Trong bối cảnh xu hướng tìm về thiên nhiên, nghỉ dưỡng xanh và trải nghiệm không gian nguyên sơ ngày càng được du khách ưa chuộng, tài nguyên rừng đang trở thành lợi thế nổi bật của tỉnh. Với khí hậu trong lành, hệ động thực vật phong phú cùng nét văn hóa đặc trưng của đồng bào các dân tộc, nhiều khu vực rừng đang từng bước được khai thác theo hướng gắn bảo tồn thiên nhiên với phát triển du lịch bền vững.
Những năm gần đây, nhiều địa phương trong tỉnh đã từng bước phát huy giá trị tài nguyên rừng để hình thành các sản phẩm du lịch sinh thái và trải nghiệm thiên nhiên. Các điểm đến như: Vườn Quốc gia Phja Oắc - Phja Đén, rừng Trần Hưng Đạo hay Khu bảo tồn loài và sinh cảnh vượn Cao Vít... ngày càng thu hút du khách nhờ cảnh quan nguyên sơ, hệ sinh thái đa dạng và giá trị sinh học đặc sắc. Đặc biệt, Khu bảo tồn loài và sinh cảnh vượn Cao Vít không chỉ là nơi bảo tồn loài linh trưởng quý hiếm mà còn mở ra tiềm năng phát triển du lịch sinh thái gắn với giáo dục môi trường, nâng cao nhận thức cộng đồng trong bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học.
Bên cạnh hệ thống rừng tự nhiên, nhiều đồi cỏ và không gian sinh thái tại các địa bàn vùng cao cũng đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách yêu thích du lịch xanh. Những triền cỏ trải dài trên các sườn núi thuộc khu vực Phja Oắc hay các bãi cỏ tự nhiên nằm xen giữa núi đá, rừng già trong Công viên địa chất Toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng tạo nên cảnh quan rộng mở, hoang sơ và giàu sức hút. Nhiều khu vực trở thành địa điểm phù hợp cho các hoạt động cắm trại, trekking, dã ngoại và trải nghiệm thiên nhiên, thu hút đông đảo du khách yêu thích du lịch xanh.
Anh Vũ Hồng Phong, du khách đến từ Hải Phòng chia sẻ: Đây là lần đầu tiên tôi đến Cao Bằng và thực sự ấn tượng với cảnh quan thiên nhiên nơi đây. Không khí rất trong lành, nhiều khu vực vẫn giữ được vẻ hoang sơ, đặc biệt là những cánh rừng, đồi cỏ và không gian núi non rất đẹp. Tôi thích cảm giác được đi bộ giữa thiên nhiên, trải nghiệm cuộc sống của người dân bản địa và khám phá văn hóa các dân tộc địa phương. Cao Bằng có nhiều tiềm năng để phát triển du lịch sinh thái, du lịch trải nghiệm theo hướng xanh và bền vững.
Trên cơ sở khai thác tiềm năng về tài nguyên rừng, cảnh quan thiên nhiên và điều kiện thực tế của từng địa phương, nhiều loại hình du lịch phù hợp đang được định hướng phát triển như: du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng dưới tán rừng, du lịch cộng đồng gắn với gìn giữ bản sắc văn hóa địa phương, trải nghiệm thiên nhiên, giáo dục môi trường, du lịch thể thao, các hoạt động trải nghiệm, khám phá thiên nhiên cùng các mô hình dịch vụ kết hợp phát triển kinh tế lâm nghiệp dưới tán rừng.
Du khách quét mã QR tìm hiểu thông tin về loài vượn Cao Vít tại Khu bảo tồn loài và sinh cảnh vượn Cao Vít.
Bà Chan Yu Nam, Giám đốc Công viên địa chất Hồng Kông cho biết: Cao Bằng là địa phương có nhiều lợi thế để phát triển du lịch sinh thái và du lịch trải nghiệm nhờ sở hữu hệ sinh thái tự nhiên đa dạng cùng cảnh quan đặc trưng của vùng núi đá Đông Bắc. Sự kết hợp giữa tài nguyên rừng, giá trị địa chất, không gian bản làng truyền thống và văn hóa bản địa tạo nên nét hấp dẫn riêng cho điểm đến. Trong xu hướng du lịch xanh ngày càng được quan tâm, đây được xem là lợi thế quan trọng để tỉnh phát triển các sản phẩm du lịch gắn với thiên nhiên và trải nghiệm bền vững.
Không chỉ mang giá trị cảnh quan, sự kết hợp hài hòa giữa rừng, đồi cỏ, núi đá, suối nguồn và bản làng dân tộc còn tạo nên hệ sinh thái du lịch đa dạng, góp phần hình thành các sản phẩm du lịch đặc trưng của địa phương. Nhiều hoạt động như đi bộ xuyên rừng, khám phá thiên nhiên, trải nghiệm văn hóa bản địa, lưu trú cộng đồng hay giáo dục môi trường đang từng bước được đưa vào khai thác. Qua đó, không chỉ đa dạng hóa sản phẩm du lịch mà còn tạo thêm sinh kế cho người dân, nâng cao ý thức cộng đồng trong bảo vệ tài nguyên rừng và gìn giữ cảnh quan sinh thái.
Khai thác tiềm năng rừng để phát triển du lịch cần đặt trong mối quan hệ hài hòa giữa lợi ích kinh tế và nhiệm vụ bảo tồn thiên nhiên. Các hoạt động du lịch phải được quản lý chặt chẽ, triển khai có định hướng nhằm bảo đảm không làm suy giảm diện tích rừng, ảnh hưởng đến hệ sinh thái hay tác động tiêu cực tới môi trường sống tự nhiên. Đồng thời, việc gìn giữ cảnh quan, bảo vệ đa dạng sinh học và duy trì cân bằng sinh thái cần được xem là yếu tố cốt lõi trong quá trình phát triển.
Cùng với đó, việc tạo điều kiện để người dân địa phương tham gia trực tiếp vào các hoạt động du lịch không chỉ mở ra cơ hội nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống mà còn góp phần nâng cao ý thức cộng đồng trong công tác giữ rừng. Thông qua các mô hình du lịch cộng đồng, nhiều giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc được gìn giữ, quảng bá và phát huy hiệu quả.
Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nông Thị Tuyến cho biết: Thời gian tới, việc xây dựng thương hiệu, quảng bá hình ảnh của Cao Bằng như một điểm đến xanh, thân thiện và hấp dẫn cần được đẩy mạnh để tạo thêm lợi thế cạnh tranh cho ngành du lịch Cao Bằng.
Phát triển du lịch gắn với tài nguyên rừng được xem là hướng đi phù hợp với điều kiện tự nhiên và lợi thế của Cao Bằng. Nếu được quy hoạch và khai thác hợp lý, đây sẽ là động lực quan trọng góp phần thúc đẩy kinh tế du lịch, nâng cao đời sống người dân vùng cao, đồng thời bảo tồn hệ sinh thái tự nhiên và phát huy giá trị tài nguyên rừng theo hướng bền vững. Trong hành trình xây dựng ngành du lịch xanh, những cánh rừng nguyên sinh, đồi cỏ và không gian sinh thái đặc trưng không chỉ là tài nguyên thiên nhiên quý giá mà còn có thể trở thành nền tảng để Cao Bằng từng bước định vị thương hiệu điểm đến khác biệt trên bản đồ du lịch vùng Đông Bắc.
Nguyệt Anh