Phát triển bền vững sâm Ngọc Linh và dược liệu:Đòn bẩy để miền núi tiến xa

2 giờ trướcBài gốc

Nhân viên Trung tâm Phát triển sâm Ngọc Linh và Dược liệu chăm sóc vườn sâm Ngọc Linh. Ảnh: VINH ANH

Hướng đi bền vững

Trước nhu cầu tiêu thụ dược liệu ngày càng cao, việc chuẩn hóa cây giống, bảo tồn nguồn gen gốc và phát triển vùng nguyên liệu sâm Ngọc Linh quy mô lớn không còn là định hướng, mà đã trở thành đòi hỏi bức thiết mang tính chiến lược.

Được thành lập từ năm 2013, Trung tâm Phát triển sâm Ngọc Linh và Dược liệu được UBND thành phố giao quản lý 50,25ha rừng tự nhiên tại thôn 2 (xã Trà Linh), ở độ cao trên 1.800m so với mực nước biển; nhằm thực hiện nhiệm vụ bảo tồn, lưu giữ và phát triển nguồn gen giống gốc cây sâm Ngọc Linh.

Ông Trần Út, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, được sự thống nhất của UBND thành phố, sở đang chỉ đạo Trung tâm Phát triển sâm Ngọc Linh và Dược liệu xây dựng đề án nâng cao năng lực, định hướng phát triển trung tâm thành một đơn vị khoa học chuyên sâu về sâm Ngọc Linh và dược liệu.

Trong đó, bảo đảm đủ năng lực cung ứng cây giống chất lượng cao, bảo tồn nguồn gen gốc nhằm phục vụ phát triển sản xuất trong vùng quy hoạch. Đề án cũng hướng đến nâng cao năng lực kiểm nghiệm, kiểm định sâm phục vụ công tác quản lý chuyên ngành.

Bên cạnh đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã xây dựng, tham mưu UBND thành phố trình HĐND ban hành nghị quyết mới về cơ chế bảo tồn sâm Ngọc Linh và dược liệu quý trên cơ sở tích hợp 2 nghị quyết trước đây. Đây là cơ sở quan trọng để người dân và doanh nghiệp yên tâm đầu tư, phát triển bền vững cây sâm cũng như các loại dược liệu quý khác.

Với lợi thế sẵn có, các xã Nam Trà My, Trà Leng, Trà Tập, Trà Vân, Trà Linh mong muốn khu vực vùng cao phía tây trở thành vùng lõi phát triển sâm Ngọc Linh và dược liệu quốc gia, hình thành mô hình kinh tế sinh thái, kinh tế dược liệu và du lịch cộng đồng bền vững.

Lãnh đạo các địa phương kiến nghị xây dựng Trung tâm giống và ngân hàng gen về sâm Ngọc Linh; bên cạnh đó, thí điểm các mô hình du lịch sinh thái và du lịch trải nghiệm văn hóa sâm Ngọc Linh tại các vùng có tiềm năng; tạo cơ hội cho cộng đồng địa phương phát triển ngành du lịch.

Từng nhiều năm gắn bó với vùng sâm, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hồ Quang Bửu cho rằng, để phát triển đúng hướng, cần nghiên cứu, học hỏi kinh nghiệm và cách làm của Hàn Quốc.

Quốc gia này đã tiến một bước dài khi chuyển sang phương thức quản lý mới: Nhà nước trực tiếp cung cấp hạt giống sâm để bảo đảm tính chuẩn hóa.

Do đó, đề án của trung tâm phải định hình và thể hiện rõ nét được tầm nhìn này, bởi đây chính là nền tảng cốt lõi cho sự phát triển của trung tâm trong tương lai.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hồ Quang Bửu lưu ý xã Nam Trà My và các địa phương phải chung tay giữ cho bằng được phiên chợ sâm Ngọc Linh. Đây không chỉ là một thương hiệu mạnh mà còn là môi trường giao thương độc nhất vô nhị của vùng miền núi; nếu thờ ơ, buông lỏng thì sẽ làm mất đi giá trị cốt lõi này.

Kỳ vọng dự án động lực

Đáng chú ý, tại khu vực các xã vùng cao thuộc huyện Nam Trà My (cũ), Công ty CP Nông nghiệp Trường Hải (THACO AGRI) đã triển khai khảo sát thực tế và trình UBND thành phố xem xét, chấp thuận chủ trương đầu tư vào khu vực này.

Người dân xã Trà Linh chuẩn bị luống để gieo giống sâm Ngọc Linh. Ảnh: VINH ANH

Đại diện THACO AGRI cho biết, doanh nghiệp không tiếp cận dự án theo mô hình trồng sâm nhỏ lẻ truyền thống mà định hướng xây dựng vùng nguyên liệu chuyên canh quy mô lớn, phát triển theo chuỗi liên kết đồng bộ.

Tổng diện tích đề xuất triển khai dự án khoảng 5.800ha; trong đó có 2.200ha rừng tự nhiên, 1.500ha dành để trồng sâm Ngọc Linh, diện tích còn lại sẽ phát triển các loại dược liệu khác.

Đối với diện tích rừng tự nhiên, đơn vị sẽ tiến hành thuê môi trường rừng để hình thành vùng sản xuất liên vùng, liền thửa cho toàn bộ dự án. Nếu các thủ tục pháp lý liên quan và công tác giải phóng mặt bằng được phê duyệt, triển khai nhanh, dự kiến cuối quý III hoặc đầu quý IV/2026, THACO AGRI sẽ chính thức khởi công dự án.

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Hồ Quang Bửu, việc THACO nghiên cứu, đầu tư trồng và chế biến sâm Ngọc Linh cùng các loại dược liệu tại khu vực vùng cao phía tây là tín hiệu đáng mừng cho sự phát triển của ngành dược liệu địa phương. Bên cạnh việc đầu tư trồng và chế biến, THACO cần nghiên cứu định hướng xây dựng phòng thí nghiệm chuẩn quốc gia về sâm và dược liệu.

Hy vọng dự án của THACO sẽ là động lực mạnh mẽ để thay đổi diện mạo kinh tế - xã hội vùng cao.

Trên cơ sở chủ trương đã được thành phố thống nhất, các cơ quan, đơn vị liên quan cần phối hợp chặt chẽ, hỗ trợ nhanh chóng về cơ chế và thủ tục hành chính để dự án sớm được triển khai.

Doanh nghiệp cần chú trọng khâu nghiên cứu sâu, toàn diện về sâm Ngọc Linh và các loài dược liệu quý. Việc thực hiện tốt công tác kiểm nghiệm, chứng nhận chính thống về nguồn gốc và hàm lượng hoạt chất sẽ là cơ sở lõi để nâng cao rõ rệt giá trị thương hiệu sâm Ngọc Linh trên thị trường.

VINH ANH

Nguồn Đà Nẵng : https://baodanang.vn/phat-trien-ben-vung-sam-ngoc-linh-va-duoc-lieu-don-bay-de-mien-nui-tien-xa-3337139.html