nhiệm.
Khi khát vọng cống hiến trở thành động lực thường trực của sĩ quan trẻ, đó là nền tảng quan trọng để xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Đồng thời, kế tục truyền thống “Bộ đội Cụ Hồ”, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng đất nước phồn vinh, hùng cường trong kỷ nguyên phát triển mới.
Xuân Khoa