Phát triển hệ thống cấp cứu ngoài viện: Tăng 'thời gian vàng' cứu sống người bệnh

5 giờ trướcBài gốc

Trước yêu cầu nâng cao chất lượng bảo vệ, chăm sóc sức khỏe Nhân dân, UBND tỉnh đã ban hành Đề án “Phát triển hệ thống cấp cứu ngoài viện giai đoạn 2026 - 2030”, hướng tới xây dựng mạng lưới cấp cứu đồng bộ, liên thông, lấy cộng đồng làm nền tảng.

Khoảng trống "thời gian vàng"

Theo ông Trịnh Ngọc Hiệp - Phó Giám đốc Sở Y tế, cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội, đô thị hóa và du lịch, tình hình tai nạn thương tích trên địa bàn tỉnh có xu hướng gia tăng. Giai đoạn 2021 - 2025, toàn tỉnh ghi nhận 144.370 trường hợp tai nạn thương tích, trong đó có 40.569 ca chấn thương vùng đầu, mặt, cổ; 17.441 ca đa chấn thương. Các cơ sở y tế tiếp nhận 84.698 trường hợp cấp cứu do tai nạn giao thông; trong số 254 trường hợp tử vong vì tai nạn giao thông có 133 trường hợp tử vong trước khi đến cơ sở y tế. Đáng lưu ý, chỉ khoảng 1.565 trường hợp được sơ cấp cứu kịp thời, đúng cách tại hiện trường, chiếm tỷ lệ khoảng 1,08%. Điều này phản ánh rõ hạn chế trong giai đoạn cấp cứu ban đầu - yếu tố mang tính quyết định đến khả năng cứu sống người bệnh.

Huấn luyện sơ cấp cứu cho nhân viên Khu nghỉ dưỡng Selectum Noa Cam Ranh.

Theo các chuyên gia, nhiều trường hợp tử vong không phải do chấn thương quá nặng mà do không được xử trí kịp thời trong “thời gian vàng” ngay tại hiện trường. Khi một vụ tai nạn thương tích xảy ra, lực lượng có mặt đầu tiên thường là người dân hoặc lực lượng chức năng, nhưng phần lớn chưa được trang bị kỹ năng sơ cấp cứu cần thiết. Bên cạnh đó, hệ thống cấp cứu ngoài viện trên địa bàn tỉnh hiện nay còn phân tán, thiếu liên kết. Trung tâm Cấp cứu 115 chưa được kiện toàn để phát huy vai trò điều phối; phương tiện, trang thiết bị và nhân lực còn hạn chế; ứng dụng công nghệ thông tin trong điều phối chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Xây dựng mạng lưới cấp cứu 3 tầng

Với thực trạng đó, Sở Y tế đã xây dựng và trình UBND tỉnh ban hành Đề án “Phát triển hệ thống cấp cứu ngoài viện giai đoạn 2026 - 2030”. Đề án xác định hệ thống cấp cứu ngoài viện được xây dựng theo mô hình 3 tầng gồm: Lực lượng tại chỗ, y tế cơ sở, cấp cứu chuyên nghiệp. Trong đó, lực lượng tại chỗ đóng vai trò phản ứng đầu tiên; y tế cơ sở là lực lượng hỗ trợ gần nhất; hệ thống cấp cứu chuyên nghiệp giữ vai trò điều phối, xử trí chuyên sâu. Các lực lượng này được kết nối thành một chuỗi cấp cứu liên hoàn, bảo đảm người bệnh được hỗ trợ liên tục từ hiện trường đến cơ sở điều trị.

Đề án nhấn mạnh vai trò của “3 phút thời gian vàng” trong sơ cấp cứu ban đầu. Việc xử trí đúng cách trong giai đoạn này có thể quyết định trực tiếp đến sự sống còn và mức độ hồi phục. Tỉnh đặt mục tiêu hoàn thiện hệ thống cấp cứu ngoài viện với Trung tâm Cấp cứu 115 là đầu mối duy nhất điều phối trên toàn tỉnh; bảo đảm độ bao phủ về phương tiện, nhân lực, thiết bị; đạt chỉ tiêu 1 xe cứu thương/100.000 dân; 100% trạm y tế được tập huấn kỹ năng sơ cấp cứu; phấn đấu khoảng 10% dân số được trang bị kỹ năng sơ cấp cứu cơ bản - bước tiến quan trọng để hình thành cộng đồng biết cách cứu người.

Cục Quản lý khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) phối hợp với Sở Y tế tổ chức tập huấn sơ cấp cứu tai nạn giao thông cho các cơ quan, đơn vị trên địa bàn tỉnh.

Để phát triển mạng lưới sơ cấp cứu cộng đồng rộng khắp, tỉnh đưa nội dung này vào chương trình kỹ năng sống trong trường học, giúp học sinh nắm vững các kỹ năng như: Ép tim ngoài lồng ngực, hô hấp nhân tạo, xử trí đuối nước, điện giật, cầm máu, cố định chấn thương… Tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh, doanh nghiệp có trách nhiệm tổ chức lực lượng sơ cấp cứu, trang bị phương tiện và huấn luyện kỹ năng cho người lao động theo quy định. Tại cộng đồng dân cư, mạng lưới sơ cấp cứu được hình thành với sự tham gia của tổ dân phố, lực lượng dân phòng, đoàn thể. Tỉnh cũng ưu tiên đào tạo cho các lực lượng tiếp xúc cao với tai nạn như: Nhân viên cứu hộ bãi biển, nhân viên du lịch, hướng dẫn viên, lực lượng bảo vệ tại các khu du lịch… Thông qua các hoạt động truyền thông đa dạng, kết hợp nền tảng số, tỉnh hướng tới hình thành “văn hóa sơ cấp cứu” trong cộng đồng, nơi mỗi người dân đều có thể trở thành “mắt xích” quan trọng trong chuỗi cứu sống bệnh nhân.

Hiện đại hóa lực lượng chuyên nghiệp

Ông Trịnh Ngọc Hiệp cho biết, song song với phát triển cấp cứu cộng đồng, hệ thống cấp cứu chuyên nghiệp cũng được củng cố toàn diện. Trong đó, Trung tâm Cấp cứu 115 sẽ được nâng cấp, hoạt động 24/7 với hệ thống điều phối thông minh, ứng dụng công nghệ định vị để điều động phương tiện nhanh nhất đến hiện trường; thành lập Trung tâm Cấp cứu 115 cơ sở 2 tại Bệnh viện Đa khoa Ninh Thuận và các trạm cấp cứu vệ tinh đặt tại các bệnh viện nhằm tăng cường khả năng phản ứng nhanh; phương tiện cấp cứu được đầu tư theo hướng hiện đại, bảo đảm tiêu chuẩn quốc gia, trang bị đầy đủ các thiết bị như: Máy sốc tim, máy thở xách tay, monitor theo dõi, bộ dụng cụ cấp cứu đường thở và cố định chấn thương… giúp xử trí kịp thời ngay từ hiện trường và trong quá trình vận chuyển.

Cùng với đó, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin là giải pháp then chốt. Hệ thống tổng đài cấp cứu sẽ được nâng cấp để có thể hướng dẫn sơ cấp cứu từ xa cho người dân; triển khai nền tảng quản lý cấp cứu ngoài viện, kết nối dữ liệu giữa các đơn vị và cơ chế phối hợp liên ngành y tế, công an, phòng cháy, chữa cháy, quân đội và các tổ chức xã hội nhằm bảo đảm xử lý kịp thời các tình huống khẩn cấp, đặc biệt là tai nạn hàng loạt, thảm họa.

Với việc triển khai đồng bộ các giải pháp, Đề án “Phát triển hệ thống cấp cứu ngoài viện tỉnh giai đoạn 2026 - 2030” được kỳ vọng sẽ rút ngắn thời gian tiếp cận dịch vụ cấp cứu, nâng cao năng lực xử trí tại hiện trường, giảm tỷ lệ tử vong trước viện và hạn chế di chứng cho người bệnh. Qua đó, góp phần xây dựng hệ thống y tế trong tỉnh chủ động, hiện đại, gắn kết chặt chẽ với cộng đồng.

ĐỨC NHẬT - PHÚ AN

Nguồn Khánh Hòa : http://www.baokhanhhoa.vn/xa-hoi/202605/phat-trien-he-thong-cap-cuu-ngoai-vien-tang-thoi-gian-vang-cuu-song-nguoi-benh-dc52058/