Phát triển ngành điều bền vững

2 giờ trướcBài gốc

Chế biến hạt điều tại Công ty TNHH Thực phẩm Long Sơn (phường Long Bình). Ảnh: Bình Nguyên

Năm 2025, với tổng kim ngạch xuất khẩu hạt điều đạt khoảng 8,05 tỷ USD; kim ngạch nhập khẩu đạt khoảng 5,9 tỷ USD, thành phố Đồng Nai tiếp tục giữ vững vị thế là một trong những trung tâm xuất khẩu lớn của cả nước. Tuy nhiên, ngành điều đang đứng trước nhiều thách thức lớn, nhất là nguyên liệu chế biến phụ thuộc vào nhập khẩu. Ngành hàng điều cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp để phát triển bền vững.

Nhập khẩu 85% nguyên liệu

Thông tin từ Hội Điều Đồng Nai, trong 4 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu nhân điều của Việt Nam đạt 217 ngàn tấn, kim ngạch xuất khẩu gần 1,5 tỷ USD, tăng gần 9% về lượng và tăng xấp xỉ 10% về trị giá so với cùng kỳ năm 2025. Dự kiến năm 2026, ngành điều sẽ xuất khẩu đạt kim ngạch 5 tỷ USD.

Theo báo cáo của Sở Công Thương thành phố Đồng Nai, trong 3 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu hạt điều đạt khoảng 430 triệu USD, tiếp tục nằm trong nhóm mặt hàng nông sản xuất khẩu chủ lực của thành phố. Kim ngạch nhập khẩu nguyên liệu hạt điều phục vụ chế biến của thành phố đạt khoảng 731 triệu USD, ngành điều Đồng Nai đang đóng vai trò quan trọng trong chuỗi chế biến và xuất khẩu điều của cả nước.

Ngành điều Đồng Nai vẫn còn nhiều dư địa và tiềm năng phát triển. Để ngành điều phát triển bền vững trong bối cảnh cạnh tranh và hội nhập ngày càng sâu rộng, đòi hỏi phải có sự liên kết chặt chẽ giữa Nhà nước - DN - hợp tác xã - nông dân; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, nâng cao chất lượng sản phẩm và xây dựng thương hiệu ngành điều Đồng Nai theo hướng hiện đại, xanh và bền vững.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường LÊ THỊ ÁNH TUYẾT

Ông Vũ Thái Sơn, Chủ tịch Hội Điều Đồng Nai nhận xét: Hầu như số liệu xuất khẩu của DN tại thành phố Đồng Nai chủ yếu khai tại Hải quan Thành phố Hồ Chí Minh do nguồn điều thô nhập khẩu qua cảng thành phố này. Thực tế, dự đoán Đồng Nai phải chiếm đến 85% sản lượng điều cả nước và chiếm 65-70% sản lượng điều xuất khẩu trên thế giới.

Nhấn mạnh về những thách thức ngành điều đang đối mặt, ông Vũ Thái Sơn cho biết: Thực trạng ngành điều hiện chỉ tự chủ được khoảng 10-15% nguyên liệu cho sản xuất, còn lại là nhập khẩu từ các nước châu Phi (khoảng 2,15 triệu tấn) và Campuchia (khoảng 1 triệu tấn). Trong khi đó, các nước châu Phi đang đẩy mạnh chính sách khuyến khích và ưu đãi sản xuất điều trong nước nên làm giảm nguồn cung điều về Việt Nam. Campuchia đang nghiên cứu chính sách hạn chế xuất khẩu điều thô để chế biến nhân điều trong nước. Công nghệ chế biến điều lại dễ sao chép, Chính phủ các nước châu Phi đang dùng đòn bẩy kinh tế như: siết xuất khẩu thô và trợ giá sản xuất nhân để đẩy mạnh sản xuất, tạo công ăn việc làm. Họ lại rất gần với thị trường châu Âu nên thuận tiện bán hàng đi châu Âu và cả Hoa Kỳ.

Ông Vũ Thái Sơn cho biết thêm: Những năm gần đây, ngành điều đang gặp rất nhiều khó khăn để đảm bảo sản xuất, kinh doanh. Khá nhiều DN rời ngành và rất ít DN mới thành lập để sản xuất và chế biến điều. Nếu ngành điều Việt Nam không có nguồn nguyên liệu trồng được trong nước mà quá phụ thuộc nhập nguyên liệu thì ngành sản xuất điều sẽ tiếp tục đối mặt với khó khăn.

Giải bài toán khó vùng nguyên liệu

Một trong những giải pháp căn cơ nhất hiện nay của ngành điều là phải trồng thêm điều, tăng năng suất, chất lượng giống điều giúp giảm phụ thuộc vào việc nhập nguyên liệu điều thô từ nước ngoài.

Ông Lê Thúc Long, Phó Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn (Sở Nông nghiệp và Môi trường) cho hay: Hiện toàn thành phố còn 176 ngàn hécta điều với sản lượng khoảng 300 ngàn tấn điều thô/năm. Nhiều địa phương đã hình thành vùng chuyên canh lớn, nông dân ứng dụng giống năng suất cao, áp dụng cơ giới hóa trong sản xuất, chế biến. Nhưng diện tích cây già cỗi còn lớn, hơn 50 ngàn hécta.

Ông Nguyễn Sĩ Sóng, nông dân trồng điều tại xã Phú Riềng chia sẻ: “Năm nay, tôi 70 tuổi và cả đời gắn bó với cây điều. Điều nông dân chúng tôi luôn trăn trở là làm sao nâng cao năng suất cho cây điều. 1ha giống điều cũ chỉ thu được 700-800kg hạt, giống điều mới hiện nay làm đạt thu được 4-5 tấn hạt. Việc cải tạo giống điều rất quan trọng vì hiện diện tích điều già cỗi, năng suất thấp còn rất lớn. Điều nông dân mong muốn nhất là có những địa chỉ bán giống điều năng suất cao uy tín để chúng tôi chuyển đổi”.

Với 1.416 cơ sở, DN đầu tư chế biến, xuất khẩu điều, nhiều cơ sở đầu tư chế biến sâu. Thành phố Đồng Nai không chỉ là “thủ phủ điều” của Việt Nam mà còn là một trong những trung tâm sản xuất, chế biến điều quan trọng của thế giới. Tuy nhiên, ngành điều vẫn còn đối mặt với nhiều thách thức như: tỷ lệ chế biến còn thấp, xúc tiến thương mại chưa tương xứng với tiềm năng, giá cả còn nhiều biến động… cần những giải pháp đồng bộ.

Ông Nguyễn Ngọc Thức, Trưởng phòng Quản lý thương mại (Sở Công Thương thành phố Đồng Nai) khẳng định: Thành phố Đồng Nai tiếp tục giữ vững vị thế trung tâm chế biến nông sản cả nước, nhất là ngành điều. Nhằm hỗ trợ DN tận dụng xu hướng tiêu dùng số và mở rộng thị trường xuất khẩu, Sở Công Thương thành phố tiếp tục tích cực triển khai nhiều chương trình xúc tiến thương mại gắn với chuyển đổi số. Trong đó, tập trung hỗ trợ DN ngành điều tham gia các hội chợ trực tuyến, kết nối giao thương với các đối tác quốc tế, quảng bá sản phẩm trên các nền tảng thương mại điện tử xuyên biên giới như: Shopee, Alibaba, Amazon và các nền tảng mạng xã hội số. Đồng thời, DN được hỗ trợ xây dựng website thương mại điện tử, số hóa dữ liệu sản phẩm, ứng dụng mã QR truy xuất nguồn gốc và quảng bá thương hiệu thông qua các nền tảng truyền thông số. Sở Công Thương cũng tăng cường phối hợp tổ chức các lớp tập huấn về thương mại điện tử xuyên biên giới, livestream bán hàng, xây dựng thương hiệu số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong quảng bá sản phẩm xuất khẩu.

Bình Nguyên

Nguồn Đồng Nai : https://baodongnai.com.vn/tin-moi/202605/phat-trien-nganh-dieu-ben-vung-9700189/