Phát triển đô thị từ nguồn vật liệu dồi dào

2 giờ trướcBài gốc

Sáng 5-6, Hiệp hội Xây dựng và Vật liệu xây dựng TPHCM (SACA) tổ chức hội thảo "Triển khai Đề án Tái chế chất thải rắn xây dựng TPHCM giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045".

Thúc đẩy kinh tế tuần hoàn

Phát biểu tại hội thảo, ông Đinh Hồng Kỳ, Chủ tịch SACA, thông tin cùng với tốc độ đô thị hóa nhanh, TPHCM đang phát sinh khối lượng lớn chất thải rắn xây dựng từ hoạt động xây dựng, cải tạo và phá dỡ công trình.

Nếu tiếp cận theo phương thức truyền thống, đây là áp lực lớn đối với môi trường. Tuy nhiên, dưới góc độ kinh tế tuần hoàn, nguồn chất thải này có thể trở thành tài nguyên thứ cấp phục vụ phát triển đô thị.

Ông Kỳ cho rằng thay vì tiếp tục mở rộng chôn lấp, thành phố cần đẩy mạnh tái chế, tái sử dụng để đưa vật liệu xây dựng quay lại công trường. Đây cũng là định hướng cốt lõi của đề án tái chế chất thải rắn xây dựng do UBND TPHCM giao SACA nghiên cứu.

Việc tái chế hàng chục ngàn tấn chất thải rắn xây dựng mỗi ngày tại TPHCM không chỉ góp phần giảm áp lực môi trường mà còn tạo nhiều giá trị khác

Ông Phạm Minh Mẫn, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TPHCM, nhìn nhận việc triển khai hàng loạt dự án hạ tầng giao thông, chỉnh trang đô thị, cải tạo chung cư cũ và phát triển nhà ở đang làm gia tăng lượng chất thải rắn xây dựng trên địa bàn.

Trong bối cảnh nguồn khoáng sản làm vật liệu xây dựng ngày càng hạn chế, công tác tái chế loại chất thải này không chỉ là yêu cầu về môi trường mà còn là giải pháp quan trọng để sử dụng hiệu quả tài nguyên, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn cũng như phát triển đô thị bền vững.

Theo lãnh đạo Sở Xây dựng, kinh nghiệm từ nhiều quốc gia cho thấy chất thải rắn xây dựng có thể được tái chế thành vật liệu san lấp, vật liệu nền đường, gạch không nung và nhiều sản phẩm xây dựng khác có giá trị sử dụng cao. Đề án của TPHCM cũng hướng tới hình thành hệ sinh thái quản lý chất thải xây dựng khép kín - từ phát sinh, phân loại, thu gom, vận chuyển đến tái chế và tái sử dụng.

Hình thành thị trường vật liệu tái chế

Phát biểu tại hội thảo, ông Bùi Xuân Cường, Phó Chủ tịch UBND TPHCM, đánh giá tái chế chất thải rắn xây dựng là lĩnh vực có ý nghĩa chiến lược đối với mục tiêu phát triển bền vững của TPHCM.

Hiện nay, nhu cầu vật liệu xây dựng phục vụ các dự án hạ tầng ngày càng lớn, trong khi nguồn cát, đá tự nhiên đang dần khan hiếm, vì vậy, với khoảng 15.000 tấn chất thải vật liệu xây dựng phát sinh mỗi ngày, việc tái chế và tái sử dụng chúng không chỉ góp phần giảm áp lực môi trường mà còn tạo thêm nguồn vật liệu thay thế, giảm khai thác tài nguyên thiên nhiên.

Ông Bùi Xuân Cường đề nghị đơn vị tư vấn tiếp tục hoàn thiện đề án theo hướng gắn với quy hoạch phát triển đô thị, quy hoạch các khu xử lý chất thải và cơ chế thu hút đầu tư vào lĩnh vực tái chế. Đồng thời, cần nghiên cứu chính sách thúc đẩy sử dụng vật liệu tái chế trong xây dựng, đặc biệt tại các công trình, dự án đầu tư công. Qua đó, từng bước hình thành thị trường vật liệu tái chế trên địa bàn thành phố.

Phó Chủ tịch UBND TPHCM Bùi Xuân Cường phát biểu tại hội thảo

Thông tin từ hội thảo cho hay công tác quản lý chất thải rắn xây dựng tại TPHCM còn không ít hạn chế. Cụ thể, việc phân loại tại nguồn chưa hiệu quả, thiếu liên kết giữa khâu thu gom, vận chuyển, tái chế và chưa có hệ thống dữ liệu quản lý đồng bộ.

Đề án "Tái chế chất thải rắn xây dựng TPHCM giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045" đặt mục tiêu đến năm 2030 có ít nhất 70% chất thải rắn xây dựng từ các công trình lớn, dự án giao thông và hạ tầng được thu gom, xử lý tại cơ sở hợp pháp; tối thiểu 60% lượng chất thải đủ điều kiện được tái chế thành vật liệu san lấp, nền đường, gạch không nung, bê-tông và các cấu kiện xây dựng. Đến năm 2045, TP HCM hướng tới tỉ lệ tái chế trên 90%, từng bước hạn chế chôn lấp và phát triển thị trường vật liệu tái chế.

Theo kế hoạch, SACA sẽ hoàn thiện đề án trong tháng 6 để Sở Xây dựng tổng hợp, tham mưu UBND TPHCM xem xét, làm cơ sở xây dựng cơ chế, chính sách phát triển ngành công nghiệp tái chế chất thải xây dựng thời gian tới.

Thay đổi tư duy quản lý

Nêu ý kiến tại hội thảo, ông Nguyễn Hoàng Giang, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Xây dựng Hà Nội, cho rằng quản lý chất thải rắn xây dựng cần được triển khai đồng bộ từ khung pháp lý, quy hoạch hạ tầng đến ứng dụng công nghệ số. Các địa phương nên chuyển từ quản lý bãi đổ thải sang quản lý dòng vật liệu có khả năng truy xuất nguồn gốc, đồng thời tiêu chuẩn hóa vật liệu tái chế để mở rộng ứng dụng trong xây dựng.

Với GS-TS Đặng Mậu Chiến, Ủy viên Ban Chấp hành SACA, rào cản lớn nhất hiện nay không phải công nghệ mà là cơ chế, chính sách và công tác phân loại chất thải tại nguồn. Ông đề xuất TPHCM đẩy mạnh mô hình tái chế tại chỗ ở các dự án hạ tầng lớn nhằm giảm chi phí vận chuyển, tận dụng hiệu quả nguồn vật liệu từ phá dỡ công trình và thúc đẩy phát triển kinh tế tuần hoàn.

Bài và ảnh: NGỌC QUÝ

Nguồn NLĐ : https://nld.com.vn/phat-trien-do-thi-tu-nguon-vat-lieu-doi-dao-196260605210449778.htm